III SA/Wa 2397/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Przewodniczący asesor WSA Piotr Dębkowski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. sp. z o.o. z siedzibą w S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od maja do listopada 2016 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Skarżąca – B. sp. z o.o. z siedzibą w S., pismem z dnia 7 września 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od maja do listopada 2016 r. Zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącej 24 lipca 2018 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżącej wskazał, że w okresie od 22 sierpnia 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie mógł z uwagi na swój stan chorobowy wykonywać wszelkich obowiązków zawodowych, w tym podjąć działania zmierzającego do złożenia skargi. Do wniosku Skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie udzielone na okres od 22 sierpnia 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W sprawie bezsporne jest, że został uchybiony termin do wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja, zawierająca pouczenie o sposobie i trybie złożenia skargi na tę decyzję do Sądu, została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 24 lipca 2018 r. Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., upływał zatem 23 sierpnia 2018 r. Pełnomocnik Skarżącej nadał skargę w urzędzie pocztowym w dniu 7 września 2018 r., a zatem z uchybieniem terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi również został wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem 1 września 2018 r. (zwolnienie lekarskie do 31 sierpnia 2018 r.), a skarga z wnioskiem o przywrócenie terminu została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 7 września 2018 r. W sprawie nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przytoczone przez pełnomocnika Skarżącej argumenty wskazują, że przeszkodą, która uniemożliwiła mu dotrzymanie terminu do wniesienia skargi była choroba, co potwierdza załączone do wniosku zaświadczenie lekarskie, stanowiące o niezdolności do pracy w okresie od 22 sierpnia 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych za brakiem winy w uchybieniu terminu, może przemawiać choroba, ale nie każda, a wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 381/12, lex nr 1239193, z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 858/1, lex nr 1116237, z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 839/10, lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, lex nr 742025). Wymaga przy tym podkreślenia, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, aby jego niedyspozycja, nawet spowodowana zdarzeniami losowymi, w tym również chorobą, nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z tokiem prowadzonego z jego udziałem postępowania. Pełnomocnik powinien wykonywać swe obowiązki z uwzględnieniem należytej staranności. Choroba nie wyklucza także możliwości ustanowienia w sprawie substytuta, jak również nawet zawiadomienia o tym strony. W ocenie Sądu, podnoszona przez pełnomocnika Skarżącej okoliczność, jaką jest przebywanie na zwolnieniu lekarskim, nie daje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wprawdzie strona nie musi wykazać okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu, ale uprawdopodobnienie tych okoliczności nie może ograniczać się wyłącznie – tak, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – jedynie do samego stwierdzenia ich zaistnienia. Pełnomocnik Skarżącej w zasadzie ograniczył się jedynie do przedłożenia zwolnienia lekarskiego nie składając żadnych dodatkowych wyjaśnień. Nie wskazał aby nastąpiły nadzwyczajne okoliczności, które nie pozwoliły mu wnieść skargi w terminie. Pełnomocnik nie wskazał okoliczności towarzyszących jego chorobie, czy była to choroba nagła czy też np. zaplanowany zabieg i nie wyjaśnił również czy istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób (np. aplikanta, Skarżącej, innego pełnomocnika) w dokonaniu omawianych czynności. Nie wskazał tak naprawdę żadnych okoliczności, które uniemożliwiały – w sposób obiektywny – złożenie przez niego skargi w terminie. Należy również podkreślić, że – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze – przywrócenie terminu ma charakter zupełnie wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej (por. przykładowo: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 738/09, 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OZ 776/16 oraz 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1941/17; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o prawdopodobieństwie tych faktów, na które powołała się strona wnosząca o przywrócenie terminu, a przekonanie winno opierać się na obiektywnych przesłankach wynikających z zawartych we wniosku twierdzeń. Uprawdopodobnienie jest wprawdzie wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, jednakże nie oznacza to, że przekonanie sądu opierać się może wyłącznie na twierdzeniach strony, zwłaszcza, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – twierdzenia te były bardzo ogólnikowe i ograniczały się jedynie do stwierdzenia, że pełnomocnik przebywał na zwolnieniu lekarskim i ze względu na stan chorobowy nie mógł wykonywać obowiązków zawodowych. Zdaniem Sądu w związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że pełnomocnik Skarżącej nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niego oczekiwać, a zatem brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.