III SA/Wa 2088/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia na zarządzenie z dnia 5 września 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia na zarządzenie z dnia 5 września 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi J. S. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł w niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r. Zarządzeniem z dnia 5 września 2016 r. (k. 31) wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie pismem z dnia 13 października 2016 r. (k. 43). Zarządzeniem z dnia 21 października 2016 r. (k. 45) Skarżący został wezwany do usunięcia, w terminie 7 dni, braków formalnych zażalenia pod rygorem jego odrzucenia, poprzez podpisanie i podanie zwięzłego uzasadnienia zażalenia oraz wskazanie, czy wnosi o zmianę czy też uchylenie zarządzenia. Ww. zarządzenie uznano za doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") z dniem 14 listopada 2016 r. Skarżący nie wykonał zarządzenia w wyznaczonym terminie. Pismem z dnia 28 listopada 2016 r. (k. 58) Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 13 października 2016 r., usuwając jednocześnie braki formalne tego zażalenia. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że w okresie od 14 listopada 2016 r. do 18 listopada 2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, w związku z czym nie był w stanie odebrać przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie. Powyższa przesyłka została zaś zwrócona do WSA w Warszawie w dniu 15 listopada 2016 r. Do wniosku dołączono wskazane przez Skarżącego zaświadczenie lekarskie. W uzupełnieniu braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, Skarżący w piśmie z dnia 18 stycznia 2017 r. (k. 76) podniósł, że po ustaniu zwolnienia lekarskiego, w dniach 21 – 25 listopada 2016 r. ustalił, że przedmiotowa przesyłka została już zwrócona do WSA w Warszawie. Skarżący wskazał, że przyczyna uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych zażalenia ustała w dniu 28 listopada 2016 r., tj. w dniu powzięcia przez niego telefonicznie wiadomości od WSA w Warszawie, że nieodebrana przez niego przesyłka mogła dotyczyć niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia na zarządzenie z dnia 5 września 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy w tym miejscu, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu. Jest ono dopuszczalne w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć np. błędne pouczenie sądu lub nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt l OZ 246/08, LEX nr 479292). Przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, ze jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Skarżący uchybił terminowi do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 13 października 2016 r. Wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia zostało bowiem prawidłowo przesłane Skarżącemu na wskazany przez niego adres korespondencyjny, po czym było dwukrotnie awizowane i zwrócone przez pocztę z uwagi na jego niepodjęcie przez adresata. W tym stanie rzeczy wskazane wezwanie uznano za doręczone w trybie przepisu art. 73 P.p.s.a. z dniem 14 listopada 2016 r., co też oznacza że ostatnim dniem do usunięcia braków formalnych zażalenia przez Skarżącego był dzień 21 listopada 2016 r. Skarżący nie wykonał powyższego wezwania, lecz uczynił to dopiero składając w dniu 28 listopada 2016 r. wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez Skarżącego we wniosku nie stanowią przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia. Jako przyczynę uzasadniającą uchybienie terminowi do usunięcia braków formalnych zażalenia Skarżący wskazał niemożność odbioru korespondencji zawierającej wezwanie do dokonania powyższej czynności z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim w czasie, kiedy jej odbiór w placówce pocztowej był możliwy. Skarżący przedstawił nadto stosowne zaświadczenie lekarskie, potwierdzające jego niezdolność do pracy w okresie 14 – 18 listopada 2016 r. Podkreślić należy, że nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13 - LEX nr 1397085). Należy również wskazać na pogląd, jaki Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniu z dnia 4 września 2013 r. (sygn. akt I OZ 744/13), zgodnie z którym sam fakt występowania schorzeń - nawet ciężkich - u zainteresowanego przywróceniem terminu nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Nie wynika bowiem z niego automatycznie, że dana osoba znalazła się w sytuacji nagłej, musiała leżeć w łóżku i nie mogła posłużyć się pomocą innych osób (w szczególności domownika lub pełnomocnika). Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, nie było żadnych przeszkód do tego, aby Skarżący mógł podjąć działania mające na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu, w szczególności korzystając z pomocy osoby trzeciej przy odbiorze kierowanej do niego korespondencji. Jak wskazywał sam Skarżący, odbiór przedmiotowej przesyłki został przez niego zaplanowany dopiero na dzień, w którym upływał termin do jej odbioru w placówce pocztowej. Do odbioru przesyłki ostatecznie jednak nie doszło ze względu na chorobę Skarżącego, którą potwierdzono zaświadczeniem lekarskim. W konsekwencji, w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. doszło do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przedmiotowej przesyłki z dniem 14 listopada 2016 r. Od tej daty też zaczął biec Skarżącemu termin do usunięcia braków formalnych zażalenia, który upłynął w dniu 21 listopada 2016 r. (poniedziałek), tj. w dniu, w którym zgodnie z załączonym zaświadczeniem lekarskim niezdolność Skarżącego do pracy wywołana chorobą już ustała. Skarżący nie usunął jednak braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie, choć jak wyżej wskazano miał taką możliwość już po ustaniu choroby, na którą powołuje się w przedmiotowym wniosku. Jak wskazał Skarżący, dopiero w dniu 28 listopada 2016 r. dowiedział się, iż nieodebrana przez niego przesyłka dotyczy niniejszej sprawy. Skarżący nie wyjaśnił jednocześnie, dlaczego ustalenie przez niego, czego dotyczy przedmiotowa przesyłka, nastąpiło po ponad tygodniu od czasu ustania choroby. Nie wskazał on w szczególności, dlaczego w dniu 21 listopada 2016 r., kiedy to zachowanie przez niego terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia było jeszcze możliwe, nie podjął działań mających na celu ustalenie, czy skierowana do niego przesyłka dotyczy niniejszej sprawy. Skarżący nie skontaktował się w tym dniu w jakikolwiek sposób, choćby telefoniczny, z Sądem. Tymczasem, powinien on zdawać sobie sprawę, że w toku postępowania z jego udziałem może zostać do niego skierowana korespondencja, która będzie wymagała podjęcia przez niego określonych czynności w wymaganym prawem terminie procesowym oraz że naruszenie tego terminu może pociągnąć za sobą negatywne dla niego skutki procesowe. O powyższym świadczy dodatkowo fakt, iż Skarżący był już wcześniej w niniejszej sprawie wzywany do usunięcia braków formalnych skargi. Zważyć zatem należy, że Skarżący znajdując się w czasowej niedyspozycji spowodowanej stanem swojego zdrowia, zaniechał skorzystania z pomocy innych osób celem odebrania skierowanej do niego korespondencji. Podkreślenia wymaga fakt, iż jak wynika z akt sądowych, Skarżący zamieszkuje pod tym samym adresem, który wskazał do korespondencji razem z żoną. Nie było zatem przeszkód, aby skorzystał chociażby z jej pomocy przy odbiorze przedmiotowej przesyłki. Sam fakt czasowego przebywania Skarżącego na zwolnieniu lekarskim nie może wyłączać zawinienia w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia. Jak wyżej wskazano, Skarżący także po ustaniu choroby nie zabezpieczył się przed negatywnymi dla niego skutkami procesowymi związanymi z nieodebraniem korespondencji. Niezależnie od powyższych uwag w niniejszej sprawie konieczne staje się przypomnienie Skarżącemu, że każde pismo wnoszone do sądu wymaga zachowania terminu do jego wniesienia, jak również musi zostać podpisane przez osobę wnoszącą pismo oraz zawierać zwięzłe jego uzasadnienie. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w uzasadnieniu pisma należy odnieść się merytorycznie do treści danego pisma, nie zaś do treści skargi inicjującej postępowanie w sprawie poprzez ponowne przedstawianie zarzutów zawartych w skardze. Z powyższych względów Sąd, uznając przedmiotowy wniosek za niezasadny, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.