III SA/Wa 2445/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (spr) Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. A. M., P. M. sp.j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty różnicy podatku, kwoty zobowiązania podatkowego oraz kwoty do zapłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia 1. Zwolnić spółkę od wpisu od skargi kasacyjnej; 2. Odmówić spółce przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie; A. A. M., P. M. sp.j., dalej jako spółka lub skarżąca, wnioskiem w skardze kasacyjnej, a następnie wnioskiem na formularzu PPPr z 11 grudnia 2014 r, zwróciła się zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na następujące okoliczności: - sprawę komorniczą z B. SA (kwota z odsetkami 748780,66 PLN); - sprawę komorniczą ze S. (kwota 169724,66 PLN); - sprawę komorniczą z urzędem skarbowym (kwoty: 486,390; 188,797; 216,151 PLN); - kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Spółka poinformowała o tym, że zaprzestała działalności, nie posiada majątku trwałego, na posiadanych rachunkach bankowych nie ma wolnych środków finansowych. W wykonaniu wezwania Sądu z 18 grudnia 2014 r strona poinformowała, m.in., o tym, że toczą się wobec wspólników postępowania egzekucyjne wynikające z przeniesienia na nich zobowiązań spółki. Wnioski o wstrzymanie postępowań egzekucyjnych zostały oddalone. Strona przekazała, m.in.,: wynik zestawienia "Bilans jedn." Skarżącej z dnia 6 listopada 2014 r; wydruk z rachunku bankowego skarżącej, deklaracje VAT-7 za poszczególne miesiące 2014 r, oświadczenie A. sj. z 2 stycznia 2015 r o zawieszeniu działalności spółki w dniu 8 września 2014 r, postanowienie z [...] października 2014 r o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej, nakaz zapłaty w postepowaniu nakazowym z [...] października 2013 r [...], zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, decyzję z [...] maja 2014 r o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe skarżącej spółki, upomnienia urzędu skarbowego skierowane do wspólników, postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Spółkę należy zwolnić od ciężaru poniesienia wpisu od skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się w sprawie - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym udzielenie stronie prawa pomocy, jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno mieć miejsce w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. np. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., I FZ 130/09, jak i z dnia 10 stycznia 2005 r. FZ 478/04, CBOSA). Analiza orzeczeń sądów administracyjnych nieodmiennie prowadzi do konstatacji, że podstawowym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., II OZ 140/09, CBOSA). Wpis od skargi, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie ok. 2391,- zł. Tylko do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy, ponieważ sytuacja spółki zawsze może ulec zmianie, choćby wskutek realizacji należności czy uznania prowadzonych postępowań podatkowych lub egzekucyjnych za wadliwe – ze skutkiem dla zdolności realizacji przez spółkę zobowiązań. Sąd odnotowuje, że wnioski spółki o przyznanie prawa pomocy były wielokrotnie rozpoznawane zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia wydane w sprawach o sygnaturach I FZ 21/14, I Fz 531/13, III SA/Wa 2445/13, III SA/Wa 452/13, III SA/Wa 2204/13 CBOSA) w sposób nieodmiennie niekorzystny dla spółki. Odmowę przyznania prawa pomocy stronie Sądy uzasadniały relacją aktywów do pasywów spółki, wartością majątku spółki (postanowienie z 2 grudnia 2013 r, III SA/Wa 2445/13 CBOSA) oraz posiadaniem przez spółkę przychodów (postanowienie z 7.02.2014 r, I Fz 531/13, CBOSA). Sąd nie doszukał się znamion nierzetelności czy nieuczciwości w wykonaniu przez stronę wezwania z 18 grudnia 2014 r o przekazaniu wyszczególnionych w zarządzeniu informacji. Z dokumentów przedstawionych przez stronę i załączonych do akt sądowoadministracyjnych wynika zaprzestanie przez spółkę prowadzenia działalności gospodarczej, o czym świadczy zarówno treść bilansu, deklaracji VAT-7, wyciągów z rachunków bankowych jak i oświadczenie wspólników z 2 stycznia 2015 r czy postanowienie z [...] października 2015 r. sądu rejonowego. Niezmiennie prowadzone były wobec spółki postępowania egzekucyjne (bezskuteczne). Nadto zostały wydane wobec wspólników spółki A. s.j. decyzje z [...] maja 2014 r. i z [...] maja 2014 r. (s 262 akt sądowoadministracyjnych) o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Sąd oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy z 11 grudnia 2014 r. przyjmuje za prawdziwy stan faktyczny zarysowany powyżej. Brak posiadania aktualnie przez spółkę majątku, przychodów i zasobów oraz zaprzestanie prowadzenia przez nią działalności jest okolicznością, która zarazem uzasadnia przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, jak też czyni uwagi Sądu poczynione w uprzednio badanych wnioskach spółki o prawo pomocy – za pozbawione waloru sprawczego w niniejszej sprawie. Sąd zwraca uwagę, że nawet w ocenie organów podatkowych, w wyniku działań których zostały zainicjowane spory podatkowe, spółka nie posiada środków nie tylko na poczet kosztów postępowania, ale także na poczet jakichkolwiek zobowiązań. Podstawową przesłanką warunkującą wydanie decyzji z [...] maja 2014 r. o odpowiedzialności wspólników za zaległości skarżącej, jest, jak wskazał ustawodawca w art. 116 Ordynacji podatkowej, sytuacja, kiedy "egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna". Nie bez znaczenia dla Sądu oceniającego wniosek spółki jest też okoliczność, że wspólnicy skarżącej spółki maja ograniczone możliwości wygospodarowania środków wskutek dopłat (czy innych działań faktycznych), ponieważ sami są zobowiązani do pokrycia wpisów o skarg na decyzje o odpowiedzialności osób trzecich, w których zresztą, co drugorzędne, zwracają się o prawo pomocy (III SA/Wa 2572/14, III SA/Wa 2573/14, III SA/Wa 2574/14, III SA/Wa 2575/14, III SA/Wa 2576/14, III SA/Wa 2577/14). Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.