III SA/Wa 2091/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r., 2005 r., 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) W. D., dalej jako skarżąca lub strona, we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF z 14 czerwca 2011 r, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu poinformowała o tym, że: - jest jedynym żywicielem rodziny; - mąż skarżącej cierpi na [...]; - koszty opieki lekarskiej są znaczące; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem; - posiada mieszkanie o powierzchni 52,03 m.kw.; - posiada oszczędności w wysokości 121 tys zł; - uzyskuje, wraz z mężem, kwotę 8200,- brutto miesięcznie; - posiada samochód skoda [...] z 2003 r.; Sygn. akt III SA/Wa 2091/11 Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 2 sierpnia 2011 r. (o nadesłanie zestawienia wydatków i dochodów, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za wskazany okres czasu, oznaczenie wysokości dochodów za wskazany okres czasu) strona poinformowała o tym, że: - posiada jedno miejsce zatrudnienia i jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej; - miesięczne koszty utrzymania wynoszą 450,- zł, opłaty za mieszkanie – 200,- zł, koszt ubezpieczenia na życie – 275 zł miesięcznie, telefon – 200,- zł miesięcznie, lekarstwa dla męża – 300 zł. - emerytura małżonka w wysokości 2033 zł miesięcznie nie pokrywa całości kosztów jego leczenia. Strona załączyła kserokopię zeznania podatkowego, zaświadczenie o pobieranym wynagrodzeniu oraz wyciągi z rachunku bankowego. Wniosła o przedłużenie terminu na przedłożenie pozostałych dokumentów do 25 sierpnia. 3) Referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom strony skarżącej, zawartym w treści formularza PPF, o subiektywnym odczuciu braku środków finansowych w wysokości umożliwiającej pokrycie całości należności z tytułu wymagalnych kosztów sądowych. Zarazem wskazuje, ze wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych na tym etapie postępowania wynosi 500,- zł, zatem do tej kwoty należy odnieść badanie zdolności strony do ponoszenia kosztów postępowania, a pozytywna ocena subiektywnego odczucia strony nie jest jedyną przesłanka przyznania prawa pomocy. 4) Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady pokrywania kosztów przez stronę, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10, z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 156/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie referendarza sądowego, strona takiego stanu nie wykazała, ponieważ z zestawienia wysokości wymagalnych w sprawie kosztów i wysokości pobieranego przez stronę wynagrodzenia wynika, że jest ona w stanie wygospodarować środki na pokrycie wpisu od skargi, niezależnie od wyodrębnienia środków z zadeklarowanych oszczędności. Choroba [...] męża strony jest okolicznością ograniczającą zdolności płatnicze strony, lecz nie w stopniu Sygn. akt III SA/Wa 2091/11 uniemożliwiającym stronie zgromadzenie 500,- zl wymagalnych tytułem wpisu od skargi. Wobec posiadanych środków finansowych przez stronę (w zależności od źródeł – 68 tys zł lub 121 tys zł), i uzyskiwanych przez nią bieżących dochodów, dopuszczalne było orzeczenie wyłącznie na podstawie złożonych przez nią materiałów. 5) Mając to na uwadze, referendarz sądowy, na obecnym etapie postępowania, był zobowiązany, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.