III SA/Wa 2380/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki Sędziowie sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. J. o wyłączenie Sędziego WSA Beaty Sobochy od orzekania w sprawie w sprawie ze skargi I. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić wniosek Skarżąca – I. J. - złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 31 sierpnia 2015 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 13 września 2015 r. Skarżąca złożyła pismo, które zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia z dnia 25 września 2015 r. pełnomocnik Skarżącej – R. J. – pismem z dnia 28 września 2015 r. został wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, pod rygorem uznania, że Skarżąca reprezentuje się samodzielnie. W wezwaniu poinformowano Skarżącą, że do skargi zostało załączone pełnomocnictwo do reprezentacji przed Ministrem Finansów. Pismem z dnia 7 października 2015 r. Skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy – Beaty Sobochy - od orzekania w niniejszej sprawie, wskazując, że sędzia ta wykazuje "ewidentnie ignorancję prawa, indolencję, co wskazuje art. 87 § 1 kpc". Skarżąca wskazała, że "tak ostry i subiektywny sposób reakcji w wezwaniu sędziego z dn. 28 września 2015 r. uzasadnia wyłączenie jej na podst. art. 49 pkt 6 kpc (por. post. SN z 18.4.1977 r., II CZ 32/77, Legalis), jak również stanowi niechętny stosunek okazywany nam – stronie w toku postępowania (zob. post. SN z 7.11.1984 r. II CZ 117/84, Legalis". W ocenie Skarżącej takie działanie "dopuszcza ingerencję w związek małżeński, narusza art. 118 Konstytucji RP oraz art. 8 i 5 prot. nr 7 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności jak też zapisów w Karcie Praw Rodziny, gdzie na podst. art. 87 Konstytucji RP Polska zobowiązała się przestrzegać Concordat". Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o wyłączenie sędziego Beaty Sobochy z dalszego prowadzenia sprawy gdyż "zagraża dobremu imieniu wymiaru sprawiedliwości oraz demokracji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a." sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, co wynika z treści art. 19 p.p.s.a. Należy więc wskazać, że powyższe oznacza, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy, 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. Sąd zauważa, że przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Z kolei przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Podkreślić trzeba następnie, że art. 20 p.p.s.a. wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu strona zgłasza wniosek na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Wniosek ten powinien zawierać obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Sąd, odnosząc powyższe do wniosku Skarżącej stanął na stanowisku, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie i nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżąca nie podała bowiem jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny – w nawiązaniu do okoliczności tej konkretnej sprawy, uzasadniającej wyłączenie sędziego. W żadnym stopniu nie odniosła się też do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Stwierdzić należy więc, że podniesiona przez Skarżącą we wniosku okoliczność nie może stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. W szczególności, sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że Skarżąca ogólnie kwestionuje obiektywizm tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd taki w pełni podziela. W ocenie Sądu przyjęcie takiego stanowiska pozwala na wyeliminowanie niebezpieczeństwa przekształcenia instytucji wyłączenia sędziego w narzędzie służące paraliżowaniu postępowania sądowego. Instytucja ta ma bowiem zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana, jako możliwość eliminowania sędziów, których strona uznaje za nie odpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Zdaniem Sądu kwestionowanie zasadności rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania, czy też kwestionowanie zasadności podejmowanych przez sędziego czynności nie jest przesłanką uzasadniającą żądanie wyłączenia sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, zaś takich przyczyn zdaniem Sądu, brak jest w sprawie rozpoznawanej. Z oświadczenia z dnia 16 lutego 2016 r., złożonego przez Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Beatę Sobochę wynika, że nie są jej znane okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do jej bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.