III SA/Wa 2202/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-25

Skład orzekający: Radosław Teresiak, Włodzimierz Gurba, Ewa Radziszewska - Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, mimo braku przedstawienia przez organ podatkowy dodatkowych okoliczności uzasadniających potrzebę dalszej weryfikacji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ podatkowy nie przedstawił wystarczających dowodów ani uzasadnienia dla przedłużenia terminu zwrotu VAT. Organ odwoławczy nie mógł uzupełnić tego braku, gdyż obowiązek uprawdopodobnienia konieczności dodatkowej weryfikacji spoczywa na organie pierwszej instancji. Wskazane przez organ okoliczności, w tym wyniki kontroli i podejrzenia dotyczące kontrahenta, nie były wystarczające do uzasadnienia kolejnego przedłużenia terminu, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego uchylenia podobnego postanowienia przez sąd.
Stan faktyczny
Spółka E. s.r.o. złożyła deklarację VAT za lipiec 2017 r. z wysoką kwotą zwrotu VAT. Urząd Skarbowy (NUS) wezwał spółkę do przedstawienia dokumentów w celu weryfikacji zasadności zwrotu. W związku z brakiem kompletnych dokumentów, NUS kilkukrotnie przedłużał termin zwrotu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymał w mocy postanowienia NUS o przedłużeniu terminu. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej i ustawy o VAT poprzez błędne zastosowanie i przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz E. s.r.o. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi E. s.r.o. z siedzibą w Czechach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. s.r.o. z siedzibą w Czechach kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 16 sierpnia 2017 r. E. s.r.o., (dalej: Podatnik, Spółka lub Strona) złożyła do [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS) deklarację VAT-7 za lipiec 2017 r. z wykazaną kwotą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni w wysokości 175.934.00 zł. W celu weryfikacji zasadności zwrotu NUS wezwał Spółkę do przedstawienia rejestru wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów wraz z dowodami prawidłowego zastosowania stawki VAT 0% oraz rejestru nabyć towarów wraz ze wszystkimi fakturami wykazanymi w rejestrze. W związku z brakiem wyczerpującej odpowiedzi Spółki na powyższe wezwanie NUS ponownie wezwał Spółkę do przedstawienia ww. dokumentów. Jednocześnie w celu weryfikacji transakcji Spółki za lipiec 2017 r. organ I instancji wezwał jej kontrahenta, tj. A. sp. z o.o. do przesłania dokumentów i informacji (kserokopii faktur, ewidencji w których zostały ujęte, dokładnego opisu przedmiotu fakturowania, kserokopii umów lub zleceń na podstawie których wystawiono faktury, potwierdzeń zapłaty za towar, dokumentów CMR lub innych potwierdzających dostawy towarów oraz wskazania warunków dostawy , magazynu z którego został wydany towar, osoby odpowiedzialnej za transport towarów, dostawcy towaru) oraz o przesłanie zgłoszenia do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego dotyczącego wywozu towarów zawartych w załączniku do obwieszczeniu Ministra Finansów dotyczącego produktów objętych wykazem produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium RP. Ponadto NUS zwrócił się do organu właściwego dla rozliczeń A. sp. z o.o. o przeprowadzenie kontroli podatkowej bądź czynności sprawdzających. W związku z tym, iż Spółka nie przedstawiła kompletu dokumentów do czynności sprawdzających za lipiec 2017 r. (w dniu 12 września 2017 r. wpłynęła odpowiedź Spółki wraz z dokumentacją za sierpień 2017 r. oraz częścią dokumentacji za lipiec 2017 r. - paragony za paliwo oraz potwierdzenia przelewu). NUS postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. Na ww. postanowienie złożone zostało zażalenie z wnioskiem o uchylenie skarżonego postanowienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy skarżone postanowienie NUS. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. NUS ponownie przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r. w kwocie 1 75.934,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 listopada 2018 r. Pismem z dnia 13 kwietnia 2018 r. Spółka złożyła zażalenia na powyższe postanowienie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy skarżone postanowienie NUS. Strona zarzuca w skardze skarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) art. 216 § 1 i 2, art. 280 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U poz. 800 z późn. zm.); dalej: o.p., w zw. z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. poz. 2174); dalej: ustawy o VAT, poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące przedłużeniem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w sytuacji braku podstaw do takiego przedłużenia, 2) art. 125 § 1 O.p.. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły i opieszały oraz brak wnikliwego rozpoznania przedstawionych przez stronę oświadczeń i dowodów, co prowadzi do nieuzasadnionego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a w konsekwencji może zachwiać płynnością finansową podatnika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie DIAS z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2017 r. do dnia 30 listopada 2018 r. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą organ podatkowy w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT, decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania w celu dokonania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu. Istotą takiego postępowania jest natomiast uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na czas weryfikacji zwrotu podatku, co wynika wprost z brzmienia art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT (por. wyrok z dnia 18 września 2018 r. I FSK 1232/16). Ponadto ocena, czy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, powinna być dokonywana w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. W postanowieniu przedłużającym termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym organ podatkowy powinien wskazać powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym (por. wyrok z dnia 19 września 2018 r. I SA/Po 560/18). Biorąc zatem pod uwagę wskazane tezy wyroków sądów administracyjnych organ zobowiązany był w skarżonym postanowieniu wskazać na okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Konkluzja taka wynika także, z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. III SA/Wa 642/18, którym Sąd uchylił postanowienie DIAS z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2017 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. W niniejszej sprawie, podobnie jak w sprawie III SA/Wa 642/18, DIAS wskazał zasadniczo dwie okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Pierwszą z nich są wyniki kontroli podatkowej oraz fakt niezakończania czynności sprawdzających przeprowadzonych za inne okresy rozliczeniowe w ramach których stwierdził organ nieprawidłowości. Drugą jest podejrzenie udział kontrahenta (P. Sp. z o. o.) Skarżącego w tzw. odwróconym łańcuch dystrybucji leków. Tym niemniej, zdaniem Sądu powyższe okoliczności nie przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Zważyć bowiem należy, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu VAT za lipiec 2017 r., to wobec tego postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r. (przedłużające po raz kolejny ww. termin), wobec braku dodatkowych okoliczności wskazanych przez NUS, należało tym bardziej uchylić. Podkreślić bowiem należy, że NUS nie przedstawił żadnych dodatkowych okoliczności, które przemawiałyby za przedłużeniem ww. terminu, podczas gdy kolejne przedłużenie terminu do zwrotu VAT, tego wymaga. Z kolei powyższy brak uzasadnienia postanowienia nie może zostać "uzupełniony" przez organ odwoławczy bowiem w świetle art. 87 ust. 2 u.p.t.u., to Naczelnik Urzędu Skarbowego musi uprawdopodobnić konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu różnicy podatku, a nie organ odwoławczy. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego obejmujących wpis w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło