III SA/Wa 2106/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia z rejestru zastawów skarbowych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2016 r., wydaną wobec Skarżącego B.P., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] grudnia 2015 r. odmawiającą J. G. wykreślenia wpisu z Rejestru Zastawów Skarbowych dokonanego na koniu rasowym P. G. B.. Z akt sprawy wynika, że J.G złożył wniosek o wykreślenie zastawu skarbowego ustanowionego wpisem dokonanym przez organ I instancji w celu zabezpieczenia zobowiązań Skarżącego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynikających z decyzji z [...] grudnia 2014 r. Decyzją z [...] grudnia 2015 r. organ I instancji odmówił J.G. wykreślenia wpisu z Rejestru Zastawów Skarbowych dokonanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. na koniu rasowym P. G. B.. Stwierdził, że na dzień ustanowienia tego zastawu koń był własnością Skarżącego. Decyzję powyższą otrzymał również Skarżący, który złożył od niej odwołanie. Decyzją z [...] maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie zaznaczył, iż kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie kto w dniu ustanowienia zastawu był właścicielem wspomnianego konia. Dalej opierając się na wpisach zawartych w Centralnej Bazie Danych Koniowatych, tj. rejestrze koniowatych sprowadzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzonym na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących przez Polski Związek Hodowców Koni, stwierdził, że właścicielem konia P. G. B. w dniu ustanowienia zastawu, tj. 29 kwietnia 2015 r. był Skarżący. Właścicielem tym był w okresie od 21 sierpnia 2013 r. do 15 maja 2015 r., zaś od 15 maja 2015 r. koń ten stanowi własność [...]. W efekcie organ odwoławczy nie zgodził się ze Skarżącym jakoby przed sprzedaniem konia J. G. jego właścicielem był A. G.. Zaznaczył przy tym, iż ten ostatni nigdy nie był zarejestrowany jako właściciel. Na koniec Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organy podatkowe nie są uprawnione do kwestionowania danych zgromadzonych w Centralnej Bazie Danych Koniowatych, jak również do ich aktualizacji. To właściciel konia ma obowiązek zgłaszania wszelkich zmian własnościowych. Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Sądu. Zarzucił naruszenie: - art. 65 K.c. poprzez nieuwzględnienie zgodnego zamiaru stron dotyczącego daty zawarcia umowy między A.G i J.G i wydania rzeczy ruchomej; - art. 535 K.c. poprzez nieuwzględnienie kwestii związanych z przeniesieniem własności konia związanej z jego wydaniem, - art. 41 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 210 ze zm., dalej: O.p.) w związku z treścią obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 41 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie faktu ustanowienia zastawu na rzeczy ruchomej, której wartość wynosiła mniej niż 12.000 zł, - art. 180 § 1 i § 2, art. 181 i art. 188 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z treści wydruków z bazy koni American Quarter Horse Association wskazujących, iż hodowcą i właścicielem jest J.G , - art. 120 i art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, podważających zaufanie do organów podatkowych poprzez m.in. brak wskazania podstawy uzasadniającej przyjęcie kwoty 25.000 zł jako będącej podstawą ustanowienia zastawu, - art. 122 O.p. poprzez niewyjaśnienie w toku postępowania stanu faktycznego, w tym w szczególności brak wystąpienia do PZHK o udzielenie informacji o dacie zgłoszenia zmiany właściciela konia z A.G na J. G., pomimo iż w poprzednim postępowaniu z udziałem A. G. takie działania podjęto, - art. 123 § 1 w zw. z art. 178 O.p. poprzez brak powiadomienia pełnomocnika o możliwości zapoznania się z aktami, co wpłynęło na możliwość złożenia do akt sprawy poświadczonej kopii certyfikatu hodowlanego AQHA wskazującego na datę kwietniową zbycia przez A. G. konia, który to dokument był podstawą dalszego zgłoszenia zmiany właściciela konia oraz nieuwzględnienie faktu, iż zawiadomienie z 5 maja 2015 r. zostało doręczone w dniu 25 maja 2015 r., - art. 187 § 1, art. 120 i art. 122 w zw. z art. 188, art. 197 i art. 198 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność ustalenia rzeczywistej wartości konia, czego skutkiem mogło być naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 § 1 O.p. - art. 201 § 1 pkt 2 O.p. z uwagi na toczące się postępowania sądowe w sprawach III SA/Wa 3081/15 oraz III SA/Wa 3037/15, - art. 200a § 1 pkt 2 O.p. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy w sytuacji, gdy okoliczności dokonania pierwotnej transakcji pomiędzy A. G. i Skarżącym oraz A. G. i J. G.są kwestionowane. Na tej podstawie Skarżący wniósł m. in. o uchylenie decyzji organów obu instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, jednakże nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd miał przede wszystkim na względzie treść art. 42a § 1 O.p., który stanowi, że wykreślenie wpisu z rejestru zastawów skarbowych następuje, jeżeli rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe. Wniosek o wykreślenie wpisu składa się w terminie 7 dni od dnia, w którym osoba powołująca się na swoje prawo własności powzięła wiadomość o ustanowieniu zastawu. Z brzmienia zdania drugiego art. 42a § 1 O.p. wynika, że podmiotem, któremu przysługuje ustanowione tym przepisem uprawnienie do żądania wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych jest osoba będąca właścicielem rzeczy będącej przedmiotem zastawu lub, której przysługuje prawo będące przedmiotem zastawu, niebędąca podatnikiem, płatnikiem, inkasentem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe, których rzeczy ruchome lub prawa majątkowe na podstawie art. 41 § 1 i 3 O.p. mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Oznacza to, że na podstawie powołanego przepisu tylko właściciel rzeczy objętej zastawem lub osoba, której przysługuje prawo będące przedmiotem zastawu ma interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie tego przepisu. Podatnik, którego zobowiązanie podatkowe zastaw skarbowy ma zabezpieczać nie ma takiego interesu i nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym na podstawie wniosku o wykreślenie zastawu skarbowego złożonego na podstawie art. 42a § 1 O.p. przez właściciela rzeczy ruchomej, na której ustanowiono zastaw skarbowy. Nie może on także skutecznie złożyć wniosku o wykreślenie z rejestru zastawów skarbowych na podstawie art. 42a § 1 O.p. W świetle powyższego należało stwierdzić, że Skarżący B. P. w rozpoznanej sprawie nie mógł być uznany za stronę postępowania z uwagi na brak interesu prawnego. Postępowanie w tej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem J. G. złożonym na podstawie art. 42a § 1 O.p. w uzasadnieniu, którego stwierdził on, że jest właścicielem konia objętego zastawem skarbowym. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] grudnia 2015 r. została skierowana do J. G. . Świadczy o tym wskazanie go, jako adresata w osnowie tej decyzji. Także z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ jako stronę postępowania, w którym decyzja ta została wydana, traktował wyłącznie J. G. . Z uzasadnienia tej decyzji wynika bowiem, że decyzją tą organ odmówił wyłącznie J. G. uwzględnienia jego wniosku złożonego na podstawie art. 42a § 1 O.p. W niniejszej sprawie organ I instancji doręczył Skarżącemu B. P. decyzję skierowaną do J. G. . Skarżący nie nabył przymiotu strony postępowania przez fakt doręczenia mu decyzji organu I instancji. Zdaniem Sądu błędne doręczenie decyzji innemu podmiotowi niż podmiot, o którego uprawnieniach i obowiązkach decyzja ta rozstrzyga nie powoduje nabycia przez podmiot, któremu decyzję doręczono, statusu strony postępowania. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w pełni aprobuje ocenę zaprezentowaną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2016 r. (III SA/Wa 3081/15) wydanym w analogicznym stanie faktycznym. W tym stanie rzeczy należało uznać, że Skarżący B.P. , jako osoba niebędąca stroną postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] grudnia 2015 r. nie był uprawniony do wniesienia odwołania od tej decyzji. Dlatego organ II instancji po otrzymaniu odwołania wniesionego przez Skarżącego B. P. od wymienionej decyzji obowiązany był na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej wydał zaskarżoną decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta została skierowana do Skarżącego B. P. . W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania. Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania zgodnie z treścią art. 247 § 1 pkt 5 O.p. skutkuje nieważnością decyzji. Z uwagi na występującą w niniejszej sprawie nieważność zaskarżonej decyzji niecelowe było rozpatrywanie zarzutów podniesionych w skardze. Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając odwołanie Skarżącego, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, będzie obowiązany uwzględnić ocenę prawną zawartą w tym wyroku i na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. stwierdzić niedopuszczalność tego odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Zasądzony zwrot kosztów postępowania stanowił wpis od skargi w wysokości 200 zł.