III SA/Wa 2358/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi - M. S. (dalej: "Skarżący" lub "Strona"), reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku. Zarządzeniem z dnia 3 września 2015 r. pełnomocnik Strony został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia z pouczeniem, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie 7 dni skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przesyłka zawierająca zarządzenie została doręczona pełnomocnikowi w dniu 7 września 2015 r. (vide zwrotne poświadczanie odbioru przesyłki k. 17). Pismem z dnia 28 września 2015 r. (nadanym w dniu 30 września 2015 r.) pełnomocnik Strony uzupełnił braki formalne skargi oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podnosząc, że w okresie kiedy doręczono zobowiązanie do uzupełnienia ww. braków formalnych Skarżący przebywał za granicą co uniemożliwiało pełnomocnikowi kontakt ze Stroną. Jednocześnie wyjaśnił, że braki zostały uzupełnione niezwłocznie po powrocie Skarżącego do kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: - zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, - dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Pełnomocnik Skarżącego wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na fakt nieobecności Skarżącego w kraju oraz utrudniony kontakt w chwili odebrania zobowiązania do uzupełnienia. W ocenie Sądu przedstawiona przez pełnomocnika Strony okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Należy przy tym dodać, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od pełnomocnika i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu fakt, że pełnomocnik nie mógł skontaktować się ze swoim mocodawcą w chwili, kiedy otrzymał zobowiązanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Należy zauważyć, że profesjonalny pełnomocnik, dbający należycie o interesy reprezentowanego mocodawcy, przed wniesieniem skargi do sądu powinien przedsięwziąć odpowiednie kroki, aby dysponować pełnomocnictwem do działania w imieniu strony skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w imieniu właśnie którego wnosi skargę do Sądu. Zapatrywania powyższego nie zmienia przy tym fakt, że dopuszczalne jest aby strona (również ta reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem) uzupełniła braki skargi dopiero w odpowiedzi na zarządzenie przewodniczącego wydziału wzywające do ich uzupełnienia, a nie już w momencie wnoszenia skargi do sądu. Znajomość procedur sądowoadministracyjnych umożliwia bowiem profesjonalnemu pełnomocnikowi samodzielne ustalenie niezbędnych w sprawie dokumentów koniecznych do wniesienia skargi do sądu. Tym bardziej, że właśnie wniesienie do Sądu skargi w imieniu Skarżącego wymaga wcześniejszej zgody i upoważnienia do dokonania tej czynności. Zatem w sytuacji, gdy pełnomocnik będący adwokatem nie podejmuje takich działań, należy uznać to za brak szczególnej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego zastępcy procesowego należycie wykonującego swoje zawodowe obowiązki. W związku powyższym, okoliczność braku kontaktu ze Stroną w związku z jej pobytem zagranicą nie uzasadnia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Brak właściwego postępowania pełnomocnika polegający na niepodjęciu odpowiednich działań, które zagwarantowałyby możliwość terminowego uzupełnienia braków skargi, nawet w sytuacji przebywania strony poza granicami kraju, nie może zostać uznany za okoliczność o charakterze nadzwyczajnym, która uzasadniałaby uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przy ocenie winy strony (pełnomocnika) lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie (pełnomocnikowi) dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę (pełnomocnika) działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r., II OZ 221/12, LEX nr 1138266). Zatem, jak to zostało już wyżej stwierdzone, opóźnienie w dokonaniu tej czynności, zaistniałe wskutek zaniechania bądź zaniedbania umocowanego pełnomocnika, obciążają samą stronę skarżącą, która ponosi konsekwencje za jego winę w uchybieniu terminu. Dodatkowo należy podkreślić, że okoliczność pobytu Skarżącego za granicą i utrudnień w kontakcie z nim, nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez pełnomocnika. Jakkolwiek uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem to jednak wymaga, co najmniej przedstawienia okoliczności, które uwiarygodniłyby wystąpienie określonego zdarzenia. Nie jest do tego natomiast wystarczające poprzestanie na ogólnikowym stwierdzeniu o zaistnieniu jakiegoś faktu bez wskazania choćby tego, jakie przyczyny legły u braku możliwości skontaktowania się ze stroną. Nie sposób bowiem przyjąć, w ocenie Sądu, za wiarygodne, że w dobie rozwoju systemów komunikowania się na odległość, sam fakt przebywania za granicą uniemożliwia kontakt z określoną osobą. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.