III SA/Wa 2311/21

PostanowienieWSA w Warszawie2022-03-11

Skład orzekający: Matylda Arnold–Rogiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, przy jednoczesnym istnieniu prokury samoistnej, stanowi brak uniemożliwiający działanie tej spółki jako strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skutkujący odrzuceniem skargi?
Ratio decidendi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Brak zarządu w spółce z o.o., nawet przy istnieniu prokury samoistnej, stanowi taki brak, który wymaga uzupełnienia poprzez powołanie zarządu lub ustanowienie likwidatora. Niewykonanie tego obowiązku w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Do skargi dołączono odpis z KRS, z którego wynikało, że spółka nie posiada zarządu ani likwidatora, a jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji jest prokurent samoistny. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia braków w składzie organu reprezentującego poprzez powołanie zarządu lub ustanowienie likwidatora, pod rygorem odrzucenia skargi. Spółka podniosła, że prokurent jest uprawniony do reprezentacji. Sąd uznał, że brak zarządu stanowi brak uniemożliwiający działanie spółki i nie został uzupełniony w terminie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Matylda Arnold–Rogiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od grudnia 2008 r. do listopada 2013 r. postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 8 września 2021 r. P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca"), reprezentowana przez prokurenta samoistnego — E.E. (dalej: "Prokurent"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2021 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od grudnia 2008 r. do listopada 2013 r. Do skargi dołączono informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS, zawierającą dane dotyczące skarżącej Spółki według stanu na dzień 8 września 2021 r., z której wynikało, że skarżąca Spółka nie ma powołanego zarządu, ani też ustanowionego likwidatora, a jedyna osobą uprawnioną do reprezentacji skarżącej Spółki jest Prokurent (prokura samoistna). W wykonaniu zarządzenia z dnia 17 listopada 2021 r. (k. 26), pismem z dnia 23 listopada 2021 r. (k. 27), wezwano Skarżącą (za pośrednictwem jej Prokurent, na adres skarżącej Spółki) do usunięcia braków w składzie organu uprawnionego do reprezentacji skarżącej Spółki — w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi — poprzez powołanie jej zarządu lub ustanowienie jej likwidatora. W odpowiedzi na wezwanie, we wniesionym drogą elektroniczną piśmie z 20 stycznia 2022 r. Prokurent podniosła, że jest z mocy ustawy uprawniona do reprezentowania Spółki w sprawach sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Zgodnie ze stanowiskiem Prokurent, nieposiadanie w toku postępowania zarządu przez Spółkę nie daje podstaw do stwierdzenia braku należytej reprezentacji i w konsekwencji uznania o nieważności postępowania, gdy skarżąca Spółka ma prokurenta, który chroni interesy spółki — art. 183 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Do pisma dołączono kopie dokumentów potwierdzających umocowanie Prokurent do działania w imieniu skarżącej Spółki, natomiast uwierzytelnione kopie tych dokumentów zostały złożone przy drugim piśmie z dnia 20 stycznia 2022 r., nadanym w tym samym dniu za pośrednictwem operatora pocztowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Przy czym, zgodnie z art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Zarazem, z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 58 § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wyjaśnić trzeba również, że stosownie do art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym, zgodnie z art. 29 P.p.s.a., organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Natomiast z treści art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. — Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 ze zm., dalej: "K.s.h.") wynika, że w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, okolicznością bezsporną jest to, że w chwili wnoszenia skargi zarząd skarżącej Spółki był nieobsadzony. Taka sytuacja obligowała tut. Sąd do wezwania skarżącej Spółki do uzupełnienia braku w organie ją reprezentującym. Przepis art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. stanowi bowiem, że sąd odrzuca skargę wniesioną przez taki podmiot, jednakże odrzucenie to musi zostać poprzedzone wezwaniem do uzupełnienia wymienionego braku (art. 58 § 2 P.p.s.a.). Do usunięcia tego braku strona Skarżąca został wezwana (za pośrednictwem jej Prokurent, na adres skarżącej Spółki) pismem z dnia 23 listopada 2021 r. W piśmie tym wyraźnie wskazano jaki brak ma być usunięty, zakreślono w nim także dwumiesięczny termin na jego uzupełnienie oraz określono rygor niezachowania tego terminu. Wskazać należy przy tym, że z dyspozycji zawartej w art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a., nakazującej wyznaczenie przez sąd odpowiedniego terminu, wynika, że przy wyznaczaniu terminu należy uwzględniać charakter braków i realny czas niezbędny do ich uzupełnienia. W ocenie tut. Sądu, wyznaczony termin był terminem realnym, aby przeprowadzić procedurę mającą na celu wyłonienie zarządu skarżącej Spółki, powołanie jej likwidatora, czy też ostatecznie — chociażby wystąpienie do właściwego sądu rejestrowego z wnioskiem o ustanowienie kuratora skarżącej Spółki, o którym mowa w art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm., dalej: "K.c."), który niezwłocznie podjąłby czynności zmierzające do powołania zarządu Spółki, a w razie potrzeby do jej likwidacji, a jednocześnie jego umocowanie obejmowałoby uprawnienie do działania w imieniu strony Skarżącej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przed tut. Sądem lub sądami administracyjnymi. Wypadkowo należy wyjaśnić, że mimo że termin z art. 31 § 1 P.p.s.a. jest terminem sądowym, to w związku z treścią powołanego wyżej pisma z dnia 20 stycznia 2022 r. i zajętym w nim stanowiskiem, tut. Sąd za bezcelowe uznał przedłużenie uprzednio zakreślonego terminu. Odnosząc się do twierdzeń Prokurent podniesionych w piśmie z dnia 20 stycznia 2022 r., tut. Sąd uważa za zasadne wyjaśnić także, że nie kwestionuje uprawnienia Prokurent do reprezentacji strony Skarżącej w niniejszym postępowaniu, natomiast badaniu podlegały okoliczności obligujące tut. Sąd do odrzucenia skargi (tj. braki w składzie organów skarżącej Spółki), chociaż skarżąca Spółka może faktycznie i skutecznie działać przez swoją Prokurent (por. postanowienia NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1187/16, i z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1534/20, jak również wyrok SN z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt I CSK 224/06, LEX nr 276251 i orzeczenia tam powołane). W konsekwencji stwierdzić należy, że w zakreślonym przez tut. Sąd terminie nie nadesłano uchwały stosownego organu skarżącej Spółki konstytuującego jej zarząd (ew. ustanawiającej jej likwidatora), czy chciałby wniosku o powołanie kuratora, o którym mowa w art. 42 § 1 K.c. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło