III SA/Wa 2201/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi E. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za czerwiec 2017 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia 11.04.2018 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. z siedzibą w C. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 20 lipca 2017 r. E. s.r.o., (dalej: Podatnik, Spółka lub Strona) złożyła do Drugiego Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS) deklarację VAT-7 za czerwiec 2017 r. z wykazaną kwotą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni w wysokości 180.402.00 zł. W celu weryfikacji zasadności zwrotu NUS wezwał Spółkę do przedstawienia rejestru wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów wraz z dowodami prawidłowego zastosowania stawki VAT 0% oraz rejestru nabyć towarów wraz ze wszystkimi fakturami wykazanymi w rejestrze. Natomiast pismem z dnia 18 sierpnia 2017 r., wezwano Spółkę do przedłożenia dokumentów dotyczących zamówienia towarów od kontrahenta, tj. przedłożenia ewentualnych umów/zleceń/ofert. wydruków korespondencji e-mailowej, dokumentów związanych z kosztami transportu (faktur za paliwo, umowy z osobą kierującą pojazdem) oraz wyciągu z rachunku bankowego zwierającego wszystkie transakcje przedmiotowego okresu. W dniu 16 sierpnia 2017 r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r. W związku z brakiem odpowiedzi Spółki na wezwanie z dnia 25 lipca 2017 r. pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. NUS ponownie wezwał Stronę do przedłożenia dokumentów z rejestru wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (wszystkie faktury ujęte w rejestrze wraz z dokumentami potwierdzającymi zasadność zastosowania stawki 0%) oraz dokumentów z rejestru nabycia towarów i usług pozostałych (wszystkich ujętych faktur). W dniu 7 września 2017 r. drogą elektroniczną wpłynęła odpowiedź Spółki wraz z fakturami i dokumentami CMR. Jednocześnie w celu weryfikacji transakcji Spółki za czerwiec 2017 r. NUS wezwał jej kontrahenta, tj. A. Sp. z o.o. do przesłania stosownych faktur, ewidencji i deklaracji w których faktury te rozliczono, dokładnego opisu przedmiotu fakturowania, kserokopii umów lub zleceń na podstawie których wystawiono faktury oraz przedłożenia potwierdzania zapłaty za towar i dokumentów CMR lub innych potwierdzających dostawy towarów, wskazania warunków na jakich dostawa została dokonana, adresu magazynu, dostawcy towaru wraz z dokumentami dotyczącymi zakupu i przesłanie zgłoszenia do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego dotyczącego wywozu towarów zawartych w załączniku do obwieszczenia Ministra Finansów dotyczącego produktów objętych wykazem produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zwrócił się do organu właściwego dla rozliczeń A. Sp. z o.o. o przeprowadzenie kontroli podatkowej lub czynności sprawdzających. Z uwagi na powyższe oraz fakt, iż Strona dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, której przedmiotem są leki zawarte w załączniku do Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i że prowadzona w Spółce kontrola zasadności zwrotu VAT za okresy od października 2015 r. do października 2016 r. zakończyła się wynikiem pozytywnym (suma uszczupleń 2,515.053.42 zł), postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., NUS przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2017 r. do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 kwietnia 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. NUS ponownie przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r. w kwocie 180.402,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 listopada 2018 r. Na ww. postanowienie Strona wniosła zażalenie. W dniu 2 lipca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.; (dalej: DIAS, Organ II instancji) wydał postanowienie, którym utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia [...] kwietnia 2018 r., w sprawie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r. w kwocie 180.402.00 zł do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 listopada 2018 r. W skardze zarzucono naruszenie: 1. art. 216 § 1 i 2, art. 280 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące przedłużeniem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w sytuacji braku podstaw do takiego przedłużenia; 2. art. 125 § 1 O.p. poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób przewlekły i opieszały, co prowadzi do nieuzasadnionego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a w konsekwencji może zachwiać płynnością finansową Podatnika. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie DIAS z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2017 r. do dnia 30 listopada 2018 r. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą organ podatkowy w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT, decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania w celu dokonania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu. Istotą takiego postępowania jest natomiast uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na czas weryfikacji zwrotu podatku, co wynika wprost z brzmienia art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT (por. wyrok z dnia 18 września 2018 r. I FSK 1232/16). Ponadto ocena, czy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, powinna być dokonywana w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. W postanowieniu przedłużającym termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym organ podatkowy powinien wskazać powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym (por. wyrok z dnia 19 września 2018 r. I SA/Po 560/18). Przechodząc do rozstrzyganej sprawy należy zauważyć, że organ wskazuje zasadniczo dwie okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Pierwszą z nich są wyniki kontroli podatkowej oraz fakt niezakończania czynności sprawdzających przeprowadzonych za inne okresy rozliczeniowe w ramach których stwierdził organ nieprawidłowości. Drugą jest podejrzenie uczestniczenia kontrahenta Skarżącego w tzw. odwróconym łańcuchu dystrybucji leków. Biorąc zatem pod uwagę wskazane tezy wyroków sądów administracyjnych organ zobowiązany był w skarżonym postanowieniu wskazać na okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Konkluzja taka wynika także, z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. III SA/Wa 642/18, którym Sąd uchylił postanowienie z dnia 4 stycznia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu VAT Stronie za lipiec 2017 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy, stwierdzić należało, że wskazane przez DIAS okoliczności nie wykazują potrzeby kolejnego przedłużenia terminu do zwrotu podatku VAT za czerwiec 2017 r. W odniesieniu do wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej za okresy od października 2015 r. do października 2016 r. wobec Strony, stwierdzić należało, że zakończyła się ona co prawda wynikiem pozytywnym, tym niemniej nie oznacza to, że nieprawidłowości stwierdzone w innych okresach rozliczeniowych musiały wystąpić w kolejnych okresach, w tym w czerwcu 2017 r. W związku z powyższym sam fakt wystąpienia nieprawidłowości w innych okresach rozliczeniowych nie uzasadnia przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za inny okres rozliczeniowy, tj. za czerwiec 2017 r. W rezultacie Organ poza wskazaniem ogólnej kwoty nieprawidłowości jakie w jego ocenie wystąpiły w okresach rozliczeniowych objętych kontrolą nie wskazuje, że w czerwcu 2017 r. mogły wystąpić analogiczne nieprawidłowości. W szczególności Organ nie wskazywał, że istnieje prawdopodobieństwo tożsamości stwierdzonych uchybień. Podkreślić także należy, że Organ nie wszczął kontroli podatkowej w zakresie zasadności zwrotu podatku VAT za czerwiec 2017 r., a więc jak należy przyjąć Organ nie dostrzegł owej tożsamości uchybień Skarżącego. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, sam argument dotyczący kwoty nieprawidłowości stwierdzonych w okresach rozliczeniowych objętych kontrolą nie jest okolicznością przemawiającą za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT za czerwiec 2017 r. Organ musi bowiem co najmniej uprawdopodobnić, że uchybienia ogólnie stwierdzone w okresach rozliczeniowych od października 2016 r. do października 2017 r. mogły wystąpić również w danym okresie, (w którym przedłuża termin zwrotu podatku VAT), a zatem zachodzi konieczność dodatkowej weryfikacji rozliczenia w związku z czym konieczne jest przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT. Drugą okolicznością wskazaną przez organ podatkowy jest podejrzenie uczestniczenie kontrahenta (P. Sp. z o. o.) Skarżącego w tzw. odwróconym łańcuch dystrybucji leków. Podkreślić należy, że organ podatkowy powinien wskazać związek pomiędzy działaniami kontrahenta Skarżącego nawet jeżeli istnieje podejrzenia, że naruszają one inne niż podatkowe przepisy prawa a prawidłowością rozliczeń podatkowych Skarżącego. Fakt naruszenia przepisów dotyczących dystrybucji leków nie wpływa bowiem bezpośrednio na prawidłowość rozliczeń podatkowych Skarżącego. Ponadto podkreślić należy także, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. poinformował, że pomimo podejrzeń w stosunku do kontrahenta Skarżącego kontrola podatkowa mająca na celu sprawdzenie czy uczestniczył on w tzw. odwróconym łańcuch dystrybucji leków nie zostanie wszczęta. W więc na tym etapie sprawy ww. organ podatkowy nie dostrzegł nieprawidłowości podatkowych w relacjach pomiędzy Skarżącym a kontrahentem. Wskazać należy również, że kontroli podatkowej nie przeprowadzono wobec innego kontrahenta tj. A. Sp. z o.o. Skarżącego, gdyż jak wskazał właściwy organ podatkowy czynności sprawdzające nie wykazały nieprawidłowości podatkowych w relacjach ze Skarżącym. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego obejmujących wpis w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153).