III SA/Wa 2034/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-11

Skład orzekający: Sylwester Golec, Maciej Kurasz, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej jednego z dłużników i utrzymała w mocy decyzję w pozostałej części, narusza zakaz reformationis in peius, jeśli prowadzi do obciążenia skarżącego całością zobowiązania podatkowego, podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji przewidywała solidarną odpowiedzialność kilku dłużników?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza zakaz reformationis in peius (art. 234 Ordynacji podatkowej), ponieważ obciąża skarżącego całością zobowiązania podatkowego, podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji, oparta na prawomocnej decyzji dotyczącej długu celnego, przewidywała solidarną odpowiedzialność kilku dłużników. Organ odwoławczy nie przedstawił uzasadnienia prawnego dla zmiany kręgu podmiotów zobowiązanych, a zmiana ta była mniej korzystna dla skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący G.S. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT z tytułu importu samochodu. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie solidarnie dla G.S. i K.W., opierając się na prawomocnej decyzji o długu celnym. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej K.W. i umorzył postępowanie, utrzymując w mocy decyzję w pozostałej części, co skutkowało obciążeniem G.S. całością zobowiązania. Skarżący podnosił, że nie nabył pojazdu za granicą i nie zgłaszał go do odprawy celnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz G. S. kwotę 522 zł (słownie: pięćset dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 2034/09 UZASADNIENIE Na podstawie akt sprawy Sąd przyjął następujący stan faktyczny za podstawę do wydania wyroku. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. określił K. W. oraz Skarżącemu G.S. kwotę długu celnego z tytułu importu samochodu osobowego wprowadzonego na polski obszar celny na podstawie zgłoszenia celnego SAD Ner [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wartość celna w/w samochodu została zaniżona oraz, że pojazd ten za granicą nabył G. S. od K. de W. Z w/w zgłoszenia celnego wynika, że przedmiotowy samochód został zgłoszony do odprawy celnej przez K. W.. W decyzji stwierdzono, że faktura VAT, z której wynika, że przedmiotowy samochód Skarżący G. S. nabył w Polsce od K. W. jest fałszywa. Zdaniem organu przedmiotowy pojazd w chwili zgłoszenia do dopuszczenia do obrotu w Polsce był własnością Skarżącego G. S. Decyzja ta stała się prawomocna wskutek wniesienia odwołania od tej decyzji z uchybieniem terminu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. określił K. W. oraz Skarżącemu G. S. zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego samochodu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na prawomocną decyzję z dnia [...] marca 2007 r. Organ powołał przepisy art. 15 ust. 4 i art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DZ. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia powoływaną jako ustawa o VAT oraz art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w dalszej części uzasadniani powoływaną jako O.p. Od decyzji tej Skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w W. W odwołaniu podnosił, że nie zgłaszał przedmiotowego pojazdu do odprawy celnej oraz, że nie nabył go na własność za granicą. Ponadto Skarżący twierdził, że nabył ten pojazd w Polsce od K. W. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji "w części dotyczącej uznania Pana K. W. prowadzącego firmę "H." za adresata tej decyzji" i w tej części umorzył postępowanie w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że jedynym zobowiązanym do uiszczenia należności podatkowych związanych z importem w/w pojazdu jest Skarżący G. S., który nabył ten pojazd za granicą i sam przy jechał nim do Polski a następnie przekazał go innej osobie w celu załatwienia formalności celnych. Na decyzję organu drugiej instancji G. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł te same argumenty co w odwołaniu przeciwko decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Skarżącego na podstawie jego zeznań złożonych 5 września 2005 r. nie można było uznać go za importera przedmiotowego pojazdu. Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalej "p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając z uprawnienia wynikającego z treści powołanego przepisu Sąd rozpoznał niniejszą sprawę poza zakresem zarzutów podniesionych w skardze. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie odrębnych przepisów importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone w części lub w całości albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną. Pobór podatku VAT z tytułu importu towarów regulują przepisy art. 11- 11e ustawy o VAT. Na podstawie art. 11f ust. 1 ustawy o VAT w zakresie nieuregulowanym w art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 3 i 3a, art. 6 ust. 7 i 7a, art. 11 oraz w art. 11c-11e stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu celnego (ustawa z dnia z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm. – przypis Sądu) dotyczące poboru i wymiaru cła, z wyjątkiem przepisów dotyczących przedłużenia terminu zapłaty, odroczenia płatności oraz innych ułatwień płatniczych przewidzianych w tym kodeksie. Zgodnie z treścią art. art. 221 Kodeksu celnego jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, o których mowa w art. 209 § 3, art. 210 § 3, art. 211 § 3, art. 212 § 3, art. 213 § 4 i 5, art. 217 § 3, art. 218 § 3, art. 219 § 3, art. 224 § 3, są oni solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z tego długu. W rozpoznanej sprawie z prawomocnej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2007 r. wynika, że podmiotami zobowiązanym do zapłat należności celnych z tytułu importu samochodu osobowego, którego dotyczy podatek od towarów i usług będący przedmiotem zaskarżonej decyzji są K. W. oraz Skarżący G. S. Z tego względu, zdaniem Sądu osoby te są podatnikami podatku od towarów i usług należnego od importu przedmiotowego pojazdu, wynika to wprost z treści art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Na podstawie art. 11f ust. 1 ustawy o VAT i art. 221 Kodeksu celnego zobowiązanie podatkowe, którego dotyczy niniejsza sprawa winno obciążać ich solidarnie. W decyzji organu pierwszej instancji zobowiązanie to zostało określone w stosunku do K. W. oraz Skarżącego G. S. Decyzja ta określała zobowiązanie podatkowe za, które obie te osoby były, zgodnie z treścią art. 221 Kodeksu celnego mającego zastosowanie w sprawie na podstawie art. 11f ust. 1 ustawy o VAT, odpowiedzialne solidarnie. Decyzja organu drugiej instancji miała ten skutek, że wymierzała całość zobowiązania podatkowego wskazanego w decyzji organu pierwszej instancji, skarżącemu G. S. z pominięciem K. W. Skarżący był w niniejszej sprawie jedynym odwołującym się od decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu Decyzja organu drugiej instancji była mniej korzystna dla skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z tego powodu, że na podstawie decyzji organu pierwszej instancji możliwe było egzekwowanie określonego nią zobowiązania podatkowego od Skarżącego oraz od innej osoby na zasadzie solidarności, natomiast na podstawie decyzji organu drugiej instancji jedynym zobowiązanym do zapłaty określonego nią zobowiązania podatkowego był Skarżący. Mając na względzie te okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja naruszała ustanowiony w art. 234 O.p. zakaz reformationis in peius. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Decyzja organu pierwszej instancji w aspekcie przedmiotowym nie naruszała prawa w żadnym stopniu ponieważ krąg podmiotów będących podatnikami w niniejszej sprawie, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wyznaczała prawomocna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2007 r. dotycząca należności celnych. Wydana w niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji była zgodna z treścią art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT gdyż adresowana była do podmiotów, które zgodnie decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2007 r. obowiązane były w niniejszej sprawie do zapłaty cła. Zdaniem Sądu wobec prawomocności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2007 r. mając na względzie treść art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, organy podatkowe w niniejszej sprawie w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług nie mogły czynić ustaleń w zakresie osób zobowiązanych do zapłaty cła odmiennych od ustaleń poczynionych w tym zakresie w decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Z tych względów Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności pozwalające na wydanie zaskarżonej decyzji na niekorzyść Skarżącego G. S. Niezależnie od wskazanych nieprawidłowości, gdyby nawet uznać że w niniejszej sprawie organ miał prawo ustalić krąg podatników niezależnie od zakresu podmiotowego decyzji z dnia [...] marca 2007 r., to należałoby stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ uznał iż K. W. nie może być uznany za podatnika podatku od towarów i usług w niniejszej sprawie, bez przedstawienia w tym zakresie jakichkolwiek argumentów prawnych. Zaskarżona decyzja w zakresie w jakim zmienia zakres podmiotowy decyzji organu pierwszej instancji jest gołosłowna i nie zawiera w tym zakresie chociażby szczątkowego uzasadnienia prawnego. Także uzasadnienie faktyczne w tym zakresie ma charakter niepełny i wybiórczy, gdyż swym zakresem obejmuje jedynie okoliczność zakupu przedmiotowego pojazdu przez Skarżącego i wprowadzenie tego pojazdu przez Skarżącego na polski obszar celny. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zupełnie pominięto okoliczność, że K. W. w niniejszej sprawie był podmiotem, który złożył zgłoszenie celne. Okoliczność ta nie była bez znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego "Dłużnikiem jest zgłaszający. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art. 253 § 1 pkt 2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie towaru procedurą, o której mowa w § 1, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników". Z tych względów zaskarżoną decyzję należałoby uznać za wydaną z naruszeniem art. 210 § 4 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo należy wskazać, że nawet gdyby okazało się, iż w decyzji organu pierwszej instancji K. W. niezgodnie z prawem został uznany został podatnikiem podatku VAT, to uchybienie to wobec jasnej treści art. 209 § 3 Kodeksu celnego w powiązaniu i art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT nie mogłoby zostać uznane za rażące naruszenie prawa zwalniające organ z obowiązku przestrzegania w niniejszej sprawie zakazu ustanowionego w art. 234 O.p. Z uwagi na treść art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT i prawomocność decyzji z dnia [...] marca 2007 r. na obecnym etapie postępowania nie mogą być rozważane zarzuty Skarżącego dotyczące prawidłowości uznania go w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji za podatnika podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu w związku ze zgłoszeniem celnym SAD Ner [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Organ prowadząc ponownie postępowanie obowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku a ponadto ustalić, czy w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło