III SA/Wa 2337/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Agnieszka Sułkowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2021 r. sprawy ze skargi F.M. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę. Decyzją z [...] października 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych orzekł o odpowiedzialności F. M. jako byłego członka zarządu solidarnie ze spółką oraz drugim członkiem zarządu M. G. za zaległości spółki I. sp. z o.o. z tytułu wpłat na PFRON. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm.; dalej: o.p.), w związku z art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 426, ze zm.), w związku z odwołaniem z 2 czerwca 2020 r. od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] października 2018 r., wniesionym przez F. M., reprezentowanego przez adwokata P. L., Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zaskarżonym postanowieniu z [...] października 2020 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Minister wskazał, że skarżona decyzja została wysłana listem poleconym o numerze: [...] na adres pełnomocnika strony ustanowionego w niniejszej sprawie - adwokata P. L. - podany jako adres do korespondencji, tj, ul. H. [...] lok. [...], [...]-[...] W.. Jak wynika z adnotacji na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przesyłka nie została podjęta przez stronę w terminie, po dwukrotnym pozostawieniu awiza w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata w dniach 31 października 2018 r. oraz 8 listopada 2018 r. Dnia 15 listopada 2018 r. upłynął czternastodniowy termin złożenia pisma w placówce pocztowej oraz podjęto decyzję o zwrocie listu do nadawcy. Zdaniem organu, doręczenie zastępcze należy uznać za dokonane z tym dniem, tj. 15 listopada 2018 r. Termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 § 2 o.p. wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji, o czym strona została prawidłowo pouczona. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upływał 29 listopada 2018 r. Odwołanie strona wniosła w dniu 2 czerwca 2020 r., zatem z uchybieniem ww. terminu. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie (a także na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu), w której zarzucił naruszenie art. 150 § 1 pkt 1 i § 4 w zw. z art. 145 § 1 o.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że decyzja z [...] października 2018 r. [...] została skutecznie doręczona Skarżącemu, mimo że pełnomocnik Skarżącego wykazał, iż nie miał wiedzy o jej nadaniu i próbie doręczenia z powodu braku pozostawienia awizo przez pracownika placówki pocztowej, zatem uznanie doręczenia zastępczego za dokonane jest bezpodstawne i niecelowe. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i rozstrzygniecie co do istoty, ewentualnie uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym według norm przepisanych oraz kwoty opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi profesjonalny pełnomocnik wskazał, że pracownik Poczty Polskiej S.A. odpowiedzialny za doręczenie i awizowanie przesyłek nie pozostawił w skrytce na ochronie przypisanej do kancelarii (Kancelaria Adwokacka L.) znajdującej się w budynku, w którym pomieszczenie wynajmuje wiele firm (nie jest to prywatna posesja adresata, a jedynie wynajmuje on pomieszczenie na 3. piętrze budynku) ani awiza z 31 października 2018 r., ani awiza powtórnego z 8 listopada 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że o zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przesądza to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego. Jak natomiast stanowi art. 223 § 2 o.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W analizowanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi strony w trybie art. 150 o.p. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 (doręczenie osobom fizycznym) lub art. 149 (m.in. dorosłemu domownikowi): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). § 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. § 4. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Dla uznania, że decyzja/postanowienie zostały skutecznie doręczone w trybie art. 150 o.p., czyli tzw. fikcji doręczenia, konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa/pracownik organu podatkowego lub inna upoważniona osoba zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on zatem z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Artykuł 194 § 3 o.p. dopuszcza wprost możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom, co daje możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego. W konsekwencji to adresat pisma musi wykazać, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Podejmując próbę obalenia tego domniemania, należy mieć jednak na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter, Komentarz do art. 73 p.p.s.a. (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, pkt 12, a także postanowienia NSA z dnia: 17 października 2019 r., I OZ 967/19; 13 września 2017 r., I OZ 1312/17; 8 września 2017 r., I OZ 1311/17; 14 maja 2014 r., I FZ 25/14; 28 sierpnia 2013 r., II FSK 2228/13; 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11). W realiach tej sprawy brak jest jednak jakichkolwiek dowodów podważających prawidłowość doręczenia, w szczególności profesjonalny pełnomocnik nie zainicjował postępowania reklamacyjnego we właściwym urzędzie pocztowym. Jak wynika z akt sprawy, organ administracji dysponuje natomiast zwrotnym potwierdzeniem odbioru oraz kopertą, które zawierają szczegółowe informacje dotyczące przebiegu procedury doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera dane tak co do terminu awizacji (31 10 2018 i 8 11 2018 r.), jak i co do sposobu zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej (wskazano jej adres), tj. przez umieszczenie informacji w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Informacje zawarte na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru są tożsame z adnotacjami na kopercie, a także z tymi zawartymi w systemie śledzenia przesyłek poczty polskiej. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, w sprawie nie można "domniemywać", że błąd w doręczeniu leżał po stronie poczty, bowiem pełnomocnik "niejednokrotnie miał zastrzeżenia" do pracy poczty polskiej. Również przedłożona reklamacja dotycząca zupełnie innej przesyłki z lipca 2019 r. i odpowiedź poczty w odniesieniu do tej przesyłki nie mają dla niniejszej sprawy znaczenia. Profesjonalny pełnomocnik chcąc podważyć domniemanie prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji winien był wszcząć procedurę reklamacyjną dotyczącą tej konkretnej przesyłki. Co więcej, nie może znaleźć usprawiedliwienia stanowisko, zgodnie z którym procedura reklamacyjna przesyłki nie została wszczęta, bo pełnomocnik "nie wiedział o jej nadaniu", więc "nie składał reklamacji". Z chwilą dowiedzenia się o niedoręczonej przesyłce dla celów dowodowych należało podjąć działania, które mogłyby doprowadzić do podważenia prawidłowości doręczenia tej konkretnej przesyłki. Bez dokonania tej czynności twierdzenie o braku awizo należy natomiast uznać za gołosłowne. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Wskazać dodatkowo należy, że skarga dotycząca postanowienia o odmowie przywrócenia terminu będzie rozpoznana osobno, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2338/20.