III SA/Wa 242/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-05
Skład orzekający: Dorota Dziedzic-Chojnacka, Ewa Radziszewska-Krupa, Piotr Dębkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w ustawowym terminie, jeśli strona powzięła wiadomość o decyzji w dniu otrzymania jej kserokopii, a nie w dniu, w którym decyzja została uznana za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony po terminie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji (tu: otrzymanie kserokopii), a nie od daty, w której podatnik zapoznał się z treścią decyzji. Ponadto, sąd uznał doręczenie decyzji w trybie zastępczym za skuteczne.Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżący twierdził, że decyzja nie została mu skutecznie doręczona, ponieważ organ wysyłał korespondencję na niewłaściwy adres. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ strona powzięła wiadomość o decyzji wcześniej, niż twierdziła.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. , decyzją z [...] stycznia 2017 r., określił A.P. – dalej "Skarżący" lub "Strona" - wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w 2011 r. prawa własności do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. w wysokości 10.165 zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącemu 6 lutego 2017 r. w trybie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.) - dalej "O.p.
Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym 30 czerwca 2017 r. Wraz z odwołaniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wskazując na brak zawinienia w uchybieniu terminu Skarżący wskazał, iż kierowana do niego korespondencja, w tym zaskarżona decyzja, nie została mu skutecznie doręczona. Jak wyjaśnił, w toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji kierował korespondencję na niewłaściwy adres, tj. adres zbytej przez Skarżącego nieruchomości. Tego typu praktyka w zakresie doręczania pism miała miejsce pomimo skutecznego poinformowania organu o zmianie adresu zamieszkania Skarżącego. Powyższe uchybienia proceduralne uniemożliwiły ww. odbiór kierowanej do niego korespondencji, w tym decyzji z [...] stycznia 2017 r., a w konsekwencji złożenie odwołania od wskazanej decyzji w przewidzianym do tego terminie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS"), postanowieniem z [...] listopada 2017 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. DIAS stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został wniesiony po terminie. DIAS wyjaśnił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Strona powzięła wiadomość o wydaniu przez NUS decyzji [...] kwietnia 2017 r. W tym dniu Strona podpisała bowiem odbiór ww. decyzji, nanosząc przed podpisem adnotację "odebrałem kserokopię osobiście dnia 13.04.2017 r.". Oznacza to zatem, że 7 - dniowy termin od dnia ustania przyczyny uchybienia do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu upłynął 20 kwietnia 2017 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został nadany 30 czerwca 2017 r. czyli z uchybieniem 7 - dniowego terminu do wniesienia stosownego wniosku, określonego w art. 162 § 2 O.p.
Dodatkowo NUS wskazał, że dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7 - dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 O.p., przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu. Nie może to zatem być data, w której podatnik zapoznał się z treścią decyzji, gdyż o dacie, od której należy liczyć ww. termin decydowałby wówczas sam podatnik, a nie przepis prawa.
Skarżący, pismem z 19 grudnia 2017 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie:
- art. 144 O.p., art. 148 § 1 O.p. i art. 150 § 1 i 2 O.p. poprzez uznanie za prawidłowe zastosowanie przez organ pierwszej instancji procedury doręczenia zastępczego, a to przez doręczenie decyzji na inny adres niż podany przez Skarżącego oraz na inny niż wynikający z zameldowania, pomimo posiadania przez ww. organ danych dotyczących zameldowania,
- art. 121 § 1 O.p., art. 123 § 1 O.p. i art. 165 § 4 O.p. poprzez nieprawidłowe doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego,
- art. 210 § 1 O.p. w związku z art. 162 § 2 O.p. poprzez uznanie, iż Skarżący 20 kwietnia 2017 r. uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji zgodnie z obowiązującym prawem, albowiem 13 kwietnia 2017 r. organ przekazał jedynie kserokopię decyzji Skarżącemu, natomiast zgodnie z art. 210 § 1 O.p. wymaga się aby decyzja była podpisana natomiast kserokopia decyzji nie spełnia tego wymogu.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko podkreślając, iż bez własnej winy, nie brał udziału w postępowaniu, gdyż kierowana do niego korespondencja nie została mu skutecznie doręczona. Jak wyjaśniono, organ pierwszej instancji "pomimo bezskutecznych doręczeń, wiedzy, iż Skarżący podał inny adres korespondencyjny, a także był w posiadaniu informacji o tym, iż Skarżący sprzedał przedmiotową nieruchomość, wszelkie pisma w toku postępowania kierował na adres sprzedanej nieruchomości". Powyższe uchybienia proceduralne uniemożliwiły Skarżącemu odbiór kierowanej do niego korespondencji, a w konsekwencji złożenie odwołania od przedmiotowej decyzji w przewidzianym do tego terminie. W ocenie Skarżącego, powyższego nie zmienia fakt wydania Skarżącemu nieczytelnej kserokopii ww. decyzji. Jak podkreślono, otrzymanie kserokopii decyzji nie oznacza jej doręczenia zgodnie z przepisami art. 144 O.p. W rezultacie, zdaniem Skarżącego termin, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. w ogóle nie rozpoczął biegu.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wyżej określone przesłanki nie zachodzą i dlatego Sąd oddalił skargę. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] stycznia 2017 r.
Zgodnie z treścią art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Stosownie do treści art. 162 § 1 O.p., podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Dla skutecznego przywrócenia terminu konieczne jest zatem spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenia wniosku o przywrócenie terminu z jednoczesnym dopełnieniem czynności, która miała być wykonana w terminie, wskazania przyczyny uchybienia terminowi, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny oraz uprawdopodobnienie braku winy w przekroczeniu terminu. Niespełnienie jednej z wyżej wymienionych przesłanek, uniemożliwia skuteczne przywrócenie terminu.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego, doręczenie wyżej wskazanej decyzji NUS, było skuteczne.
Na podstawie art. 150 § 1 pkt 1 i § 1a O.p., w przypadku doręczania pisma przez pocztę - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p., poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, zawiadamiając adresata dwukrotnie o pozostawaniu pisma w tym miejscu. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zgodnie zaś z art. 150 § 2 O.p., zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w art. 150 § 1 O.p., umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Art. 150 O.p., umożliwia zatem przyjęcie fikcji prawnej, że pismo którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że wspomniana wcześniej decyzja NUS z [...] stycznia2017 r. wysłana została na adres Skarżącego. Z akt sprawy, wynika, że z uwagi na niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p., doręczyciel, stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 O.p., złożył przesyłkę 23 stycznia 2017 r. w placówce pocztowej na okres czternastu dni, a zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce pocztowej (awiza z 23 i 31 stycznia 2017 r.).
Z uwagi na fakt, że Skarżący, nie zgłosił się po odbiór przesyłki, słusznie zdaniem Sądu, została ona uznana za doręczoną z upływem ostatniego czternastego dnia ustawowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, czyli z dniem 6 lutego 2017 r., zaś wszystkie wymogi doręczenia zastępczego określone w art. 150 O.p., zostały spełnione. Od tej daty należy liczyć bieg określonego w art. 223 § 2 O.p. 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. Znajdujące się na kopercie adnotacje, mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.
Prawidłowości doręczenia decyzji w tym trybie, nie może także w ocenie Sądu, zmienić twierdzenie zawarte w skardze, z którego wynika, że próbę doręczenia decyzji dokonano na inny adres niż podany przez Skarżącego.
Ponadto wskazać należy, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji NUS została rozstrzygnięta postanowieniem DIAS z [...] listopada 2017 r., w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W rozstrzygnięciu tym organ stwierdził, że przedmiotowa decyzja została wysłana na właściwy adres, tj. ul. [...] , [...] W. i wobec nieobecności Skarżącego była dwukrotnie awizowana 23 stycznia 2017 r. i 31 stycznia 2017 r. (stosowne zawiadomienia umieszczono w skrzynce do doręczania korespondencji). Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza została ona zwrócona do NUS (7 lutego 2017 r.). Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie było skuteczne i zostało dokonane w trybie art. 150 O.p. 6 lutego 2017 r. Termin na złożenie odwołania upłynął zatem 20 lutego 2017 r. Tymczasem odwołanie od ww. decyzji zostało wniesione 30 czerwca 2017 r., tj. po terminie określonym w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Zaznaczyć także należy, że skarga wniesiona przez Skarżącego na powyższe postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2018 r. sygn. akt III SA/WA 241/18.
Przede wszystkim wskazać jednak należy, że w niniejszej sprawie nie została przez Skarżącego spełniona kolejna przesłanka przywrócenia terminu, a mianowicie złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Datą początkową biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w jakim strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Dotyczy to przypadków, kiedy strona dokonując czynności działała w subiektywnym przeświadczeniu, iż robi to w terminie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Gdańsku z 24 marca 1999r., sygn. akt I SA/Gd 1664/98, Lex nr 38681).
Należy w tym względzie przyjąć stanowisko, że za dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., należy uznać dzień powzięcia przez stronę informacji o wydaniu aktu. W tym dniu ustaje bowiem przyczyna uchybienia terminowi, jaką jest brak wiadomości o wydaniu decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że nie może to być data, w której podatnik zapoznał się z treścią decyzji, gdyż o dacie, od której należy liczyć ww. termin decydowałby wówczas sam podatnik, a nie przepis prawa (por. np. wyrok NSA z 20 października 2010 r. sygn. II FSK 1090/09, wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r. sygn. I FSK 1473/15).
Niesłuszne jest zatem stanowisko Skarżącego, że nie uchybił on terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu bowiem nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, a wydanie kserokopii decyzji tego wymogu nie spełnia. W niniejszej sprawie datą ustania przyczyny uchybienia terminowi jest data kiedy strona dowiedziała się o wydaniu decyzji. Datą tą jest dzień doręczenia kserokopii decyzji, a więc 13 kwietnia 2017 r. Termin do złożenia wniosku upłynął zatem 20 kwietnia 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożony 30 czerwca 2017 r. jest zatem spóźniony.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 18 kwietnia 2013r. sygn. akt I SA/GL 1106/12, niezachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania samo w sobie wystarcza do nieuwzględnienia wniosku i świadczy o zawinionym działaniu strony. Taki sam pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 2097/13 stwierdzając, że "Niezależnie zatem od spełnienia (lub niespełnienia) pozostałych wymogów warunkujących przywrócenie uchybionego terminu, spóźnione w świetle art. 162 § 2 O.p. złożenie wniosku o jego przywrócenie - musiało skutkować odmową przywrócenie terminu do wniesienia odwołania".
Pozostałe warunki konieczne dla przywrócenia terminu poza złożeniem wniosku, tj.: wskazanie we wniosku przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy i jednoczesne dokonanie czynności, dla której przewidziano dany termin, jakkolwiek konieczne dla przywrócenia terminu, to jednak są to warunki podlegające ocenie prawnej dopiero wówczas gdy bezspornie zostanie oceniona przesłanka w zakresie zachowania ustawowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło