III SA/Wa 2310/13
WyrokWSA w Warszawie2014-07-24
Skład orzekający: Artur Kot, Bożena Dziełak, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistości z przyczyn podmiotowych, jeśli nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistości z przyczyn podmiotowych, jeśli nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta, w szczególności nie sprawdził, czy kontrahent jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem VAT oraz czy posiada upoważnienie do działania w imieniu podmiotu widniejącego na fakturze. Zasada neutralności VAT nie może chronić podatników uczestniczących w oszustwach lub nadużyciach podatkowych lub niedochowujących wymaganej staranności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego przez Dyrektora Izby Skarbowej, który uznał, że skarżący nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. Faktury VAT zostały wystawione przez podmiot, który faktycznie nie wykonywał usług, a rzeczywistym wykonawcą był inny podmiot, posługujący się firmą osoby trzeciej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT, kwestionując ustalenia faktyczne i prawne organów, w szczególności w zakresie dobrej wiary i braku świadomości nieuczciwych działań kontrahentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad 2007 r. oddala skargę
1. Decyzją z [...] lipca 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania J. D. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2012 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji"). Przedmiotem tych decyzji było określenie skarżącemu za 3 miesiące 2007 r. (IX – XI) zobowiązania w podatku od towarów i usług, a także likwidacja deklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad 2007 r. Jako podstawę materialnoprawną decyzji Dyrektor IS wskazał między innymi przepisy art. 86 ust. 1 – 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT" lub "u.p.t.u.").
2. Stan faktyczny
2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ustalił, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych jako zarejestrowany podatnik VAT. Bezpodstawnie odliczał podatek naliczony z faktur VAT wystawionych jakoby przez M. Z. (Zakład [...]), gdyż faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistości z przyczyn podmiotowych. Ujawnione w treści spornych faktur usługi remontowo – budowlane nie zostały bowiem wykonane na rzecz skarżącej przez M. Z.. Faktycznym wykonawcą usług był W. D., który wystawiając sporne faktury posługiwał się nazwą przedsiębiorstwa prowadzonego przez M. Z. i podpisywał faktury posługując się jej nazwiskiem. M. Z. nie była w tym czasie czynnym i zarejestrowanym podatnikiem VAT. Ewentualnie firmowała działalność prowadzoną przez W. D.
W wyniku kontroli podatkowej podatnik złożył korekty deklaracji uwzględniające w całości ustalenia zawarte w protokole kontroli odnośnie powyższych okresów rozliczeniowych. Następnie złożył kolejne korekty deklaracji VAT – 7 za sporne miesiące, w których odmiennie przedstawił rozliczenie podatku. Naczelnik US wszczął zatem postępowanie podatkowe i wydał decyzję wymiarową w związku z uchybieniami polegającymi na: rozliczeniu w deklaracjach VAT – 7 za październik i listopad 2007 r. podatku należnego związanego ze świadczeniem usług budowlanych w miesiącu,
w którym wystawiono fakturę, zamiast w miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy; nierozliczeniu w deklaracji za listopad 2007 r. podatku należnego z tytułu wykonanej usługi remontowo-budowlanej; dwukrotnym rozliczeniu podatku naliczonego w listopadzie 2007 r. wynikającego z tej samej faktury dokumentującej nabycie towarów na potrzeby prowadzonej działalności; odliczeniu podatku naliczonego w deklaracjach za wrzesień i październik 2007 r. na podstawie faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistości z przyczyn podmiotowych, tj. z faktur wystawionych jakoby przez M. Z., gdy podmiot ten ewentualnie tylko firmował działalność wykonywaną przez W. D.
2.2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił jej naruszenie:
1) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: "Op") poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, szczególnie w zakresie dobrej wiary podatnika, a w konsekwencji zakwestionowanie jego prawa
do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wykonanie usług budowlanych, gdy z całokształtu materiału dowodowego należy wywieść, że podatnik nie miał świadomości o nieuczciwych działaniach jego kontrahentów;
2) art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT oraz art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z dnia 11 grudnia 2006 r., s. 1, ze zm.; dalej: "Dyrektywa 2006/112/WE") poprzez ich niezastosowanie i obarczenie podatnika ciężarem VAT
w sposób sprzeczny z zasadą neutralności tego podatku i opodatkowania konsumpcji.
2.3. Dyrektor IS decyzją z [...] lipca 2013 r utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Op, a skarżący o tym poinformowany 28 listopada 2012 r. Organ odwoławczy zauważył, że z wyjaśnień zarówno samego W. D., jak i z wyjaśnień W. Z. wynika, iż posługiwanie się firmą H. przez W. D. odbywało się bez wiedzy W. Z. Nie budzi zatem w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości to, że W. D. prowadząc samodzielnie i na własny rachunek działalność gospodarczą, bezprawnie posługiwał się firmą H., zarejestrowaną na W. Z., która na tą działalność nie miała faktycznego wpływu. Zdaniem Dyrektora IS, za niewystarczające dla uznania, że podatnik zachował jakąkolwiek staranność przy doborze kontrahenta należy uznać wyjaśnienia podatnika dla swojego uczestnictwa w oszustwie, iż skoro W. D. pracował dla innych i oni go sprawdzili, bądź, że nie wyglądał na osobę nieuczciwą. Skarżący nie interesował się tym, dlaczego jego podwykonawca posługuje się fakturami wystawianymi przez osobę trzecią. Twierdzi, że W. D. powoływał się na posiadane pełnomocnictwo, lecz nie zażądał jego okazania, choćby w celu ustalenia jego zakresu, który w razie późniejszych komplikacji pomógł ustalić ewentualny zakres odpowiedzialności. Nie interesował się tym, czy jego rzekomy kontrahent jest zarejestrowanym podatnikiem VAT i czy wykazany na fakturach podatek jest odprowadzany do budżetu państwa, bądź inaczej rozliczany.
Organ odwoławczy zauważył, że z wyjaśnień skarżącego wynika, iż nie stosował on żadnych powszechnie stosowanych w branży budowlanej zabezpieczeń prawnych prawidłowego wykonania umowy (gwarancje, kaucje gwarancyjne etc.). Co więcej, kontrahenci nie tylko nie spisali ze sobą żadnej umowy, ale skarżący nie sprawdził nawet uprawnienia W. D. do posługiwania się firmą zarejestrowaną na nieznaną osobę trzecią. Powszechnie znanym zjawiskiem jest zaś funkcjonowanie tzw. szarej strefy, tj. ukrywanie dochodów przed opodatkowaniem poprzez prowadzenie niezarejestrowanej działalności, w ramach której korzysta się często z pracy osób przebywających na terenie Polski nielegalnie, bądź w inny sposób zatrudnionych wbrew przepisom prawa. Jako przykład działalności charakterystycznej dla tego zjawiska podaje się najczęściej właśnie branżę budowlaną. Pod pojęciem firmanctwa należy zaś rozumieć zjawisko, które polega na tym. że jeden podmiot dla ukrycia swojej działalności gospodarczej w całości, bądź w pewnym jej zakresie, posługuje się danymi (firmą) innej osoby i czyni to za jej zgodą. W. Z. wyrejestrowała działalność w 2006 r. i nie wyrażała zgody na to, by w 2007 r. W. D. posługiwał się firmą H. dla firmowania swojej działalności gospodarczej. Nie zarejestrowała się jako czynny podatnik VAT. Skarżący nie skorzystał nadto z możliwości sprawdzenia, czy jego rzekomy kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT. Zdaniem Dyrektora IS, okoliczności dokonywania spornych transakcji z W. D. wskazują na to, iż skarżący mógł z łatwością dowiedzieć się, czy otrzymywane faktury są wystawiane prawidłowo i czy rzetelnie dokumentują zawartą transakcję.
Organ stwierdził, że istotne jest to, iż faktury wskazują jako wystawcę podmiot, który w ogóle nie uczestniczył w transakcjach ze skarżącym, czyli dokumentują transakcje, które w rzeczywistości nie miały miejsca, o czym skarżący powinien wiedzieć. Niedopuszczalne jest, by podatnicy, pomimo istnienia bardzo jasnych sygnałów, że transakcja może być obarczona poważnym ryzykiem oszustwa, zawierają ją mimo wszystko przerzucając to ryzyko na ogół obywateli. Należało zatem odmówić skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych w warunkach oszustwa podatkowego, o czym przy zachowaniu minimum ostrożności wymaganej przy zawieraniu tego typu transakcji, skarżący mógł i powinien był wiedzieć. Organ odwoławczy uznał ustalenia faktyczne i prawne organu podatkowego pierwszej instancji za prawidłowe.
3.1. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora IS skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Postawił zarzuty naruszenia:
• art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. oraz art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do obarczenia podatnika ciężarem VAT w sposób sprzeczny z zasadą neutralności tego podatku;
• art. 88 ust. 1 pkt 4 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 99 ust. 12 u.p.t.u. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sprawie;
• art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności kluczowych dla zrekonstruowania stanu faktycznego i jego pobieżną ocenę, szczególnie w zakresie dobrej wiary skarżącego, a w konsekwencji zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wykonanie usług budowlanych, gdy z materiału dowodowego wynika, że skarżący nie miał świadomości o nieuczciwych działaniach jego kontrahentów.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Zauważył, że zarzuty skargi, które uznał za chybione, stawiane były w postępowaniu podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
4.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
4.3. Spór w sprawie dotyczy ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, które przyjęły, że skarżący bezpodstawnie odliczał podatek naliczony wynikający z faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistości z przyczyn podmiotowych. Skarżący nie dochował zaś należytej staranności celem uniknięcia swego udziału w nadużyciach (oszustwach) podatkowych. Nie sprawdził, czy jego kontrahent jest podatnikiem VAT czynnym i zarejestrowanym, a także czy faktyczny dostawca towarów i usług (W. D.) posiada upoważnienie do działania w imieniu osoby, która została ujawniona jako wystawca spornych faktur (W. Z.). Podatek należny ujawniony w treści spornych faktur nie został zadeklarowany i nie został uiszczony przez W. Z. lub (i) W. D. Bezsporne są pozostałe uchybienia skarżącego.
4.4. Ramy materialnoprawne.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od 22 sierpnia 2005 r.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 (ust. 1).
Kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3 – 7 (zastrzeżenia te nie mają zastosowania w sprawie) suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (ust. 2 pkt 1 lit. a).
Z treści art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT wynika zaś, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności.
5.1. W osnowie skargi jej autor sformułował zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania (art. 120, art. 121 § 1, art. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op) oraz zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) i art. 88 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3a pkt 4 lit. a), a także art. 99 ust. 12 u.p.t.u. W takiej sytuacji,
w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty natury procesowej. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, albo że został przez skarżącego skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji ustalonego przez organy stanu faktycznego pod zastosowany przez organ drugiej instancji przepis prawa materialnego.
Zdaniem Sądu, stan faktyczny rozpoznawanej sprawy organy podatkowe ustaliły w sposób zasadniczo prawidłowy. Organy trafnie przyjęły bowiem, że sporne faktury nie odzwierciedlają rzeczywistości z przyczyn podmiotowych. W. Z., która została ujawniona w treści spornych faktur jako ich wystawca, nie była bowiem dostawcą usług budowlanych, o których mowa w treści spornych faktur. Usługi te wykonywał W. D., który nie wykazał, że jest pracownikiem W. Z. lub posiada stosowne pełnomocnictwo do działania w jej imieniu. W. Z. wyrejestrowała działalność gospodarczą w 2006 r. Nie była nadto nigdy czynnym oraz zarejestrowanym podatnikiem VAT, który to podatek nie został uiszczony z tytułu wykonania usług budowlanych, o których mowa w treści spornych faktur. Skarżący nie sprawdził nadto, czy W. D. jest osobą upoważnioną
do działania w imieniu W. Z.. Nie sprawdził także, czy osoba, która została wymieniona w treści spornych faktur jako ich wystawca (W. Z.) jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem VAT. Nie przedstawił żadnych dokumentów (poza spornymi fakturami), z których wynikałoby, że nawiązał współpracę gospodarczą z legalnie działającym podmiotem gospodarczym. Skarżący nie nawiązał nawet kontaktu z osobą, która rzekomo wykonywała na jego rzecz usługi budowlane, o których mowa w treści spornych faktur. Zdaniem Sądu, w tej sytuacji uznać należy, że skarżący nie dochował należytej staranności celem uniknięcia swego udziału w oszustwach (nadużyciach) podatkowych związanych z wystawieniem spornych faktur VAT. Uchybienia, których dopuścił się Dyrektor IS uzasadniając zaskarżoną decyzję, nie mają zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. W szczególności podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 210 § 4 Op nie daje wewnętrzna sprzeczność w argumentacji organu, który z jednej strony stwierdza, że W. Z. firmowała działalność W. D., z drugiej strony wskazuje, że ten ostatni bezprawnie posługiwał się nazwą przedsiębiorstwa H. W. Z., a nadto poucza, że nie prowadzi postępowania w trybie art. 113 Op, dlatego nie ustala "precyzyjnie" okoliczności faktycznych łączących W. D. i W. Z., pozwalających na zastosowanie art. 113 Op.
5.2. W związku z powyższym, skarżący nie nabył prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w treści spornych faktur rzekomo wystawionych przez W. Z.. Zastosowanie przez organy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT było zatem uzasadnione w realiach niniejszej sprawy i nie naruszało zasady neutralności tego podatku. Dodać warto, że z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał Sprawiedliwości", "TSUE" lub "ETS") wynika, że w sytuacji, gdy podatnik działa zgodnie z przepisami prawa podatkowego oraz wywiązuje się
z nałożonych na niego obowiązków, to trudno karać go za nierzetelne lub nieuczciwe działania jego kontrahentów, o których to działaniach podatnik nie wiedział i w żaden obiektywny sposób nie mógł się dowiedzieć (zob. wyrok ETS z 12 stycznia 2006 r.
w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03). Skoro jednak skarżący nie sprawdził nawet tego W. D. faktycznie działa w imieniu W. Z., czy wykonawca usług budowlanych, o których mowa w treści spornych faktur, jest podmiotem legalnie działającym na rynku budowlanym (przedsiębiorcą zarejestrowanym w stosownej ewidencji działalności gospodarczej), a także czy jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem VAT, to uznać należy, że wyjątki, o których mowa w powołanych wyżej lub innych orzeczeniach TSUE, pozwalające na odliczenie podatku naliczonego, nie występują w realiach niniejszej sprawy.
6. Mając na względzie powyższe rozważania, za chybione Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi, zarówno dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania podatkowego, jak i przepisów prawa materialnego. Organy podatkowe ustaliły bowiem wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne do prawidłowego zastosowania przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Skoro sporne faktury nie odzwierciedlają rzeczywistości z przyczyn podmiotowych (okoliczność bezsporna), a skarżący nie sprawdził, czy jego rzekomy kontrahent jest legalnie działającym przedsiębiorcą oraz czynnym i zarejestrowanym podatnikiem VAT, to znaczy, że nie wykazał on, iż nie wiedział lub nie mógł wiedzieć o tym, że bierze udział w oszustwach podatkowych. Oszustwem bowiem jest nabywanie towaru od innej osoby od tej, która widnieje jako jego dostawca. Tym bardziej, gdy podatek należny wynikający z treści spornej faktury, nie był nawet deklarowany. Obiektywnie rzecz biorąc, oszustwem także jest odliczanie podatku naliczonego wynikającego z faktury, która nie odzwierciedla rzeczywistości. Zasada neutralności VAT nie może być zaś wykorzystywana dla ochrony interesów osób, które biorą udział w oszustwach lub nadużyciach w podatku od towarów i usług, bądź też nie dokładają należytej staranności w celu uniknięcia udziału w tego rodzaju nielegalnych czynnościach. Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionych wyżej ustaleń faktycznych, zasada neutralności VAT nie uzasadnia nabycia przez skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistości z przyczyn podmiotowych. Skarżący nie dołożył należytej staranności, aby uniknąć swojego udziału w oszustwach (nadużyciach) podatkowych związanych z ich wystawieniem. Nie wykazał zatem, że wystąpiły przesłanki uwalniające go od odpowiedzialności związanej z udziałem w oszustwach (nadużyciach) podatkowych. Skoro organy podatkowe wykazały, że sporne faktury nie odzwierciedlają rzeczywistości, to na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że wystąpiły przesłanki pozwalające na zachowanie przez niego prawa do odliczenia podatku naliczonego. Organy podatkowe nie mają zaś obowiązku "udowadniania", że podatnik nie wiedział lub powinien wiedzieć, że bierze udział w oszustwie podatkowym. Wystarczy, że organ podatkowy wykaże za pomocą stosownej argumentacji faktycznej lub (i) prawnej, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że bierze udział w oszustwach podatkowych naruszających zasadę neutralności VAT. Celem uznanym i wspieranym przez Dyrektywę 2006/112 jest zaś zwalczanie oszustw i nadużyć podatkowych. Wykładnia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT prowadzi do wniosku, iż powołany przepis znajduje zastosowanie nie tylko do faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane, ale również do takich faktur, które stwierdzają czynności niezgodne z rzeczywiście dokonanymi (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 900/08; z 3 grudnia 2010 r., I FSK 2079/09; z 29 czerwca 2011 r., I FSK 1279/10; wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.cbois.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Weryfikowanie kontrahenta mieści się
w wymogu spoczywającym na przezornym przedsiębiorcy, który powinien zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności (zob. wyrok NSA z 30 maja 2014 r., I FSK 1395/13 oraz wyrok NSA z 27 maja 2014 r., I FSK 708/13 przywołane w wyrokach WSA w Warszawie wydanych 30 maja 2014 r. w innych sprawach ze skarg J. D., III SA/Wa 2312/13 oraz III SA/Wa 2312/13; CBOSA). Zaskarżona decyzja odpowiada prawu także w pozostałym, bezspornym zakresie.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło