III SA/Wa 2165/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000 i 2001 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonywana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwotę 12457, 10 zł (dwanaście tysięcy czterysta pięćdziesiąt siedem złotych 10/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 24 grudnia 2002 r. B.S. – "M." Zakład Pracy Chronionej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. (sygn. akt K 45/01), zwróciła się o zwrot nadpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2000 – 2001 wraz z odsetkami. Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] powyższy wniosek strony załatwił odmownie. Organ I instancji wyjaśnił, że w wyniku w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie powstała nadpłata – skoro nie doszło do nadpłacenia lub nienależnego zapłacenia podatku w następstwie utraty mocy obowiązującej przepisów nakładających obowiązki podatkowe. Organ podkreślił, że powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność zaskarżonych przepisów nie stanowiło utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów, ale potwierdzenie obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych do realizacji norm konstytucyjnych w zakresie praw nabytych. W wyniku wniesionego w dniu 11 marca 2003 r. odwołania, Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt K 45/01 wskazano, że art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, poz. 1101) w zakresie, w jakim pozbawia przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej przed upływem trzyletniego okresu przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, uprawnień określonych w art. 31 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 tegoż artykułu w/w ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r., jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w zakresie w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich "zakładach". Zdaniem organu odwoławczego z treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że konsekwencją powyższego orzeczenia jest obowiązek ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. W konsekwencji należało przyjąć, że w przedmiotowej sprawie przepisy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia powoływana jako ord.pod.) - art. 74 pkt 1 dotyczące powstania nadpłaty w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie mają zastosowania. Wnioski podatników, o ewentualną rekompensatę utraconych korzyści w związku z zakwestionowanymi przepisami, jak słusznie stwierdzi! organ podatkowy pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji będą mogły być rozpatrywane w odrębnym, indywidualnym postępowaniu, dopiero po uchwaleniu stosownej ustawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji niezgodność z obowiązującymi przepisami, a w szczególności nieuwzględnienie znaczenia prawnego dla niniejszej sprawy Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. Wystąpienie to strona uzasadnia tym, iż status Zakładu Pracy Chronionej uzyskała na okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. Decyzja przyznająca ten status dla prowadzonej działalności uprawiała stronę do korzystania na mocy ówczesnych przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ze zwolnienia z wpłaty do urzędu skarbowego należności z tytułu podatku dochodowego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymała swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Wydając zaskarżona decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w W. stanął na stanowisku, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. K 45/01 (OTK-A 2002/4/46) nie stwierdził niekonstytucyjności, żadnego przepisu prawa pozytywnego, a jedynie stwierdził niekonstutucyjność ustawy wprowadzającej zmiany w opodatkowaniu podmiotów prowadzących zakłady pracy chronionej w zakresie w, jakim ustawa ta nie przewidywała regulacji przejściowych. Z tych powodów zdaniem organu wyrok ten nie mógł stanowić podstawy do stwierdzenia nadpłaty podatku. Problem prawny, którego dotyczyła zaskarżona decyzja, sprowadzający się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, jakie skutki w zakresie opodatkowania wywarł przedmiotowy wyrok, był przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt FPS 4/04. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:" podatnicy- których dotyczy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. K 45/01 (OTK-A 2002/4/46), stwierdzające niezgodność art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 95, poz. 1100), z art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483) w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy w zaufaniu do dotychczasowych przepisów rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach – mogą ubiegać się, na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, o stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi. Przepisami określającymi zasady i tryb postępowania, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, są przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (T. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60), które regulują instytucję nadpłaty. Kierując się treścią tej uchwały, która z uwagi na brzmienie art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a. wiąże Sąd, Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany był stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 190 ust. 4 konstytucji RP i przepisów Ordynacji podatkowej regulujących stwierdzenia nadpłaty i zaskarżoną decyzje uchylić. Powołana uchwała dotyczyła zmian wprowadzonych do ustawy o podatku od towarów i usług. Jednakże argumentacja w niej zawarta oraz fakt, że przedmiotowym wyrokiem który legł u podstaw podjęcia tej uchwały Trybunał Konstytucyjny, z tych samych powodów stwierdził niekonstytucyjność przepisów zmieniających ustawę o podatku od towarów i usług w zakresie w jakim pozbawiały podatników prowadzących zakłady pracy chronionej ulg w zakresie podatku od towarów i usług oraz niekonstytucyjność przepisów pozbawiających ulg podatników podatku dochodowego od osób fizycznych i od osób prawnych, należało uznać, że argumentacja zawarta w przedmiotowej uchwale ma zastosowanie również w niniejszej sprawie. Organy podatkowe rozpoznając ponownie sprawę będą zobowiązane zbadać, czy strona skarżąca jest podatnikiem którego dotyczy powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, to jest podatnikiem prowadzącym zakład pracy chronionej, który w zaufaniu do przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym rozpoczął realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w jego zakładzie. W przypadku stwierdzenia, że skarżąca zalicza się do tej grupy podatników organ zgodnie z treścią powołanej uchwały obowiązany będzie do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a., art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.