III SA/Wa 2171/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do października 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca G. Sp. z o.o. wniosła do Sądu na urzędowym formularzu PPPr o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, uzasadniając, że Spółka w związku z prowadzonym postępowaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, utraciła możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Została też wykreślona z rejestru podatników VAT. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy, w wysokości [...] zł., oraz że na rachunkach bankowych posiada [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych Skarżąca przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych oraz informację z banku [...] o zadłużeniu z tytułu kredytu na kwotę 100.000 zł. rachunek zysków i strat za lata 2014, 2015 i 2016, zawiadomienie o wykreśleniu z rejestru podatników, deklaracje VAT-7 za październik – grudzień 2016r. oraz zeznania podatkowe CIT-8 za 2015 i 2016r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 1 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z informacji zawartych w urzędowym formularzu PPPr oraz nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, że Skarżąca boryka się z problemami finansowymi. W stosunku do Skarżącej zostało przeprowadzone postępowanie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do października 2013r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wystawione przez Skarżącą faktury VAT dotyczące sprzedaży [...] są w rzeczywistości fakturami "pustymi" i nie odzwierciedlają rzeczywistego obrotu gospodarczego. W orzecznictwie kładzie się nacisk na to, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. Uwaga ta ma wymiar "kwalifikowany", jeżeli spółka prowadzi "ryzykowną" działalność gospodarczą, a z całą pewnością wymóg "ostrożności" obowiązuje od daty wszczęcia postępowań podatkowych. Jeśli spółka nie przewiduje konieczności sporów sądowych, to skutki takiego działania obciążają przedsiębiorcę. Ponadto osoba prawna wnosząc o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć koszty postępowania przez żądanie dopłat od wspólników (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 796/11). W powyższym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. Kidyba A., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-3000 K.s.h., wyd. VII). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Powyższe stanowisko zostało zaaprobowane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12, z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 228/05, z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II FZ 84/15, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1072/14, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1062/14). Zatem biorąc pod uwagę niewielką wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.689,00 zł oraz fakt, że Skarżąca nie wykazała, że nie może tej kwoty oraz kwoty na opłacenie usług adwokata uzyskać od wspólników Spółki należało uznać, że Skarżąca będzie w stanie uiścić należne w sprawie koszty oraz ponieść koszty usług profesjonalnego pełnomocnika. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.