II CZ 117/84
PostanowienieIzba Cywilna1984-11-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niechętny stosunek sędziego do strony, okazywany w toku postępowania, może stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niechętny stosunek sędziego do strony okazywany w toku postępowania może stanowić podstawę do jego wyłączenia w rozumieniu art. 49 k.p.c. Jednakże, aby wniosek o wyłączenie sędziego został uwzględniony, strona musi wykazać istnienie takiego stosunku, a nie tylko formułować ogólne zarzuty. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatrzył się dowodów na istnienie niechętnego stosunku sędziego do powoda.Stan faktyczny
Powód złożył wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, zarzucając mu niechętny stosunek do swojej osoby. Sąd Wojewódzki oddalił ten wniosek, uznając brak przesłanek do wyłączenia. Powód złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując podniesione przez powoda zarzuty dotyczące odroczenia rozprawy, sposobu protokołowania oraz sprostowania protokołu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako pozbawione uzasadnionych podstaw i nakazał powodowi uiścić wpis od zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN R. Czarnecki.Sędziowie SN: K. Kołakowski, H. Ciepła (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznania w dniu 7 listopada 1984 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Jerzego M. przeciwko Małgorzacie T. i małol. Marianowi Janowi T. o unieważnienie uznania, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 17 lipca 1984 r., sygn. akt I C. 306/83,postanawia:oddalić zażalenie; nakazuje powodowi uiścić na rzecz Skarbu Państwa (Kasa Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu) kwotę 300 zł tytułem wpisu od zażalenia.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki we Wrocławiu oddalił wniosek powoda o wyłączenie Sędziego E.L. od rozpoznania sprawy przyjmując, że brak jest przesłanek z art. 48 i 49 k.p.c. do wyłączenia, a wystąpienie z takim wnioskiem zostało spowodowane emocjonalnym zaangażowaniem powoda w procesie.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie powoda na to postanowienie Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rację ma skarżący, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne, jednakże nie w takim zakresie, by czyniło niemożliwym przeprowadzenie kontroli instancyjnej.Słusznie też skarżący wywodzi, że podstawy do wyłączenia sędziego w rozumieniu art. 49 k.p.c. stanowić może również niechętny stosunek sędziego do strony okazywany w toku postępowania, lecz nie wykazał, by takie cechy miał stosunek Sędziego E.L. do jego osoby. Takiego stosunku, wbrew stanowisku skarżącego, nie uzasadnia podnoszona przez niego w zażaleniu okoliczność odroczenia rozprawy po jego przesłuchaniu i przystąpienia do przesłuchania poznanej dopiero na następnej rozprawie, co zdaniem skarżącego miało na celu umożliwienie pozwanej przygotowania zeznań. Niezależnie od tego, że przyczyną odroczenia rozprawy w dniu 8 maja 1984 r. było w związku z treścią zeznań skarżącego zwrócenie się do USC o nadesłanie protokołu z uznania małol. Mariana Jana T. przez skarżącego (k. 128 akt), strony procesowe z reguły przygotowują się do składania zeznań, lecz fakt ten nie przesądza o wyniku sprawy. Zeznania stron podlegają bowiem ocenie sądu na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (art. 233 § 1 k.p.c.). Niechętnego stosunku Sędziego E.L. do skarżącego nie uzasadnia też sporządzenia protokołów rozpraw pod dyktando. Taki sposób protokołowania nie narusza przepisu art. 157 § 1 k.p.c. Przepis ten bowiem nie wprowadza obowiązku samodzielnego sporządzania protokołu przez protokolanta, a protokołowanie pod dyktando w niczym nie ogranicza praw stron procesowych. Wreszcie, tendencyjnego prowadzenia postępowania nie może dowodzić fakt sprostowania protokołu rozprawy na wniosek skarżącego.Z tych przyczyn zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw podlegało oddaleniu (art. 387 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.), przy jednoczesnym nakazaniu powodowi uiszczenia wpisu od zażalenia na podstawie § 10 w zw. z § 2 rozp. Rady Ministrów z dnia 26.VII.1982 r. w sprawie określenia wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 26, poz. 188), którego nie pobrał Sąd Wojewódzki.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 127/84 1984-11-23Czy fakt wydania przez sędziów niekorzystnego dla strony postanowienia, które następnie zostało uchylone, stanowi podstawę do ich wyłączenia od rozpoznania sprawy na wniosek tej strony?
- III UZ 9/11 2011-04-21Czy zarzuty strony dotyczące wadliwej oceny dowodów i stosowania przepisów przez sąd pierwszej instancji stanowią uzasadnioną podstawę do wyłączenia sędziów?
- I ZO 89/25 2025-10-14Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, gdy sędzia jest stroną w podobnej sprawie dotyczącej wynagrodzenia?
- III CO 112/19 2019-11-14Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy o stwierdzenie przewlekłości postępowania, jeśli strona wniosła przeciwko nim pozwy lub jeśli między sędziami zachodzą zależności służbo…
- III CO 216/24 2024-05-09Czy żądania wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy, które nie mogą zostać rozpoznane przez innych sędziów danego sądu z uwagi na niemożność wylosowania składu orzekającego, powinny zostać przekazane do rozpoznania inne…
Powołane przepisy
art. 48art. 49 KPCart. 233 § 1 KPCart. 157 § 1 KPCart. 387 KPCart. 397 § 2 KPC§ 1§ 2§ 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.