III SA/Wa 1984/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-23

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Małgorzata Długosz-Szyjko, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż udziałów w nieruchomościach nabytych w drodze spadku na rzecz współspadkobiercy stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy jest to czynność zwolniona na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Ratio decidendi
Sprzedaż udziałów w nieruchomościach nabytych w drodze spadku jest odrębną czynnością prawną od nabycia spadku i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ interpretujący jest związany stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę i nie może dokonywać ustaleń co do rzeczywistej treści czynności prawnej, jeśli wnioskodawca wskazał, że zawarł umowę sprzedaży udziałów.
Stan faktyczny
Skarżący nabył w drodze spadku udziały w nieruchomościach po zmarłym ojcu. Następnie sprzedał te udziały drugiemu ze spadkobierców za kwotę przewyższającą wartość udziałów ustaloną przez urząd skarbowy. Skarżący uważał, że otrzymana kwota stanowi spłatę w ramach działu spadku i nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym, lecz podatkiem od spadków i darowizn. Minister Finansów wydał interpretację indywidualną, w której uznał, że sprzedaż udziałów podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant st. ref. Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi T. G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2016 r. nr IPPB4/4511-1531/15-6/MS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Skarżący, T. G., wnioskiem z dnia 24 grudnia 2015 r. wystąpił o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie skutków prawnych sprzedaży nieruchomości. Z uwagi na braki formalne wniosku, m.in. w zakresie przedstawionego stanu faktycznego, Minister Finansów (Minister) wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku. We wniosku, pismem z dnia 7 marca 2016 r. uzupełnionym na żądanie organu wyrażone w piśmie dnia 25 lutego 2016 r., Skarżący przedstawił następujący stan faktyczny : W dniu 15 października 2014 r. aktem poświadczenia dziedziczenia zostało stwierdzone nabycie spadku przez Skarżącego oraz E. G. po zmarłym w dniu [...] czerwca 2014 r. W. G. w udziale 1/4 części spadku. Skarżący zgłosił nabycie spadku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., który zaświadczeniem z dnia 21 października 2015 r., stwierdził zwolnienie Wnioskodawcy od podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z ww. zaświadczeniem w skład spadku po zmarłym ojcu Skarżącego wchodziły następujące składniki majątkowe: - udział wynoszący 1/12 części niezabudowanej nieruchomości o powierzchni gruntu 230 m2, położone w m. J. przy ul. [...] gmina P., objętej księgą wieczystą [...], o wartości 10.000,00 zł; • udział wynoszący 1/6 części zabudowanej nieruchomości o powierzchni gruntu 499 m2 z budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 160 m2, poł. w m. J. przy ul. [...], gmina P., objętej księgą wieczystą [...], o łącznej wartości 140.000,00 zl; - udział wynoszący 1/816 części niezabudowanej nieruchomości o powierzchni gruntu 4190 m2, położonej jak wyżej, objętej księgą wieczystą [...] o wartości 6.500,00 zł; • udział wynoszący 1/4 części samochodu osobowego marki M. B o Nr rej. [...], rok produkcji 2010, o wartości 14.250,00 zł. Łączna wartość majątku spadkowego wyniosła 170.750,00 zł. W dniu 28 października 2014 r., Skarżący sprzedał udziały w ww. nieruchomościach drugiemu ze spadkobierców E. G. za cenę w wysokości 156.604,00 zł. Wskazana kwota została uiszczona Skarżącemu zgodnie z postanowieniami umowy sprzedaży w ciągu 2015 r. W uzupełnieniu do wniosku Skarżący sprecyzował, że aktem notarialnym z dnia 28 października 2014 r. dokonał sprzedaży ułamkowych udziałów w nieruchomościach wymienionych w pozycji Nr 67 wniosku. Nabywcą tych udziałów została E. G., która równocześnie z Skarżącym odziedziczyła pozostałą część udziałów w tych nieruchomościach. Skarżący wyjaśnił, że nie dokonał sprzedaży udziału w spadku, tylko sprzedaży udziałów w prawie własności wymienionych powyżej nieruchomości. Skarżący otrzymał tytułem sprzedaży ww. udziałów kwotę w wysokości 156.604,00 zł. Natomiast wartość tych udziałów jako części spadku została ustalona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w wysokości 156.500,00 zł. Na tej podstawie różnica pomiędzy ceną sprzedaży, a wartością udziałów wyniosła 104,00 zł. Zgodnie z powyższym, wysokość otrzymanej ceny za sprzedaż wskazanych powyżej udziałów w nieruchomościach, przewyższa o 104,00 zł wartość udziałów w tych nieruchomościach na dzień nabycia spadku. W tak zakreślonym stanie faktycznym Skarżący zadał pytanie: 1) Czy otrzymana przez Wnioskodawcę kwota 156.604,00 zł tytułem sprzedaży udziałów we wskazanych w stanie faktycznym nieruchomościach, wyczerpujących w znacznej większość składu spadku, będąca rozliczeniem pomiędzy spadkobiercami i stanowiąca spłatę na rzecz Wnioskodawcy od drugiego ze spadkobierców, stanowi odpłatne zbycie na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., o podatku dochodowym od osób (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm., dalej "ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych") i tym samym jest przychodem, który należy opodatkować zgodnie z ww. ustawą? 2) Czy otrzymana przez Wnioskodawcę cena sprzedaży udziałów w prawie własności nieruchomości, wymienionych w opisanym w pozycji 67 wniosku stanie faktycznym, stanowi: (do wysokości kwoty 156.500,00 zł, tj. wartości tych udziałów na dzień nabycia spadku ustalonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy i podlega opodatkowaniu zgodnie z ww. ustawą? Skarżący wskazał, że w jego ocenie otrzymana przez niego kwota pieniężna stanowi przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a zatem niepodlegający przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wyjaśnił, że umowa sprzedaży z dnia 28 października 2014 r., miała charakter uregulowania stosunków spadkowo-majątkowych pomiędzy nim a drugim ze spadkobierców, E. G.. Zatem otrzymana przez niego, tytułem sprzedaży udziałów w nieruchomościach wchodzących w skład spadku kwota 156.604,00 zł, ma charakter spłaty na jego rzecz, dokonanej przez E. G. w zamian za przeniesienie prawa własności do udziałów w tych nieruchomościach wyczerpujących w przeważającej części całość spadku. Należy przyjąć, że ww. umowa sprzedaży miała zatem charakter działu spadku, a otrzymana przez Skarżącego kwota była ekwiwalentem odpowiadającym wartości jego udziału. Skarżący wskazał również, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego spłaty uzyskane przez spadkobiercę, nie stanowią przychodu opodatkowanego na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ stanowią przychód na podstawie przepisów podatku od spadków i darowizn. Gdyby przyjąć odmienną wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, to podatnik podlegały podwójnemu opodatkowaniu (WSA w Gliwicach z dnia 4 września 2013 r., WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt: I SA/Po 918/12) Zatem w przedstawionym stanie faktycznym, cena sprzedaży udziałów w prawie własności nieruchomości wymienionych w stanie faktycznym, do ich wartości ustalonej na dzień nabycia spadku, nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ jest przychodem na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn i stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 analizowanej ustawy. Interpretacją indywidualną z dnia 4 kwietnia 2016 r. Minister Finansów (Minister) uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe Wyjaśnił, że przepisom ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r. poz. 86, z późn. zm., dalej: "ustawa o podatku od spadków i darowizn") podlega nabycie przez osoby fizyczne w drodze spadku własności rzeczy znajdujących się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym w związku z nabyciem spadku powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jej przepisów nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Zatem nabycie nieruchomości i praw w drodze spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, lecz nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Natomiast, gdy spadkobierca w okresie późniejszym uzyskuje przychody z tytułu sprzedaży nabytego w spadku składnika majątkowego, to opodatkowanie przychodów z tej sprzedaży regulują przepisy ustawy, a nie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. Sprzedaż jest bowiem odrębną od nabycia czynnością prawną. Czynność odpłatnego zbycia nieruchomości i praw podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy bowiem innego rodzaju przychodu niż uprzednie nabycie w drodze spadku. Oba zdarzenia prawne, zarówno nabycie nieruchomości lub prawa jak i późniejsza sprzedaż, są odrębnymi, kolejnymi czynnościami, które należy ocenić niezależnie od siebie pod względem skutków prawnych, jakie wywołały. Stąd też podlegają opodatkowaniu różnymi podatkami (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1905/11). Podsumowując, przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn podlegało wyłącznie nabycie przez Skarżącego udziału w nieruchomości i wówczas nie miało miejsca zastosowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odrębną czynnością była natomiast sprzedaż udziału nieruchomości, którą to czynność regulują już przepisy ustawy. Powołując się na przepisy kodeksu cywilnego Minister wyjaśnił również, że w wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Dział spadku może nastąpić za odpłatnością w formie spłaty na rzecz pozostałych spadkobierców. Zgodnie z przyjętą linią interpretacyjną otrzymana spłata spadkowa nie jest przychodem spadkobiercy do opodatkowania, kiedy jej kwota nie przekracza wartości przysługującego udziału w spadku a czynność prawna zostaje dokonana wyłącznie między spadkobiercami. Następnie Minister wyjaśnił, że jak wynika to ze stanu faktycznego, Skarżący dokonał sprzedaży swojego udziału w nieruchomości. Zatem Skarżący błędnie utożsamia skutki prawne zawarcia umowy sprzedaży udziału w nieruchomości ze skutkami prawnymi działu spadku. Skarżący bezspornie zawarł umowę sprzedaży udziału w nieruchomości, który nabył w spadku, a cena uzyskana ze sprzedaży odziedziczonego udziału w nieruchomości nie stanowiła "spłaty" od innego spadkobiercy. Podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie bezsprzecznie doszło do umowy sprzedaży i bez względu na intencje Skarżącego obowiązujące prawo nie pozwala na uznanie ww. transakcji sprzedaży udziału w nieruchomości za dział spadku (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt I SA 301/15). Przenosząc zatem powyższe uregulowania prawne na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego w 2014 r. nastąpiła przed upływem pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy w związku z tym podlega opodatkowaniu, według zasad określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podsumowując, organ wyjaśnił, że Skarżący zbył odpłatnie udział w nieruchomościach na podstawie umowy sprzedaży, a nie jak twierdzi w wyniku działu spadku. Z tego tytułu osiągnął przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wbrew jego twierdzeniom nie otrzyma! on spłaty a cenę sprzedaży odpowiadającą jego udziałowi w nieruchomości. Skarżący jest zatem zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży udziału w nieruchomości. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięcie Skarżący, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, złożył do tutejszego sądu skargę zarzucając interpretacji 1. naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 2a Ordynacji podatkowej polegające na pominięciu przy wydawaniu interpretacji indywidualnej rozważenia kwestii czy w ramach stanu prawnego dotyczącego stanowiska Wnioskodawcy, nie zachodzą wątpliwości co do treści art. 2 ust. 1 pkt 3) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie dotyczącym do jakich przychodów nie stosuje się w/w ustawy, tylko ustawę o podatku od spadków i darowizn, pomimo że organ interpretujący powinien z urzędu zastosować w/w przepis Ordynacji podatkowej; 2. naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci błędnej wykładni: art. 2 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit, a), b) i c), w zw. z art. 30e ust. 1 i 2, w zw. z art. 22 ust. 6c, 6d i 6e, w zw. z art. 22h ust. 1 pkt 1), w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy w zw. z art. 3531 k.c" w zw. z art. 210 k.c" w zw. z art. 924 k.c. w zw. z art. 925 k.c., w zw. z art. 535 k.c. oraz w zw. z art. 1037 § 1 k.c., w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że otrzymana przez Skarżącego kwota 156 604,00 zł, tytułem czynności sprzedaży na rzecz drugiego ze spadkobierców, udziałów w nieruchomościach stanowiących spadek, stanowi w całości przychód Skarżącego podlegający opodatkowaniu zgodnie z w/w przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomimo że w/ w kwota do wysokości wartości udziału spadkowego Skarżącego, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ stanowi przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że organ w interpretacji przyjął, że zgodnie z utrwaloną linią interpretacyjną nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniem podatkiem od osób fizycznych spłata otrzymana przez spadkobiercę z tytułu działu spadku, jednakże stanowi uzyskana tytułem sprzedaży udziałów w nieruchomościach wchodzących w skład spadku, na rzecz jednego ze spadkobierców, cena sprzedaży. Już tak zaprezentowane stanowisko organu budzi wątpliwości wykładni art. 2 ust. 1 pkt 3) ustawy Po drugie, nawet jeżeli przyjąć, że organ próbował usunąć te wątpliwości, poprzez dalszą wykładnię przepisów kodeksu cywilnego, to przeprowadził tą wykładnię w sposób błędny przyjmując, iż dział spadku powoduje inne skutki prawne, niż sprzedaż udziałów w nieruchomościach wchodzących w skład spadku, ponieważ dział spadku jest wykonaniem roszczenia przewidzianego w art. 210 k.c., natomiast sprzedaż udziałów jest czynnością prawną powodującą zobowiązanie o zapłatę ceny. W ocenie Skarżącego oznacza to, że w przedmiotowej sprawie istnieją nie dające się usunąć wątpliwości w zakresie zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3) ustawy ponieważ organ nie jest w stanie w dalszym procesie wykładni tych wątpliwości usunąć. Co wynika z tezy, że możliwe jest przyjęcie, iż otrzymana przez Skarżącego cena sprzedaży do wysokości udziałów, stanowi surogat jego udziału w masie spadkowej, natomiast sam charakter czynności prawnej pomiędzy spadkobiercami nie ma znaczenia w sensie prawnopodatkowym. Zasadnym jest podkreślenie, że skutki prawne czynności sprzedaży i skutki prawne działu spadku są identyczne. W pierwszym przypadku Sprzedający może żądać zapłaty ceny i przenosi własność przedmiotu umowy, natomiast w drugim przypadku może żądać spłaty i jednocześnie przenosi własność przedmiotu spadku. Uzasadniając zarzut z punktu 2 petitum skargi skarżący wskazał, że w ocenie organu o powstaniu obowiązku podatkowego decyduje forma cywilnoprawnej czynności dokonanej pomiędzy spadkobiercami. Podniesione twierdzenie organu nie wynika z jakiegokolwiek przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ interpretujący nie wziął pod uwagę okoliczności, iż skutki prawne sprzedaży udziałów w nieruchomościach wchodzących w skład spadku są identyczne, co do skutków prawnych działu spadku wraz ze spłatą na rzecz jednego ze spadkobierców. Skarżący wskazał, że nie ulega żadnej wątpliwości, że sprzedaż udziałów w nieruchomościach wchodzących w skład spadku na rzecz jednego ze spadkobierców jest inną czynnością prawną od działu spadku, czy też zniesienia współwłasności wraz ze spłatą. Jednakże skutki prawne w/w czynności są analogiczne, tj. jeden ze spadkobierców staję się właścicielem całości nieruchomości, a drugi ze spadkobierców otrzymuje surogat swojego udziału w postaci określonej kwoty pieniężnej. Jednak jak podkreślił skarżący, odmienność tych czynności dotyczy jedynie sfery prawa cywilnego, a nie podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że niniejsza sprawa dotyczy skargi na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego. Postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, odrębnym od postępowania podatkowego uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Przepisy tego działu tylko odpowiednio i tylko w zakresie wskazanym w art. 14h Ordynacji podatkowej stosuje się w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Jedną z cech wyróżniających postępowanie o udzielenie interpretacji od postępowania podatkowego jest to, że organ w jego toku nie dokonuje ustaleń faktycznych, ale dokonuje oceny prawnopodatkowych skutków związanych ze stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie Skarżący uzupełniając stan faktyczny przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji wskazał wprost, że aktem notarialnym z dnia 28 października 2014 r. dokonał sprzedaży ułamkowych udziałów w nieruchomościach, zaś nabywcą tych udziałów została jego siostra. Skarżący wyjaśnił również, że powołanym aktem notarialnym dokonał wzajemnych rozliczeń z siostrą z tytułu działu spadku, jednak okoliczności te nie wynikają z treści czynności prawnej objętej powołanym aktem, który obejmuje tylko i wyłącznie oświadczenia co do zapłaty określonej kwoty na rzecz Skarżącego przez jego siostrę z tytułu przeniesienia udziałów w prawie własności nieruchomości. Oznacza to, że w stanie faktycznym Skarżący wyjaśnił, że zawarł umowę sprzedaży udziałów w nieruchomości i z tego tytułu otrzymał określoną kwotę. Zatem wydając interpretację indywidualną organ zobowiązany był do uwzględnienia stanu faktycznego z którego wynikało, że Skarżący w dniu 28 października 2014 r. zawarł umowę sprzedaży udziałów w nieruchomościach, nabytych w tytułem dziedziczenia po zmarłym w dniu [...] czerwca 2014 r. W. G.. W świetle tak przedstawionego stanu faktycznego organ prawidłowo wskazał, że zbycie w dniu 28 października 2014 r. udziałów w nieruchomościach nabytych 16 czerwca 2014 r. (z datą otwarcia spadku),objęte jest zakresem zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 pkt a) ustawy. Organ prawidłowo również wyjaśnił, że dla ustalenia podstawy opodatkowania przychodu uzyskanego na skutek odpłatnego zbycia nieruchomości zastosowanie znajdzie art. 19 ust. 1, art. 30e ust. 2 w związku z art., 22 ust. 6c i ust. 6d, ust. 6e, w związku z art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy. Zarzuty objęte punktem 2 petitum skargi, w zakresie w jakim łączną naruszenie powołanych w nim przepisów ustawy z przepisami kodeksu cywilnego zmierzają w istocie do wykazania, że intencją Skarżącego przy zawieraniu umowy sprzedaży była nie sprzedaż, tylko dokonanie działu spadku, która to czynność nie podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd podkreśla raz jeszcze, że w postępowaniu o udzielenie interpretacji organ związany jest stanem faktycznym – skoro w niniejszej sprawie Skarżący wskazał, że dokonał odpłatnego zbycia udziałów w nieruchomościach, to organ postąpił prawidłowo uznając, że do takiej czynności zastosowanie znajdując przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie sądu rozpoznającego sprawę w ramach postępowania o udzielenie interpretacji wobec wyraźnego wskazania przez Skarżącego, że dokonał sprzedaży udziałów w nieruchomości brak było podstaw do dokonywania przez organ ustaleń co do rzeczywistej treści czynności prawnej dokonanej przez Skarżącego i jego siostrę w dniu 28 października 2014 r. Rzeczywiście, w postępowaniu podatkowym uregulowanym przepisami działu IV Ordynacji podatkowej, stosownie do art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Przepis ten nie jest jednak wymieniony w art. 14h Ordynacji podatkowej, jako podlegający odpowiedniemu zastosowaniu w toku postępowania o wydanie interpretacji, zatem organ nie mógł prowadzić ustaleń co do tego jaka była rzeczywista wola stron czynności. Sąd zwraca również uwagę w tym miejscu, że Skarżący nie powołał się w stanie faktycznym na to, by złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych czynności polegającej na zbyciu udziałów w nieruchomości jako dokonanej pod wpływem błędu (art. 84 § 1 w związku z art. 88 § 1 k.c.). Skarżący nie wskazał również, by wystąpił do sądu powszechnego o stwierdzenie nieważności umowy zbycia udziałów nieruchomości z uwagi na fakt, że zdziałana ona została w warunkach pozorności o której mowa w 83 § 1 k.c., jako mająca na celu ukrycie innej czynności prawnej, to jest czynności działu spadku. Zatem wobec wyraźnego wskazania w stanie faktycznym, że Skarżący zawarł umowę odpłatnego zbycia udziałów w nieruchomości, oraz wobec brzmienia art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, zarzut objęty punktem 2 petitum skargi sąd uznaje za niezasadny. Z powołanych wyżej względów za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji, powiązany z zarzutami naruszenia ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i kodeksu cywilnego. Z treści skargi wynika, że podstaw tego zarzutu Skarżący upatrywał w odrębnym opodatkowaniu osób, które zawierają umowę sprzedaży udziału w nieruchomości i osób, które dokonują działu spadku, w sytuacji w której drugą stroną czynności jest współspadkobierca. Sąd wskazuje w tym miejscu, że to od woli stron zależy, jaką umowę zawrą. Decyzja o zawarciu umowy sprzedaży może być podyktowana różnymi względami Zawarcie umowy sprzedaży a nie działu spadku może być również wynikiem błędu co do treści czynności prawnej. Jednak w takiej sytuacji istnieje możliwość czy to uchylenia się od skutków takiej czynności czy to podjęcia odpowiednich działań w toku ewentualnego postępowania podatkowego. Zarzut objęty punktem 1 skargi również nie mógł być uznany za zasadny. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie nie pojawiły się niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, które winny być rozstrzygnięte się na korzyść podatnika. Treść powołanego w petitum skargi art. 2 ust. 1 pkt 3) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie budzi wątpliwości. Rzeczywiście, w toku postępowania wymiarowego mogłyby powstać wątpliwości, jaki charakter miała czynność zdziałana przez Skarżącego w dniu 28 października 2014 ., jednak wątpliwości te podlegałyby wyjaśnieniu w ramach postępowania dowodowego. Skarżący na poparcie swojego stanowiska przywołał wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt. I SA/Po 918/12. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że wnioskodawczyni nabyła spadek w 1/3 części po zmarłej matce. Pozostałe części na podstawie powyższego postanowienia nabyli po 1/3 dwaj bracia wnioskodawczyni. Nabycie współwłasności w drodze wyżej opisanego spadku zostało zgłoszone we właściwym terminie, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, który potwierdził zwolnienie z podatku od spadków i darowizn w zakresie nabytych praw współwłasności opisanej wyżej nieruchomości. Następnie w wyniku wspólnej decyzji spadkobierców, postanowiono podzielić spadek i znieść współwłasność lokalu na rzecz jednego z braci ze spłatą przez niego dla zainteresowanej i drugiego brata. W tym celu przed notariuszem zawarta została umowa sprzedaży odziedziczonych udziałów. Sąd, uchylając interpretację indywidualną wskazał, że nie do przyjęcia jest objęcie opodatkowaniem - na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przychodów otrzymanych w dziale spadku jako spłaty. Sąd wyjaśnił, że takie opodatkowanie godzi również w przepisy Konstytucji RP, prowadziłoby bowiem do dwukrotnego opodatkowania tego samego przychodu, tj. raz podatkiem od spadków, drugi raz podatkiem dochodowym. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podzielił powyższego stanowiska z uwagi na wielokrotnie już przywoływaną okoliczność, jaką jest związanie organu w toku postępowania interpretacyjnego stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Skarżący wprost wskazał, że nie zawarł umowy działu spadku, tylko umowę sprzedaży, a organ ustosunkował się do tak przedstawionego stanu faktycznego. Na marginesie zwrócić należy uwagę na fakt, że przyjęcie poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu, zgodnie z którym opodatkowanie na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości (czy szerzej, praw majątkowych) nabytych w drodze dziedziczenia i podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn skutkuje dwukrotnym opodatkowaniem tego samego przychodu prowadziłoby do konieczności uznania, że zbycie praw majątkowych nabytych w drodze spadkobrania, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w razie ich późniejszego zbycia. Pogląd ten w ocenie sądu nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa podatkowego Podatkowi od spadków i darowizn podlega bowiem nabycie własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z tytułów określonych w art. 1 ust. 1 tejże ustawy. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje natomiast kwestie opodatkowania przychodów pochodzących m.in. z odpłatnego zbycia praw majątkowych. Każda ze wskazanych ustaw reguluje zatem odmienne stany faktyczne. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło