III SA/Wa 2213/15

WyrokWSA w Warszawie2016-10-26

Skład orzekający: Piotr Przybysz (sprawozdawca), Agnieszka Krawczyk, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy likwidacja oddziału zagranicznego przedsiębiorcy w Polsce powoduje utratę statusu podatnika VAT przez ten przedsiębiorcę i tym samym pozbawia go prawa do korekty deklaracji VAT oraz zwrotu nadwyżki podatku naliczonego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oddział zagranicznego przedsiębiorcy nie stanowi odrębnego podatnika VAT, lecz jest częścią przedsiębiorcy zagranicznego. W konsekwencji, likwidacja oddziału nie prowadzi do utraty statusu podatnika VAT przez przedsiębiorcę zagranicznego, który nadal istnieje. Przedsiębiorca ten zachowuje prawo do korekty deklaracji VAT złożonych przez oddział oraz do ubiegania się o zwrot nadwyżki podatku naliczonego, zgodnie z zasadą neutralności VAT i zasadą niedyskryminacji wynikającą z prawa wspólnotowego.
Stan faktyczny
W. GmbH z siedzibą w Niemczech prowadziła działalność w Polsce poprzez oddział, który został zlikwidowany i wykreślony z KRS we wrześniu 2011 r. W grudniu 2014 r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za styczeń 2010 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu, argumentując, że Spółka utraciła status podatnika VAT w Polsce z dniem wykreślenia oddziału z KRS, a tym samym prawo do korekty deklaracji i zwrotu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, co doprowadziło do skargi do WSA.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz W. GmbH z siedzibą w Niemczech kwotę 5.617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi W. GmbH z siedzibą w Niemczech na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W/ na rzecz W. GmbH z siedzibą w Niemczech kwotę 5.617 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 2 lutego 2012 r. W. GmbH z siedzibą w Niemczech – dalej: "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca" - złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. zgłoszenie aktualizacyjne VAT-R oraz kopię pełnomocnictwa poświadczoną za zgodność z oryginałem dla L.B., J.J. oraz W. K. wraz z potwierdzeniem wniesienia opłaty skarbowej od tych pełnomocnictw. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 3 lutego 2012 r. wezwał Spółkę do dostarczenia w terminie 14 dni formularza rejestracyjnego NIP-2, oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa dla ww. pełnomocników do reprezentowania Strony w przedmiotowej sprawie, umowy Spółki (aktu założycielskiego/aktu notarialnego/statutu), aktualnego odpisu z Rejestru Handlowego (w kraju siedziby spółki), w którym będzie wskazany zarządca upadłościowy, potwierdzenia rejestracji do VAT (w kraju siedziby Spółki), umowy z bankiem potwierdzającej otwarcie rachunku bankowego w Polsce, ewentualnie oświadczenia o niewystępowaniu o zwrot podatku VAT, umowy z biurem rachunkowym, ewentualnie oświadczenia przez kogo zostaną dostarczone dokumenty podczas kontroli, oraz dokładnego opisu działalności Spółki w Polsce. W odpowiedzi na ww. wezwanie w dniu 22 lutego 2012 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 z dnia 22 lutego 2012 r., tłumaczenie przysięgłe z języka niemieckiego sporządzone w dniu 20 lutego 2012 r. dotyczące potwierdzenia Numeru Identyfikacji Podatkowej VAT (VAT-UE) w kraju siedziby Spółki, odpis z Rejestru Handlowego - odczyt z dnia 15 lutego 2012 r. oraz pełnomocnictwo z dnia 17 lutego 2012 r. dla ww. pełnomocników wraz z potwierdzeniem wniesienia opłaty skarbowej od tych pełnomocnictw. Pismem z dnia 24 lutego 2012 r., organ pierwszej instancji ponownie wezwał Spółkę do dostarczenia aktualnego odpisu z Rejestru Handlowego (w kraju siedziby spółki) - wersja obcojęzyczna, potwierdzenia rejestracji do VAT (w kraju siedziby spółki) - wersja obcojęzyczna, dokumentu urzędowo poświadczonego, z którego będzie wynikała jednoosobowa reprezentacja dla P. O.H., dokładnego opisu działalności spółki w Polsce, umowy z bankiem potwierdzającej otwarcie rachunku bankowego w Polsce oraz ewentualnie oświadczenia o niewystępowaniu o zwrot podatku VAT. Strona przy piśmie z dnia 9 marca 2012 r. złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. potwierdzenie rejestracji do VAT (w kraju siedziby Spółki) w wersji obcojęzycznej, aktualny odpis z Rejestru Handlowego (w kraju siedziby spółki) w wersji obcojęzycznej, tłumaczenie przysięgłe postanowienia Sądu Rejonowego O. z dnia [...] czerwca 2009 r. wraz z wersją obcojęzyczną dokumentu oraz kopię pełnomocnictwa poświadczoną za zgodność z oryginałem. Organ pierwszej instancji kolejnym pismem z dnia 16 marca 2012 r., wezwał Spółkę do dostarczenia umowy z bankiem potwierdzającej otwarcie rachunku bankowego w Polsce, ewentualnego oświadczenia o niewystępowaniu o zwrot podatku VAT, dokładnego opisu działalności Spółki w Polsce oraz oryginału lub uwierzytelnionej kopii ponownie sporządzonego pełnomocnictwa. W dniu 13 kwietnia 2012 r. oraz w dniu 16 kwietnia 2012 r. Spółka złożyła do organu pierwszej instancji oryginał pełnomocnictwa z dnia 17 lutego 2012 r. oraz pismo zawierające opis działalności Spółki w Polsce. Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Stronę do dostarczenia w terminie 14 dni dokładnego opisu działalności spółki w Polsce oraz umowy z bankiem potwierdzającej otwarcie rachunku bankowego w Polsce, ewentualnie oświadczenie o niewystępowaniu o zwrot podatku VAT. Następnie pismem z dnia 2 maja 2012 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Spółkę do złożenia w terminie 14 dni formularza identyfikacyjnego NIP-2 oraz zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R celem nadania numeru NIP. W odpowiedzi na ww. wezwanie pełnomocnik Strony w piśmie z dnia 23 maja 2012 r. stwierdził, iż działania organu pierwszej instancji zmierzające do nadania Spółce nowego numeru NIP w Polsce nie znajdują podstaw prawnych. Podkreślono, że Spółka prowadziła w Polsce działalność gospodarczą w formie oddziału z siedzibą w C. , który został wpisany do KRS pod numerem [...] . Działając poprzez oddział Strona otrzymała NIP, zaś w związku z likwidacją oddziału zobowiązana była jedynie do złożenia stosownych formularzy aktualizacyjnych obejmujących zmianę miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (poprzez wykreślenie prowadzenia działalności w siedzibie Oddziału) i związaną z nią zmianę właściwości urzędu skarbowego, oraz dostosowanie oznaczenia podmiotu ujawnionego w rejestrach podatkowych (poprzez usunięcie dopisku "Oddział w Polsce"). Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 8 czerwca 2012 r. poinformował Spółkę, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r., nr 269, poz. 2681, z późn. zm.), dalej "ustawa o NIP", NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego z wyjątkiem: przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy; przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową lub spółki handlowej w inną spółkę handlową. Stosownie zaś do art. 12 ust. 2 w/w ustawy w przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika nadany NIP wygasa, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. lila ustawy. Ponadto w ww. piśmie wskazano, iż na skutek wykreślenia z KRS ustał byt prawny oddziału Strony, co skutkuje wygaśnięciem numeru NIP nadanego Stronie, tj. podatnikowi. W dniu 26 czerwca 2012 r. pełnomocnik Spółki złożył kolejne pismo, w którym podtrzymał swoje stanowisko, iż rozwiązanie oddziału Spółki nie stanowi przesłanki wygaśnięcia numeru NIP nadanego Stronie działającej pod adresem oddziału. Pismem z dnia 5 lipca 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. o przesłanie kserokopii akt rejestracyjnych oddziału Spółki. Pismem z dnia 25 lipca 2012 r., organ pierwszej instancji wezwał Stronę do dostarczenia wyjaśnień w sprawie zapisu, który widnieje w tłumaczeniu niemieckiego rejestru handlowego z dnia 22 lutego 2012 r., w którym Spółka jest oznaczona jako rozwiązana. W dniu 13 sierpnia 2012 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęły od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. kserokopie dokumentów rejestracyjnych oddziału Spółki. W dniu 16 sierpnia 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo pełnomocnika Spółki z dnia 13 sierpnia 2012 r., w którym wskazano, iż rozwiązanie Spółki z chwilą otwarcia postępowania upadłościowego wynika z właściwych przepisów prawa niemieckiego. Na gruncie prawa niemieckiego rozwiązanie Spółki nie oznacza zakończenia jej bytu prawnego, a jedynie wszczęcie postępowania likwidacyjnego bądź likwidację w ramach postępowania upadłościowego. Zgodnie z prawem niemieckim, całkowite zakończenie bytu prawnego Spółki następuje dopiero z chwilą jej wykreślenia z Rejestru Handlowego. Pełnomocnik Spółki potwierdził, iż Spółka dalej istnieje i jest podmiotem wszelkich praw i obowiązków, w tym praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego aż do momentu jej wykreślenia z niemieckiego Rejestru Handlowego. Następnie, w związku ze złożonymi przez Spółkę korektami deklaracji VAT-7 za styczeń i wrzesień 2011 r., wykazującymi kwoty nadwyżki podatku naliczonego do zwrotu, w dniu 11 września 2012 r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2, w którym Spółka wskazała nr rachunku bankowego właściwy do zwrotu podatku lub nadpłaty. Do formularza załączono potwierdzenie otwarcia rachunku bankowego wystawione przez [...] SA w dniu 3 września 2012 r. Pismem z dnia 19 września 2012 r., organ pierwszej instancji wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. o przesłanie wydruku z podsystemu [...] deklaracji VAT-7. Jednocześnie organ podatkowy zwrócił się z prośbą o udzielenie informacji, czy Spółka otrzymywała zwroty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jeśli tak, do w jakiej wysokości i za jakie okresy, czy były przeprowadzone w Spółce kontrole podatkowe, jeśli tak, to za jakie okresy, jaki był ich wynik oraz czy Strona wystąpiła z zapytaniem w trybie art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.; obecnie Dz. U. z 2015 r., poz. 613) - dalej "O.p." - jeśli tak, to w jakim zakresie. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 3 października 2012 r., ponownie wezwał Spółkę do dostarczenia formularza identyfikacyjnego NIP-2 oraz zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R oraz poinformował, że załatwienie sprawy nastąpi po dostarczeniu w/w dokumentów wymienionych w wezwaniu. W dniu 18 października 2012 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęły wyjaśnienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. w zakresie rozliczeń i ewentualnych kontroli przeprowadzonych w oddziale Spółki oraz wydruki z podsystemu [...] złożonych przez ww. oddział deklaracji VAT-7 za poszczególne miesiące od stycznia 2008 r. do grudnia 2011 r. W dniu 24 października 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Strony z dnia 22 października 2012 r., w którym stwierdzono, że brak jest podstaw prawnych do żądania od Spółki złożenia formularza identyfikacyjnego NIP-2 oraz formularza rejestracyjnego VAT-R. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 9 listopada 2012 r. wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o NIP, numer NIP nadany dla oddziału Spółki nie przechodzi na jego następcę. Pismem z dnia 6 marca 2013 r., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa - Śródmieście ponownie wezwał Spółkę do złożenia formularza identyfikacyjnego NIP-2 oraz formularza rejestracyjnego VAT-R. Następnie pismem z dnia 10 października 2013 r. organ pierwszej instancji wezwał Stronę do przesłania wersji obcojęzycznej wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski aktualnego odpisu z Rejestru Handlowego (w kraju siedziby Spółki). W reakcji na powyższe wezwanie, w dniu 29 października 2013 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęły żądane dokumenty. W dniu 30 grudnia 2014 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek Strony o zwrot podatku VAT wraz z korektą deklaracji VAT-7 za styczeń 2010 r., w której jako podatnika oznaczano Stronę legitymującą się NIP: [...] i wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 190.618 zł. Z załączonych do ww. korekty deklaracji wyjaśnień Spółki z dnia 3 sierpnia 2012 r. wynika, iż jest ona związana z koniecznością wykazania prawidłowej kwoty VAT naliczonego i należnego po otrzymaniu pełnej dokumentacji związanej z jej działalnością w Polsce (dokumentacja potwierdzająca WDT). Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. odmówił Stronie zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2010 r. w wysokości 190.618 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Strona prowadziła działalność gospodarczą w Polsce w formie oddziału wpisanego do rejestru przedsiębiorców pod numerem KRS [...] . Oddział ten otrzymał numer identyfikacji podatkowej NIP: [...] , dokonał rejestracji w Polsce jako podatnik podatku od towarów i usług oraz składał deklaracje VAT-7 do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. . Na mocy uchwały zarządu upadłościowego Spółki oddział ten został zlikwidowany z dniem 15 kwietnia 2011 r., zaś w dniu 25 sierpnia 2011 r. nastąpiło wykreślenie oddziału z Krajowego Rejestru Sądowego, które uprawomocniło się w dniu 9 września 2011 r. W ocenie organu pierwszej instancji wskutek wykreślenia oddziału Spółki z KRS ustał jej byt prawny, zaś w świetle art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o NIP, wygasł NIP nadany temu oddziałowi i nie może on być używany przez żaden inny podmiot. Skoro zaś pomimo wielokrotnych wezwań celem dokonania rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług Strona takich dokumentów nie złożyła, nie było możliwe dokonanie zwrotu podatku wykazanego w ww. korekcie deklaracji VAT - 7. Dokonanie tego zwrotu będzie możliwe po dopełnieniu przez Spółkę obowiązków rejestracyjnych. Od ww. decyzji pełnomocnik Strony złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy w zakresie możliwości dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na rzecz Spółki bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji, ewentualnie ojej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 87 ust. 1 oraz ust. 2 w związku z art. 15 ustawy o VAT w związku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o NIP, poprzez uznanie, iż na skutek likwidacji oddziału Spółki ustał byt prawny podatnika i tym samym wygasł nadany Spółce numer NIP, co uniemożliwia dokonanie zwrotu podatku za styczeń 2010r., - art. 5 ust. 1 ustawy o NIP w związku z art. 160 ustawy o VAT, poprzez stwierdzenie, że w celu uzyskania ww. zwrotu VAT konieczne jest ponowne złożenie przez Spółkę zgłoszenia rejestracyjnego, w sytuacji, gdy w ocenie Strony takie zgłoszenie zostało już złożone za pośrednictwem oddziału, zaś po jego likwidacji złożono stosowne zgłoszenie aktualizacyjne, - art. 120, art. 121 oraz art. 125 O.p. w związku z art. 87 ustawy o VAT, poprzez prowadzenie postępowania w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług w sposób sprzeczny z przepisami prawa oraz w sposób skutkujący utratą zaufania do organów podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy wskazał na wady, jakie zawierała decyzja organu pierwszej instancji, twierdząc jednocześnie, że nie mogą stanowić one o uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na regulacje art. 233 § 2 O.p., która wymaga dla zastosowania dyspozycji tej normy braków w materiale dowodowym, uniemożliwiającym rozpatrzenie sprawy. Analiza akt sprawy potwierdza zaś, że w sprawie nie ma braków w zgromadzonym materiale dowodowym, co uzasadniałoby uchylenie decyzji w trybie wskazanym powyżej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał na treść art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), dalej "ustawa o swobodzie działalności gospodarczej", art. 15 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) - dalej "ustawa o VAT" - odniósł się także do definicji podatnika i podkreślił, że opodatkowaniu mogą podlegać te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tzn. zaistniała czynność określona jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika. Podatnikiem dany podmiot będzie tylko w odniesieniu do czynności opodatkowanych, które wykonał w ramach działalności gospodarczej. Wykonywanie określonych czynności - będących dostawą towarów czy też świadczeniem usług - niemające miejsca w ramach działalności gospodarczej, nie jest działaniem w charakterze podatnika, a w konsekwencji - nie podlega opodatkowaniu. Podstawowe uprawnienie podatnika podatku od towarów i usług wynika z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Ww. przepisy statuują naczelną zasadę podatku od towarów i usług, tj. zasadę neutralności, jednakże ustawodawca zapobiegając nadużyciom wprowadził szereg warunków i ograniczeń przy korzystaniu przez podatnika z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, zgodnie z którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20. Organ odwoławczy wskazał, że organy podatkowe oraz sądy administracyjne zobligowane są do interpretacji art. 88 ust. 4 ustawy o VAT w taki sposób, aby był on zgodny z przepisami Dyrektywy 112 dotyczącymi odliczenia podatku naliczonego, bowiem rozwiązania zawarte w tej dyrektywie stanowią oczywisty kierunek interpretacji i zastosowania ustawodawstwa krajowego. Przepisy wspólnotowe nie zawierają odpowiednika art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, w którym od rejestracji uzależnione zostało prawo do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o podatek naliczony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, że dokonując interpretacji art. 88 ust. 4 ustawy o VAT w świetle Dyrektywy 112, należy mieć na uwadze, iż zarówno ustawa o VAT, jak i Dyrektywa 112 nie uzależniają statusu podatnika podatku VAT od spełnienia wymogu rejestracji, a zasada neutralności podatku od towarów i usług zapewnia podatnikowi możliwość odzyskania podatku naliczonego związanego z jego działalnością opodatkowaną, przyjąć należy, iż naruszenie cyt. przepisu nie stanowi przeszkody do realizacji przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi, dokonanymi przed zgłoszeniem rejestracyjnym. Pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, z czym mamy do czynienia w omawianym przepisie, w sytuacji, w której Dyrektywa 112 nie przewiduje takiego ograniczenia, stoi w sprzeczności z jej regulacjami, jak i wynikającą z niej zasadą neutralności podatku od towarów i usług, co winno skutkować odmową stosowania przepisu art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, pozbawiającego podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z powodu braku spełnienia wymogów formalnych, w normowaniu stosunków państwo – podatnik. Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał również na orzeczenie TSUE z dnia 1 marca 2012 r., w sprawie C-280/10 (Kopalnia Odkrywkowa Polski Trawertyn P. Granatowicz, M. Wąsiewicz sp. j. vs. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu), w którym stwierdzono, że podstawowa zasada neutralności podatku VAT wymaga, by prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT zostało przyznane w razie spełnienia podstawowych wymagań, nawet jeśli podatnicy nie spełnili niektórych wymagań formalnych. W konsekwencji, jeżeli organy podatkowe posiadają informacje niezbędne do ustalenia, że podatnik, jako odbiorca danych transakcji, jest zobowiązany z tytułu podatku VAT, to nie mogą one wprowadzać dodatkowych warunków w zakresie przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia tego podatku, które to warunki mogłyby w efekcie praktycznie uniemożliwić wykonanie tego prawa. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego i wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zarówno w podstawie, jak i w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2015 r. nie wskazał podstawy prawnej, która uzasadniałaby kilkukrotne wzywanie Skarżącej do zarejestrowania się. Użyte w uzasadnieniu sformułowanie "(...) dokonanie zwrotu podatku od towarów i usług, po uznaniu go za zasadny, możliwe będzie po dopełnieniu przez W. GmbH obowiązków rejestracyjnych" wskazuje, iż organ pierwszej instancji kierował się dyspozycją z art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, zgodnie z którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20. Organ odwoławczy stwierdził, iż jak wynika z uzasadnienia faktycznego i prawnego, przepis art. 88 ust. 4 ustawy o VAT nie mógł mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania, już chociażby z tego względu, iż przedstawione wyżej orzecznictwo potwierdza, iż wymóg rejestracji jest jedynie wymogiem formalnym i jako taki nie może mieć wpływu na realizację zasady neutralności, a więc prawa do odliczenia podatku naliczonego. Zatem rejestracja dla potrzeb podatku od towarów i usług nie spowoduje, że zwrot różnicy podatku od towarów i usług wykazany w deklaracji VAT - 7 za styczeń 2010 r. skorygowanej w grudniu 2014 r. stanie się zasadny. Abstrahując od powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy istniała inna podstawa uzasadniająca podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie, tj. odmowę zwrotu podatku od towarów i usług wynikającego ze złożonej deklaracji korygującej VAT-7 za styczeń 2010 r. Na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Także w literaturze odnoszącej się do przedsiębiorców zagranicznych wskazuje się, że oddział stanowi formę organizacyjno-prawną, za pomocą której przedsiębiorca zagraniczny wykonuje działalność gospodarczą poza miejscem jego siedziby. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że Strona będąca przedsiębiorstwem zagranicznym rejestrując działalność gospodarczą w Polsce w formie oddziału wpisanego do rejestru przedsiębiorców w dniu 22 maja 2006 r. pod numerem KRS: [...] , dokonała również rejestracji własnego przedsiębiorstwa. W konsekwencji numer ewidencji podatkowej nadany temu oddziałowi decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lipca 2006 r. był również numerem ewidencji podatkowej Spółki nadanym w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną w Polsce. Zatem od dnia 10 lipca 2006 r. Strona posiadała zarówno status podatnika podatku od wartości dodanej z racji samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej poza Polską, jak i status podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT z racji prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Tym samym organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Strony wyrażonym w odwołaniu, zgodnie z którym podatnikiem w przedmiotowej sprawie jest Spółka, a nie jej oddział, który nie jest samodzielnym podmiotem prawa, odrębnym od macierzystej spółki, lecz jedynie wewnętrzną jednostką organizacyjną, więc nadany oddziałowi Spółki numer NIP był również numerem NIP Spółki. W ocenie organu odwoławczego rozważyć jednak należy, jakie skutki wywarła uchwała zarządu upadłościowego Spółki, na mocy której jej oddział został zlikwidowany z dniem 15 kwietnia 2011 r., zaś w dniu 25 sierpnia 2011 r. nastąpiło jego wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego, które uprawomocniło się w dniu 9 września 2011 r., w konsekwencji czego Strona zaprzestała prowadzenia działalności w Polsce. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. , skoro z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący w Polsce działalność gospodarczą za pośrednictwem utworzonego w tym celu oddziału, to wskutek zaprzestania tej działalności i likwidacji oddziału przedsiębiorca zagraniczny przestaje być podatnikiem podatku od towarów i usług. Organ podatkowy podkreślił, że w uzasadnieniu odwołania Strona jednoznacznie stwierdziła, że w latach 2006 - 2011 prowadziła działalność w Polsce poprzez swój oddział, który został zarejestrowany dla celów dokonywania rozliczeń w podatku od towarów i usług, i któremu nadany został numer NIP: [...] . Organ odnosząc się do treści art. 15 ust.1 oraz art. 87 ust.1 i 2 ustawy o VAT wskazał, że uprawnienie do żądania zwrotu różnicy na rachunek bankowy przysługuje jedynie podatnikowi podatku od towarów i usług. To na podatniku ciąży obowiązek złożenia deklaracji podatkowej i to jemu służy uprawnienie, o którym mowa w art. 87 ustawy o VAT. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż stosownie do art. 81 § 1 O.p., jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Przepis ten nie daje możliwości składania korekt deklaracji podmiotom, które zlikwidowały działalność gospodarczą i nie są już podatnikami. Organ odwoławczy podkreślił, iż zwrot różnicy podatku wykazany w deklaracji podatkowej VAT - 7 na terytorium kraju może zostać dokonany jedynie w reżimie przewidzianym w przywołanym art. 87 ustawy o VAT. Inne zasady zwrotu dotyczą podmiotów nie wykonujących na terytorium kraju działalności gospodarczej, gdzie zwrot dokonywany jest w trybie rozporządzenia wydawanego w realizacji normy art. 89 ust. 5 ustawy o VAT. Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że Strona działając w formie oddziału wpisanego do rejestru przedsiębiorców w dniu 22 maja 2006 r. prowadziła w Polsce działalność gospodarczą, zaś numer ewidencji podatkowej nadany temu oddziałowi w dniu 10 lipca 2006 r. był również numerem ewidencji podatkowej Spółki. Jednakże na mocy uchwały zarządu upadłościowego Spółki oddział ten został zlikwidowany z dniem 15 kwietnia 2011 r., zaś w dniu 25 sierpnia 2011 r. nastąpiło wykreślenie oddziału z Krajowego Rejestru Sądowego, które uprawomocniło się w dniu 9 września 2011 r. W konsekwencji z dniem wykreślenia oddziału z KRS Strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce i utraciła status podatnika. Fakt, że Strona po wykreśleniu oddziału nie prowadziła już działalności gospodarczej w Polsce, potwierdzają zarówno tezy znajdujące się w uzasadnieniu przedmiotowego odwołania, jak i znajdujące się w aktach sprawy wydruki deklaracji VAT - 7 za październik - grudzień 2011 r., a więc już po wykreśleniu oddziału Spółki z KRS, w których jako podatnika oznaczono oddział Strony w upadłości, zaś w ich treści wykazywano jedynie kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia z poprzednich deklaracji.  Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że Strona zaprzestając prowadzenia działalności w Polsce poprzez Swój oddział utraciła status podatnika podatku od towarów i usług z dniem 9 września 2011 r., tj. z dniem wykreślenia oddziału Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, ponieważ nie wykonuje już działalności gospodarczej na terytorium kraju, a więc zaprzestała wykonywania czynności opodatkowanych. Tym samym z dniem 9 września 2011 r. Spółka utraciła również uprawnienie do skorygowania deklaracji VAT-7 za okres, w którym była zarejestrowanym podatnikiem VAT, gdyż w świetle art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 81 § 1 O.p. to uprawnienie przysługuje tylko podatnikowi. W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zasadnie odmówił zwrotu wynikającego z korekty deklaracji VAT-7 za styczeń 2010 r., w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w terminie 60 dni w wysokości 190.618 zł. Pismem z dnia 9 lipca 2015 r. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.: - art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, poprzez uznanie, że Skarżąca utraciła status podatnika VAT z chwilą likwidacji oddziału, podczas gdy podatnikiem VAT na gruncie tych przepisów nie jest oddział przedsiębiorcy zagranicznego, lecz ten przedsiębiorca zagraniczny, tj. Skarżąca, której byt prawny nie ustał ani w chwili likwidacji oddziału, ani w momencie złożenia korekty deklaracji, i która nie zakończyła prowadzenia działalności gospodarczej po likwidacji oddziału, - art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 w związku z art. 15 i art. 160 ustawy o VAT oraz art. 9 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347/1), dalej - Dyrektywa 2006/112/WE, poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, - art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, poprzez uchybienie ustawowego terminu zwrotu podatku od towarów i usług wskutek braku przeprowadzenia przez organy podatkowe czynności sprawdzających, postępowania podatkowego bądź kontroli skarbowej lub podatkowej, - art. 42 ust. 12a ustawy o VAT w związku z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 81 § 1 i § 2 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżącej nie przysługuje prawo do złożenia korekty deklaracji w sytuacji, gdy uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego Skarżąca nabyła w związku z działalnością prowadzoną w Polsce w okresie funkcjonowania oddziału. - art. 81 § 1 i § 2 O.p. w związku z art. 15 ustawy o VAT, co w konsekwencji narusza art. 120, art. 121 § 1, art. 124 i art. 162 § 4 O.p. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 18 i art. 49 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE z 2004r., Nr 90, poz. 864/2), dalej "TfUE" - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, iż prowadziła działalność w Polsce poprzez oddział, który został zarejestrowany dla celów dokonywania rozliczeń w podatku od towarów i usług, i któremu nadany został numer NIP: [...] . Na mocy uchwały zarządcy upadłościowego Skarżącej prowadzony na terytorium kraju oddział został zlikwidowany oraz wykreślony z KRS w dniu 25 sierpnia 2011 r. W konsekwencji Skarżąca wypełniła szereg ciążących na niej obowiązków rejestrowych poprzez złożenie, m. in. zgłoszenia aktualizacyjnego NIP - 2 i VAT - R, informując urząd skarbowy o likwidacji oddziału i tym samym braku stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce, nie dokonując jednocześnie zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Zdaniem Skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w W. dokonał interpretacji przepisów ustawy o VAT w sposób niezgodny z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE, poprzez zignorowanie istoty podatku od towarów i usług, jaką jest zasada neutralności. Przede wszystkim wbrew twierdzeniu organu podatkowego Skarżąca nie utraciła statusu podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT w Polsce w związku z likwidacją oddziału. Likwidacja oddziału i zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej za jego pośrednictwem nie oznaczało zaprzestania wykonywania przez Skarżącą działalności gospodarczej w ogóle, a zatem nie oznacza utraty statusu podatnika VAT. Status podatnika VAT jest kategorią obiektywną i wiąże się z prowadzeniem działalności gospodarczej przez dany podmiot, a nie konkretną formą czy miejscem jej prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 586/13). Skarżąca wskazała, że do chwili obecnej składa do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. deklaracje VAT - 7 za miesięczne okresy rozliczeniowe, w których nie wskazuje czynności opodatkowanych na terytorium Polski. Nie oznacza to jednak, iż Skarżąca nie wykonuje działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Od momentu rozpoczęcia postępowania upadłościowego Skarżąca dokonuje w Niemczech szeregu czynności. Fakt likwidacji oddziału Skarżącej oznaczał jedynie zaprzestanie wykonywania czynności opodatkowanych VAT na terytorium Polski za pośrednictwem zlikwidowanego oddziału i w związku z tym konieczna była stosowna aktualizacja zgłoszeń NIP - 2 i VAT - R. Jednakże nie ma to żadnego związku z wcześniejszym nabyciem prawa do odliczenia i ewentualnego zwrotu różnicy podatku. W momencie nabycia prawa do odliczenia VAT Skarżąca występowała i w dalszym ciągu występuje w charakterze podatnika VAT w Polsce. Niezależnie od powyższego Skarżąca stwierdziła, iż przy składaniu korekty deklaracji za dany okres rozliczeniowy należy jej przypisać taki status, jaki miała w okresie, którego dotyczy korekta deklaracji. W ocenie Skarżącej przyjęcie odmiennego założenia mogłoby doprowadzić do możliwości wyłudzeń w systemie podatku od towarów i usług. Co więcej, żaden przepis obecnie obowiązującej ustawy o VAT nie wprowadza zakazu bezwzględnego lub czasowego korygowania deklaracji podatkowej i obniżania podatku należnego o podatek naliczony, pod warunkiem, że obniżenie podatku należnego następuje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy lub w jednym z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Ponadto Skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy naruszył art. 42 ust. 12a ustawy o VAT, gdyż nie odniósł się do ww. przepisu, mimo iż stanowi on podstawę prawną do korekty deklaracji VAT - 7 za wrzesień 2011 r. Bez określenia zasadności dokonania korekty w oparciu o ww. przepis nie można bowiem rozstrzygać o możliwości dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, która z takiej korekty wynika. Końcowo Skarżąca wskazała, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia praw wewnątrzwspólnotowych, tj. zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową wynikającej z art. 18 TfUE oraz prawa przedsiębiorczości wynikającego z art. 49 TfUE, poprzez potraktowanie Skarżącej będącej spółką zagraniczną gorzej, niż takiej samej jednostki organizacyjnej powstałej na podstawie prawa polskiego. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. Skarżąca pismem procesowym z dnia 28 września 2016 r. rozwinęła i uzupełniła argumentację przedstawioną w skardze. Wskazała między innymi, że nie zaprzestała wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w Niemczech (w zakresie związanych z prowadzonym postępowaniem upadłościowym) i nadal posiada status podatnika VAT. Potwierdzeniem faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącą jest terminowe składanie przez nią deklaracji VAT-7 w [...] Urzędzie Skarbowym W. . Przy składaniu korekty deklaracji za dany okres rozliczeniowy należy zatem przypisać Skarżącej taki status, jaki miała w okresie, którego dotyczy korekta deklaracji. Ponieważ Skarżąca była i jest w dalszym ciągu podatnikiem VAT w Polsce w momencie dokonywania czynności uprawniających do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem VAT należnym (której dotyczy niniejsza Skarga), to przysługuje jej prawo do korekty deklaracji podatkowej i uzyskania zwrotu podatku VAT naliczonego. Gdyby zgodzić się z organem odwoławczym, że podmiot zagraniczny traci status podatnika VAT w Polsce z momentem likwidacji polskiego oddziału, należałoby uznać konsekwentnie, że taki podmiot zagraniczny dokonując (już bez angażowania zlikwidowanego oddziału) kolejnych czynności podlegających opodatkowaniu VAT w Polsce, nie byłby obowiązany do rozliczenia podatku VAT z tego tytułu. stanowisko organu podatkowego prowadziłoby także do uznania, że spółka zagraniczna, która nie utworzyła w Polsce oddziału lecz jest zarejestrowana w Polsce jako podatnik VAT, rozpoczyna "drugą" działalność gospodarczą z chwilą utworzenia polskiego oddziału i z tą samą chwilą kończy "pierwszą" działalność gospodarczą prowadzoną dotychczas bez udziału polskiego oddziału. Nie ma natomiast możliwości przypisania podatnikowi "kilku" działalności gospodarczych prowadzonych w zależności od miejsc prowadzenia działalności czy liczby jednostek organizacyjnych utworzonych przez podatnika (np. lokalizacji i liczby oddziałów, zakładów, przedstawicielstw itp.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca posiadała zarejestrowany od 2 czerwca 2006 r. do 9 września 2011 r. Oddział będący w Polsce podatnikiem podatku od towarów i usług. Z wyjaśnień Skarżącej wynika, że działalność Oddziału polegała na nabywaniu towarów, które następnie w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy były przemieszczane z terytorium kraju do Skarżącej, mającej siedzibę w Niemczech. W dniu 30 grudnia 2014 r. Spółka złożyła deklarację korygującą w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń 2010 r. z wykazaną kwotą podatku VAT w wysokości 190.618,00 zł do zwrotu w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia oraz kwotą do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 2.505.785,00 zł. Do deklaracji Spółka załączyła wyjaśnienia, wskazując, że korekta związana jest z koniecznością wykazania prawidłowych kwot VAT należnego po otrzymaniu pełnej dokumentacji związanej z działalnością Spółki w Polsce. Organ odmówił zwrotu argumentując, że Strona zaprzestając prowadzenia działalności w Polsce poprzez Swój oddział utraciła status podatnika podatku od towarów i usług z dniem 9 września 2011 r., tj. z dniem wykreślenia oddziału Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, ponieważ nie wykonuje już działalności gospodarczej na terytorium kraju, a więc zaprzestała wykonywania czynności opodatkowanych. Tym samym z dniem 9 września 2011 r. Spółka utraciła również uprawnienie do skorygowania deklaracji VAT-7 za okres, w którym była zarejestrowanym podatnikiem VAT, gdyż w świetle art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 81 § 1 O.p. to uprawnienie przysługuje tylko podatnikowi. W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił zwrotu wynikającego z korekty deklaracji VAT-7 za styczeń 2010 r., w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w terminie 60 dni w wysokości 190.618,00 zł, zaś Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów lub usług, jeżeli związane są z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu. Z kolei art. 87 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Art. 15 ust. 1 ustawy o VAT określa, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Art. 42 ust. 12a ustawy o VAT upoważnia podatnika, który dokonał wcześniej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i wykazał sprzedaż krajową w następnym miesiącu, ze względu na brak dokumentacji potwierdzającej ten fakt, do wykazania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ze stawką 0% w ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3, za okres rozliczeniowy, w którym dostawa ta została dokonana, i dokonania korekty deklaracji podatkowej oraz odpowiednio informacji podsumowującej, o której mowa w art. 100 ust. 1. Nie ulega wątpliwości, że w styczniu 2011 r. zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług był Oddział Skarżącej o nazwie W. GmbH spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w Polsce w upadłości zarejestrowany na potrzeby VAT na terytorium Polski. Oddział ten został zlikwidowany 25 sierpnia 2011 r. poprzez wykreślenie z KRS z dniem 9 września 2011. Skarżąca (W. GmbH ) złożyła NIP-2 i VAT-R informując Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o likwidacji Oddziału, nie dokonując zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Następnie w dniu 10 września 2012 r. wpłynęła m. in. korekta deklaracji VAT-7 za styczeń 2011 r. i wrzesień 2011 r., w której jako podatnika wskazano Skarżącą, czyli W. GmbH. Mając powyższe na uwadze kluczowe w sprawie jest ustalenie, czy w sprawie mamy do czynienia z dwoma podatnikami, a mianowicie ze Skarżącą i jej oddziałem, a także, kto jest uprawniony do występowania w sprawie rozliczeń zlikwidowanego wcześniej Oddziału. Odnosząc się do tego, istotne jest to, że art. 15 ust. 1 ustawy o VAT nie wprowadza odrębnej definicji podatnika, co oznacza, że za podatnika w rozumieniu tego przepisu uznać należy każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą (w rozumieniu ustawy), niezależnie od tego, gdzie ma on "rezydencję" podatkową, co oznacza, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego w takiej sytuacji przysługuje zarówno podatnikom z Polski, jak i z innych państw. Należy uznać, że oddział zagranicznego przedsiębiorcy nie stanowi odrębnego podatnika podatku od towarów i usług (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1773/09 oraz wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 568/13). Przedsiębiorstwo zagraniczne rejestrując swój oddział w Polsce nie dokonało rejestracji odrębnego podatnika, lecz rejestracji własnego przedsiębiorstwa. W związku z powyższym, mimo iż na terytorium kraju funkcjonuje oddział przedsiębiorcy zagranicznego, to podatnikiem podatku od towarów i usług pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za pośrednictwem utworzonego w tym celu oddziału. W konsekwencji przedsiębiorstwo zagraniczne (posiadające siedzibę na terenie Unii Europejskiej), dokonujące poprzez oddział rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług w Polsce, posiada status podatnika podatku od wartości dodanej (posiadanego z racji samodzielnego prowadzenia poza Polską działalności gospodarczej) oraz podatnika podatku od towarów i usług (z racji prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium RP) (wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 568/13). Tożsamość podmiotową zagranicznego przedsiębiorcy wspólnotowego oraz jego oddziału na gruncie podatku od wartości dodanej potwierdza orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (wyrok ETS z dnia 18 marca 1981 r. w sprawie Blankeart i Willems PVBA przeciwko Louise Trost, ECR 1981/3/00819 oraz wyrok ETS z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie FCE Bank (C-210/04). Z zasady tożsamości przedsiębiorcy można wywieść, że zarówno przed likwidacją oddziału zagranicznego przedsiębiorcy, jak i po tym zdarzeniu podatnikiem pozostaje ten zagraniczny przedsiębiorca i taka zmiana nie wpływa na zakres jego uprawnień i obowiązków na gruncie podatku od towarów i usług. Dzieje się tak, gdyż podatnik pomimo likwidacji oddziału w dalszym ciągu istnieje na terenie państwa członkowskiego UE. W ocenie Sądu, skoro Oddział nie jest pod względem prawnym podmiotem odrębnym od Skarżącej, do której należy, to Skarżąca ma prawo jako podatnik, który nie posiada na terenie kraju siedziby, a jedynie występuje jako podatnik po zlikwidowanym własnym oddziale, do korekty deklaracji złożonej wcześniej przez Oddział i w konsekwencji otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kraju siedziby zlikwidowanego oddziału z tytułu zakupów dokonywanych przez ten oddział przed likwidacją, a związanych ze sprzedażą dokonywaną przez zlikwidowany oddział w Polsce. Organ odwoławczy błędnie uznaje likwidację Oddziału tak, jak likwidację osoby prawnej ze wszystkimi skutkami likwidacji. Jeszcze raz należy podkreślić, że w przypadku likwidacji Oddziału nie dochodzi do likwidacji osoby prawnej jako podmiotu praw i obowiązków. Organ podatkowy, ponownie rozpoznając sprawę, ze względu na odmowę dokonania zwrotu z powodów proceduralnych, będzie musiał zbadać merytoryczną zasadność wykazanego zwrotu, a mianowicie, czy spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do otrzymania takiego zwrotu. W ocenie Sądu, zarówno w przypadku zaniżenia zobowiązania podatkowego przez zlikwidowany Oddział, jak i wystąpienia nadwyżki podatku do zwrotu, zobowiązaną do zapłaty lub uprawnioną do zwrotu staje się Skarżąca. Jednocześnie wskazać należy, że warunki dotyczące skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego zawarte w polskiej ustawie o VAT odzwierciedlają zapisy art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE. Jeżeli bowiem opodatkowane zakupy zostały dokonane w tym samym kraju, w którym opodatkowana jest dokonywana przez podatnika dostawa towarów lub świadczenie usług, wówczas podstawę do odliczenia podatku stanowi art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE. Jeżeli natomiast podatek naliczony i podatek należny rozpoznawany jest w różnych krajach, wówczas podatek naliczony zostanie odzyskany na podstawie art. 169 lit. a) tej dyrektywy. Dodać należy, że z wynikającej z prawa wspólnotowego zasady niedyskryminacji (art. 12 TWE w związku z art. 43 TWE) płynie obowiązek traktowania oddziału zagranicznego przedsiębiorcy nie gorzej niż takiej samej jednostki organizacyjnej powstałej na podstawie prawa polskiego. W konsekwencji jeżeli należy się zwrot VAT polskiemu przedsiębiorcy, który zlikwidował oddział z tytułu działalności tego oddziału, to zasadnym jest również taki zwrot przedsiębiorcy mającemu siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej z tytułu działalności zlikwidowanego oddziału w Polsce. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego (art. 200, art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 lit f. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu - Dz. U. Nr 31, poz. 153) w wysokości obejmującej wpis i koszty zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło