I FSK 1232/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-18
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Danuta Oleś, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowanie uzasadnienia przez organ odwoławczy, przy jednoczesnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Rozbudowanie uzasadnienia przez organ odwoławczy, przy jednoczesnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, nie narusza automatycznie zasady dwuinstancyjności postępowania. Istotą tej zasady jest dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tej samej sprawy w toku instancji, a nie samo uzasadnienie. Organ odwoławczy może uzupełnić argumentację organu pierwszej instancji, jeśli nie ogranicza to możliwości rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej przedłużające termin zwrotu VAT za luty 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności, ponieważ wątpliwości organu odwoławczego pojawiły się dopiero na tym etapie. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie zasady dwuinstancyjności i błędną wykładnię przepisów dotyczących przedłużenia terminu zwrotu VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w całości, oddalił skargę spółki K. oraz zasądził od spółki na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Ewa Rojek (sprawozdawca), Protokolant Monika Osial, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1950/15 w sprawie ze skargi K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenie terminu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2013 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Zaskarżonym wyrokiem z 1 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1950/15 Wojewódzki
Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., po rozpoznaniu skargi K. sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z/s w L., uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 14 października 2015 r. nr 0201-PT3.4213.24.2015 w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 26 marca 2013 r. nr [...]; zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zasadniczym motywem skutkującym eliminacją postanowień organów z porządku prawnego było naruszenie zasady dwuinstancyjności tj. art. 127 ord. pod., albowiem dopiero organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji wyartykułował wątpliwości, które legły u podstaw przedłużenia terminu zwrotu VAT za luty 2013 r.
2.1 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny i oddalenie skargi; zasądzenie od strony na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Organ zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie:
1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędne podanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, albowiem jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano na ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (o.p.) - "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) O.p.", zamiast ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.); jednakże z ostrożności procesowej wnoszący skargę kasacyjną przyjmuje, iż mogła to być omyłka pisarska i odnosi się w treści skargi kasacyjnej do przepisu "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.";
2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez niepełne podanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, albowiem w podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano jedynie przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., podczas gdy sąd I instancji stwierdził również naruszenie przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie w związku z art. 87 ust. 6 ustawy o VAT, a co za tym idzie podstawą prawną rozstrzygnięcia winien być również przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.;
3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu WSA we Wrocławiu z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 238/15 sprzeciwiają się ponownie przeprowadzonemu postępowaniu odwoławczemu, w którym organ w zaskarżonym postanowieniu wyartykułował uzasadnione wątpliwości powodujące konieczność dodatkowego zweryfikowania co do zasadności zwrotu podatku istniejące na dzień orzekania zarówno przez organ podatkowy I jak i II instancji; które to wątpliwości, uwzględniając zakres związania z art. 153 p.p.s.a., stanowiły podstawę ponownego rozstrzygnięcia sprawy, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu;
4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez błędne odczytanie przez sąd I instancji wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, zawartych w uzasadnieniu prawomocnego orzeczenia WSA we Wrocławiu z 20 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 238/15, albowiem prawidłowe ich odczytanie, również w kontekście braku uchylenia postanowienia organu I instancji, winno prowadzić do wniosku, że sąd wskazał potrzebę "naprawy" uchybień dotychczasowego postępowania w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku, a nie jego całkowitego zniesienia, a co za tym idzie organ II instancji prawidłowo, stosując się do wskazań co do dalszego postępowania, rozszerzył argumentację uzasadnienia postanowienia o przedłużeniu zwrotu podatku VAT;
5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 127 w związku z art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej w związku z art. 274b § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 87 ust. 2 zdanie drugie w związku z art. 87 ust. 6 ustawy o VAT, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, tj., że w sprawie wyłączona została - stosowana odpowiednio - zasada pełnej dewolutywności postępowania, podczas gdy w przedmiotowej sprawie żaden przepis prawa nie ograniczał zasady pełnej dewolutywności, ani też nie było to sprzeczne z istotą regulacji dot. przedłużenia terminu zwrotu, a co za tym idzie postanowienie II instancji zawierało dopuszczalne uzupełnienie argumentacji organu I instancji;
6) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej w związku z art. 127 w związku z art. 233 1 pkt 1 o.p. poprzez uznanie, iż organ I instancji nie wskazał w uzasadnieniu postanowienia o przedłużeniu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym "istotnych wątpliwości" dających podatnikowi "jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu", podczas gdy z treści znacznie rozszerzonego uzasadnienia postanowienia II instancji jasno wynika, iż powodem wydania zaskarżonego postanowienia były wątpliwości związane z przebiegiem transakcji na poprzednich etapach obrotu oraz towarzyszące temu okoliczności faktyczne takie jak duża wysokość żądanego zwrotu i obrót towarami wrażliwymi, jakimi są granulat srebra i złota oraz dostawy wewnątrzwspólnotowe na rzecz czeskiego podmiotu, co do którego istniały podstawy do weryfikacji, czy nie uczestniczy on w oszustwie podatkowym;
7) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie w uzasadnieniu, że nieprawomocne orzeczenie WSA we Wrocławiu z 8 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1699/15, zapadłe w odrębnej sprawie (kolejnego postanowienia o przedłużeniu terminu wydanego w kolejnej procedurze) stanowi dodatkowe uzasadnienie konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć organu I i II instancji, z uwagi na powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na w/w kolejne postanowienie o przedłużeniu terminu wydane w kolejnej procedurze, podczas gdy z punktu widzenia formalnoprawnego - przepis art. 170 p.p.s.a. stanowi, iż o rozszerzonym zakresie związania można mówić tylko w przypadku orzeczeń już prawomocnych;
8) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu sprawy oraz brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wpływu zapadłej decyzji merytorycznej na tok przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego; tj.: pominięcie w uzasadnieniu okoliczności, iż na rozprawie organ podał informacje mające znaczenie w sprawie, tj. fakt iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. - decyzją z 29 stycznia 2016 r. nr [...], określił K. Sp. z o.o. SKA: nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za miesiące: - styczeń 2013 r. w kwocie 0 zł, - luty 2013 r. w kwocie 0 zł, - marzec 2013 r. w kwocie 0 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za kwiecień 2013 r. w kwocie 0 zł;
9) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jakichkolwiek jasnych wskazań co do dalszego postępowania, albowiem sąd I Instancji w punkcie 3.14 wskazał jedynie, że organ I instancji powinien rozważyć całokształt sytuacji procesowej skarżącej, a zatem sąd nie dał jakiejkolwiek jasnej wskazówki co do kierunku działania organu I instancji, do czego był zobowiązany;
10) przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisem art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 135 p.p.s.a., poprzez uchylenie orzeczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (jako orzekającego w I instancji), co było konsekwencją wcześniejszego - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną błędnego - stwierdzenia przez sąd I instancji, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 14 października 2015 r. obarczone jest wadą pozwalającą na wyeliminowanie go z obrotu w oparciu o art. 145 p.p.s.a.;
11) przepisów art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie kontroli rozstrzygnięcia organu podatkowego pod względem jego zgodności z prawem i uznanie, że rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz materialnego i uwzględnienie skargi, co doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć organów podatkowych zgodnych z prawem;
Wyżej zarzucone naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż w przypadku ich niewystąpienia nie doszłoby do wyeliminowania z obrotu prawnego zgodnych z prawem postanowień, a skarga zostałaby oddalona.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.),w związku z art. 183 akapit pierwszy Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dyrektywy VAT), polegającą na uznaniu, że norma art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT o treści: "Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" należy interpretować w ten sposób, iż naczelnik urzędu - w niezwykle krótkim, 25 dniowym terminie - winien wyartykułować bardzo szczegółowo istniejące wątpliwości, w oparciu nie o uprawdopodobnione przesłanki, ale de facto dowody zmierzające do zakwestionowania zasadności zwrotu podatku, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu, w znaczeniu, jakie można wywieść z orzecznictwa TSUE na gruncie art. 183 akapit pierwszy Dyrektywy 112 VAT, winna prowadzić do wniosku, że naczelnik urzędu ma obowiązek poinformować o dodatkowej weryfikacji (zaistniałych wątpliwościach) w sposób odpowiedni, np. w odniesieniu do potrzeby weryfikacji transakcji na wcześniejszym etapie obrotu, ale bez konieczności artykułowania na tym etapie wszystkich szczegółowych informacji, a to z uwagi na fakt, że w tym incydentalnym postępowaniu organ nie rozstrzyga o zasadności zwrotu (którego zasadność może rozstrzygać inny organ - dyrektor urzędu kontroli skarbowej), a wyartykułowanie posiadanych przez organ wszystkich, w tym niesprawdzonych jeszcze, informacji pozyskanych z różnych źródeł, mogłoby niweczyć efektywność postępowania głównego w przedmiocie zasadności zwrotu VAT oraz być sprzeczne z zasadami postępowania podatkowego - zasadą legalizmu wyartykułowaną w art. 120 Ordynacji podatkowej oraz zasadą zaufania do organów podatkowych z art. 121 §1 Ordynacji podatkowej, a to poprzez antagonizowanie stosunków organ podatkowy - podatnik, wskutek formułowania, w niezwykle krótkim 25 dniowym terminie, niesprawdzonych podejrzeń o świadomość udziału podatnika w oszustwach podatkowych i przestępstwach karno-skarbowych;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 183 akapit pierwszy dyrektywy VAT, polegającą na przyjęciu takiej wykładni, która ograniczałaby stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadziłaby do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci jego niewłaściwego zastosowania, poprzez niezasadne zarzucenie organowi błędu subsumpcji art. 87 ust. 2 zdanie drugie w związku z art. 87 ust. 6 ustawy o VAT, w warunkach, kiedy był on prawidłowo zastosowany; a co za tym idzie sąd I instancji nieprawidłowo nie zastosował normy prawnej art. 87 ust, 2 zdanie drugie ustawy o VAT, która powinna być zastosowana w ustalonym stanie faktycznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
3.1 Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty okazały się zasadne.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie zaszła.
3.2 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne okazały się zarzuty opisane w pkt I 5 i 6 skargi kasacyjnej, zarzucające sądowi I instancji naruszenie zasady dwuinstancyjności. Sąd ten wskazał, że wątpliwości, które legły u podstaw przedłużenia terminu zwrotu VAT za luty 2013 roku, wyartykułowane zostały dopiero w rozstrzygnięciu organu odwoławczego, co pozbawiło skarżącego możliwości dwukrotnego rozpoznania sprawy.
3.3 Rozpoznając powyższy zarzut, należy przypomnieć, że organ podatkowy w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT, decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania w celu dokonania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu, co zasadnie podkreślił sąd rozpoznający sprawę w pierwszej instancji. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu (patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2014 r. I FSK 610/13, dostępny w bazie LEX). Istotą takiego postępowania jest natomiast uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na czas weryfikacji zwrotu podatku, co wynika wprost z brzmienia art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy p.t.u.
3.4 W kontekście tak rozumianego przepisu będącego podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podzielić ocenę dokonaną przez sąd I instancji, że argumentacja zaprezentowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., nie była rozbudowana. Przytoczenie danych ze złożonej przez skarżącą deklaracji oznacza, że organ wziął pod uwagę wysokość zwrotu i fakt obrotu towarami wrażliwymi. Nadto wymieniając kontrahentów, którzy wystawili badane faktury wskazał na konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia skarżącej. Organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu w znacznie szerszej formie przedstawił przesłanki, które legły u podstaw przedłużenia terminu zwrotu VAT. Wskazał bowiem na wysokość żądanej kwoty zwrotu podatku, charakter i przedmiot transakcji oraz konieczność zwracania się o sprawdzanie transakcji u kontrahentów spółki. Sprecyzował na czym polegają wątpliwości co do poszczególnych transakcji. Odwołał się także do okoliczności znanej organowi I instancji, że wobec kontrahentów skarżącej toczą się kontrole podatkowe, a także postępowanie przygotowawcze wobec firmy E.. W konsekwencji poprawnie wskazał, że zachodzi konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia skarżącej w oparciu o podejmowane u jej kontrahentów działania.
3.5 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbudowanie argumentacji uzasadnienia przez organ odwoławczy, przy jednoczesnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, nie narusza automatycznie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 ord. pod. Odmienna ocena zrównywałaby w skutkach wady uzasadnienia w rozumieniu art. 210 ord. pod. z naruszeniem art. 127 ord. pod. Istotą zasady dwuinstancyjności jest dwukrotnie rozpoznanie i rozstrzygnięcie tej samej sprawy w toku instancji. W konsekwencji oznacza to, że jedynie brak rozpoznania sprawy przez organ I instancji zamyka możliwość rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, ograniczając tym samym jego właściwość do kompetencji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu I instancji. W sprawie nie budzi wątpliwości, że organ I instancji rozpoznał złożony przez stronę wniosek, o czym świadczy treść jego rozstrzygnięcia. Organ II instancji w świetle art. 233 § 2 ord. pod. nie mógł wydać rozstrzygnięcia kasacyjnego, bowiem warunkiem jego wydania jest konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części. Potrzeba taka w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła, albowiem jak wskazał w uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy, już w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się przed organem I instancji były zgromadzone dowody mogące świadczyć o nierzetelności badanych transakcji. Tym samym rozstrzygnięcie organu I instancji mimo, że niedostatecznie uzasadnione, odpowiadało prawu, a utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jego podstawowego i koniecznego elementu, jakim jest właśnie rozstrzygnięcie. W konsekwencji za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 127 ord. pod. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ord. pod. w zw. z art. 87 ust. 6 u.p.t.u. w zw. z art. 135 p.p.s.a.
3.6 Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej wywiedzione w oparciu o art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a nie zasługiwały na uwzględnienie. W zarzucie naruszenia art. 153 p.p.s.a. wskazano, że sąd I instancji błędnie odczytał związanie treścią orzeczenia zapadłego w sprawie I SA/Wr 238/15. W orzeczeniu tym sąd wskazał, że zakres badania zasadności zwrotu VAT w trybie czynności sprawdzających ograniczony jest jedynie do weryfikacji rozliczenia podatnika, a nie jego kontrahentów. W związku z tym podniósł, że w ramach tych czynności możliwym jest jedynie zwrócenie się do organów podatkowych właściwych dla kontrahentów skarżącej o udzielenie informacji, które są w posiadaniu tych organów np. dotyczących statusu podatnika. Pogląd ten w całości zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie rozpoznający sprawę, w związku z czym zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie nie mogły odnieść skutku prawnego.
Również nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a. Poprawna jest prezentowana przez autora skargi kasacyjnej teza, że w myśl tego przepisu moc wiążącą ma tylko orzeczenie prawomocne. Jednakże lektura zaskarżonego orzeczenia nie wskazuje aby sąd I instancji prezentował pogląd przeciwny. Przywołanie rozstrzygnięcia w nieprawomocnie zakończonej sprawie I SA/Wr 1699/15 miało na celu jedynie wzmocnienie argumentacji, co wynikało jasno z zaprezentowanych tam tez.
3.7 Pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego opisane w pkt I 1-2 skargi kasacyjnej nie były zasadne, albowiem nie wyjaśniono w niej jak dostrzeżone uchybienie we wskazaniu przez sąd I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia przekładało się na jego treść, w szczególności gdy sam autor skargi kasacyjnej nie wykluczał w tym zakresie oczywistej omyłki pisarskiej.
3.8 Nie jest też zasadny wywiedziony w oparciu o podstawę kasacyjna wymienioną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego, polegający na niewłaściwej wykładni art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy p.t.u., gdyż zaprezentowana przez sąd wykładnia tego przepisu jest prawidłowa. Jak już wskazano powyżej w pkt 3.3 uzasadnienia, sąd ten przywołując jednolite w tym zakresie orzecznictwo administracyjne wskazał, że w sprawach badania zasadności zwrotu VAT organ podatkowy podejmując decyzję o tym, czy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u., musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ II instancji wykazał przywołanymi argumentami konieczność dalszego badania zwrotu co w konsekwencji skutkowało prawidłowym rozstrzygnięciem o przedłużeniu terminu zwrotu VAT za luty 2013 r. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o stanowcze ustalenie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za jego niezasadnością. Chodzi natomiast o uprawdopodobnienie, co podkreślił sąd I instancji, że istnieją okoliczności przemawiające za niezasadnością zwrotu. Sposób wykazania tej okoliczności należy do organu. Istotnym w tym kontekście jest, że nie sposób z góry założyć stopnia szczegółowości potrzebnego do uprawdopodobnienia niezasadności zwrotu, w związku z czym organ będzie czynił ustalenia w zależności od stanu faktycznego konkretnej sprawy.
3.9 Wskazana powyżej poprawność rozstrzygnięcia organów powoduje, że uwzględnić należało zarzut braku zastosowana w okolicznościach faktycznych sprawy art. 87 ust.2 zd. 2 u.p.t.u.
3.10 Skoro zatem skarga kasacyjna była częściowo zasadna a sprawa w swej istocie dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło