III SA/Wa 2196/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2015r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata Skarżąca B. Sp. z o.o., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, uzasadniając, że firma straciła płynność finansową i nie ma pieniędzy na uiszczenie kosztów sądowych i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych wynosi 1.614.010,10 zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę 142.079,09 zł. Skarżąca wskazała, że na posiadanym rachunku bankowym posiada 1.684,23 zł. Do wniosku Skarżąca dołączyła bilans za 2015 i 2016r., rachunek zysków i strat za 2016r. oraz wyciąg z rachunku bankowego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z § 2 pkt 1 tego przepisu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów oraz dokumentów znajdujących się przy sprawie III SA/Wa 3418/16 wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Z nadesłanego (przy sprawie III SA/Wa 3418/16) zeznania CIT-8 wynika, że w 2015 r. Skarżąca uzyskała przychód 19.640,09 zł. Z przedstawionych przy tej samej sprawie deklaracji VAT-7 wynika, że Skarżąca w 2016 r. prowadziła działalność dokonując dostawy towarów i świadczenia usług przykładowo: we wrześniu 2016 r. na kwotę 65.806 zł oraz nabycia towarów we wrześniu 2016 r. na kwotę 31.454 zł. Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu PPPr wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 20.000 zł, a wartość środków trwałych 1.614.010,10 zł. Ponadto ze sprawy III SA/Wa 3418/16 wynika, że Skarżąca posiada trzy nieruchomości. Natomiast z bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2016 r. wynika, że Skarżąca posiada środki w kasie i na rachunkach w kwocie 2.341,58 zł. Skarżąca natomiast nie wykazała dlaczego z tej kwoty nie może uiścić należnego w sprawie wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł. Powyższe wielkości w porównaniu wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Również fakt poniesienia straty nie może być powodem przyznania prawa pomocy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prowadzącej działalność gospodarczą istotny jest osiągany przychód, nie zaś dochód. Kategoria przychodu wskazuje bowiem na to, z jakim efektem prowadzona jest działalność gospodarcza. Jak podkreśla się w orzecznictwie, fakt odnotowania straty nie przesądza jeszcze faktu, że podmiot utracił płynność finansową, a co za tym idzie, powstanie straty nie warunkuje automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Trzeba pamiętać, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi sytuacji tożsamej z brakiem środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r., II GZ 172/14, CBOSA). Stąd w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2014 r., II FZ 1843/14, CBOSA). Skarżąca natomiast w 2016r. uzyskała przychód w kwocie 95.887,28 zł.. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.