III SA/Wa 2529/13
WyrokWSA w Warszawie2014-06-13
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Małgorzata Długosz-Szyjko, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., w sytuacji gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony poprzez wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a także poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej kaucyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organ odwoławczy nie zbadał prawidłowo kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. W szczególności, organ nie wykazał, że podatnik został skutecznie poinformowany o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, co jest warunkiem zawieszenia biegu terminu przedawnienia zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, zabezpieczenie hipoteką nie wywołało skutku braku przedawnienia zobowiązań podatkowych w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. dla małżonków B. i E. K. Organ kontroli skarbowej ustalił zaniżenie przychodu spółki cywilnej, w której jeden ze skarżących był udziałowcem, co skutkowało zaniżeniem dochodu ze sprzedaży. Po wielokrotnych uchyleniach decyzji przez organ odwoławczy, ostatecznie Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów postępowania, niedostateczne zebranie materiału dowodowego oraz wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. solidarnie na rzecz B. K. i E. K. kwotę 5.396 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi B. K. i E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. solidarnie na rzecz B. K. i E. K. kwotę 5.396 zł (słownie: pięć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] października 2011 r. i określił B. K. oraz E. K. (dalej zwani: "Skarżącymi" lub "Stroną") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 88.912 zł.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że Skarżący w 2004 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie stolarstwa, produkcji i sprzedaży drzwi, parapetów i schodów, jako udziałowiec spółki cywilnej PPHU "A. " Import - Export J.C., E. K. , w której posiadał 50% udziałów, opłacał podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach ogólnych, a Spółka, jako ewidencję księgową dla celów tego podatku prowadziła podatkową księgę przychodów i rozchodów. Skarżąca natomiast w 2004 r. uzyskała przychody ze stosunku pracy i z innych źródeł.
Organ wskazał, że w wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego u Skarżących ustalono, że przychód Spółki "A. " został zaniżony o kwotę 675.694 zł, przez co Skarżący zaniżył dochód z działalności gospodarczej o kwotę 318.771 zł. Organ wyjaśnił, że na podstawie analizy produkcji i sprzedaży drzwi, parapetów i schodów stwierdzono, że Spółka nie wykazała przychodu ze sprzedaży towarów w kwocie co najmniej 680.202zł, co stanowiło podstawę do uznania podatkowych ksiąg przychodów i rozchodów Spółki w zakresie przychodów za nierzetelne (art. 193 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) –dalej "O.p."), nieuznania ich za dowód w postępowaniu podatkowym i określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania (art. 23 § 1 pkt 2 O.p.) - na podstawie zużycia drewna. Jednostkowe zużycie drewna na wyrób określono na podstawie opinii biegłego, opracowanej w miesiącu sierpniu 2008 roku.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. , po dwukrotnym uchyleniu decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. , decyzją z dnia [...] października 2011 r. określił Skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 95.050 zł, w miejsce zadeklarowanego podatku dochodowego w wysokości 0 zł.
W odwołaniu Skarżący wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy lub uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, lub alternatywnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucili naruszenie:
1) art. 180, 187 i 188 O.p. - poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dot. m.in.:
a) rzeczywiście stosowanych grubości opasek, szerokości ramiaków, zużycia surowca na drzwi zewnętrzne, pominięcie procesu technologicznego strugania drewna, wynikającego z zeznań świadka - Pana J. C. , wskazującego w trakcie przesłuchania [...] października 2011 r. na potrzebę ustalenia faktów w drodze oględzin,
b) wybiórczego oszacowania kosztów transportu towarów nie ujętych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, pominięcie kosztów opału oraz elementów niezbędnych do wyprodukowania gotowych drzwi (zamków, zawiasów, klamek itp.),
2) art. 181 i 155 O.p. - poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: Z.S. i W. M. i zastąpienie ich oświadczeniami, czym uniemożliwiono Stronie udział w przesłuchaniu;
3) art. 188 i 190 O.p. - poprzez przesłuchanie świadków pod nieobecność Skarżących, pomimo złożonego wniosku o zmianę terminu przesłuchania z ważnych powodów oraz odmowę ponownego przesłuchania świadków w obecności Skarżących;
4) art. 191 O.p. - poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji naruszenie art. 122 O.p. - poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. zasady zaufania do organów podatkowych, a przede wszystkim prawdy obiektywnej,
5) art. 193 § 1 O.p. - poprzez błędną ocenę rzetelności prowadzonych ksiąg podatkowych;
6) art. 210 § 1 pkt 5 O.p. - poprzez niepełne uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, w szczególności nieustosunkowanie się do:
a) dokumentacji dotyczącej czasu pracy pracowników Spółki Cywilnej "A." za 2004 r., dowodzącej braku systemu zmianowego i potwierdzającej rzeczywistą liczbę pracowników zatrudnionych w poszczególnych miesiącach 2004 r.,
b) zeznań świadka – J. C. odnośnie procesu technologicznego i rzeczywistych wymiarów produkowanych elementów (opaski, ramiaki);
8) art. 23 § 1 O.p. - poprzez brak uzasadnienia oszacowania podstawy opodatkowania, w sytuacji gdy dane wynikające z ksiąg pozwalają na określenie podstawy opodatkowania oraz oszacowanie wyłącznie przychodów przy wybiórczym i niepełnym oszacowaniu kosztów;
9) art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. – o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – dalej "u.p.d.o.f." - poprzez błędne określenie wysokości przychodu z działalności gospodarczej i w konsekwencji błędne określenie wysokości osiągniętego dochodu oraz zaliczek na podatek i odsetek za zwłokę od tych zaliczek.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i określił małżonkom K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 88.912zł.
Skarżący na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1501/12, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nakazał organom, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zbadały kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w przywołanej na wstępie decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Wskazał powołując się na przepisy art. 70 § 1, § 4, § 6 O.p., że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż:
- Sąd Rejonowy w O. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej w księdze wieczystej urządzonej dla nieruchomości stanowiącej własność Skarżących - na podstawie wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. o wpis w księdze wieczystej [...] , który został przyjęty w dniu 21 grudnia 2010 r. Za datę ustanowienia hipoteki przyjmuje się dzień przyjęcia wniosku przez Sąd. Zatem wniosek o wpis do hipoteki został przyjęty w dniu 21 grudnia 2010 r., tj. przed upływem okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. przedłużył termin trwania zabezpieczenia należności pieniężnych podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Skarżących dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., do dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Natomiast w dniu 22 maja 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. złożył wniosek w Sądzie Rejonowym w O. o zmianę hipoteki przymusowej na hipotekę kaucyjną zwykłą w księdze wieczystej Nr [...] , wskazując w uzasadnieniu uzyskanie wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej na podstawie zarządzenia zabezpieczenia Nr [...] z dnia [...] .12.2010 r. - zawiadomienie Sądu Rejonowego w O. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 9 lutego 2011 r. oraz fakt, że zabezpieczone zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 2004 r. uzyskały charakter wierzytelności o ustalonej wysokości w dniu [...] lutego 2012 r. - decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. . Wniosek o zmianę hipoteki został przyjęty przez Sąd w dniu 22.05.2012 r. - zawiadomienie Sądu Rejonowego w O. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 3 września 2012 r.
Ponadto organ II instancji wskazał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wszczął wobec Skarżących postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, w związku z niewykonaniem zobowiązania w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok. Ponadto postanowieniem z dnia 1 grudnia 2010 r. Finansowy organ postępowania przygotowawczego upoważniony przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wszczął dochodzenie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 kks, polegające na podaniu nieprawdy w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za rok podatkowy 2004 złożonym w Urzędzie Skarbowym w O. w dniu 9 kwietnia 2005 r. przez małżonków Skarżących, przez co narażono Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w kwocie małej wartości 115.006 zł.
Następnie ww. organ w dniu [...] grudnia 2010 r. wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów E. K. , w którym zarzucono popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks, tj. podania nieprawdy w zeznaniu w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (PIT - 36), złożonym w Urzędzie Skarbowym w O. w dniu 9 kwietnia 2005 r. w ten sposób, że zaniżył podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym w związku z zaniżeniem dochodu za rok 2004 w kwocie 341.731 zł z prowadzonej działalności gospodarczej PPHU "A. " S.C. J.C. E.K. , Import - Export L. ul. [...] , w związku z niewykazaniem przychodów ze sprzedaży produkowanych wyrobów w kwocie 721.601 zł w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej za rok 2004 przez PPHU "A. " S.C., przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004 w kwocie małej wartości 115.006 zł. Pomimo kilkukrotnej próby wezwania Skarżącego nie ogłoszono mu postanowienia z dnia [...] grudnia 2010 r., bowiem przesyłka wracała do organu z adnotacją, że przesyłka nie została odebrana w terminie.
Dyrektor wskazał, że w związku z dokonanymi ustaleniami konieczne okazało się wyjaśnienie kwestii, czy Skarżący został powiadomiony o postępowaniu karnym skarbowym wszczętym przeciwko niemu jako podejrzanemu o czyn z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., i skierowanych do niego wezwaniach do osobistego stawienia się w Urzędzie Kontroli Skarbowej w B. w dniach 10 i 29 grudnia 2010 r., a także kiedy i w jaki sposób to nastąpiło.
Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11,w którym TK nie przedstawił oceny, w jakiej formie ma nastąpić powiadomienie. Zdaniem organu wybór taki pozostaje w gestii ustawodawcy. Dyrektor zgodził się przy tym, z poglądem prezentowanym w piśmiennictwie, że poinformowaniu może służyć każda czynność lub dokument, które pozwalają podatnikowi dowiedzieć się o tym, że w sprawie związanej z jego zobowiązaniem podatkowym zostało wszczęte postępowanie w sprawie o przestępstwo łub wykroczenie skarbowe. Czynność ta lub dokument mogą zostać dokonane lub przekazane zarówno przez organ podatkowy, jak i przez inne organy państwa. W każdym przypadku organ podatkowy powinien być w stanie udowodnić, że przed upływem terminu przewidzianego w art. 70 § 1 O. p. podatnik otrzymał informację o toczącym się postępowaniu.
W związku z powyższym oraz zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej za datę poinformowania Strony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia postępowania należy przyjąć dzień upływu 14 dniowego terminu, na który pozostawiono w Urzędzie Pocztowym wezwanie z dnia 2 grudnia 2010 r. dotyczące Skarżącego, tj. dzień 20 grudnia 2010 r. Dyrektor zaznaczył również, że postępowanie karno-skarbowe wszczęte przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, nie zostało prawomocnie zakończone (obecnie zawieszone), w związku z czym termin przedawnienia zobowiązania nie biegnie dalej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie istnieje możliwość orzekania co do jej meritum, gdyż nie upłynął termin przedawnienia zobowiązania Skarżących w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył ponadto, że bieg terminu przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego był zawieszony w okresie od 26 marca 2012 r., tj. od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. do dnia 29 maja 2013 r., tj. doręczenia mu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności - sygn. akt III/SA/Wa 1501/12 z dnia 24 stycznia 2013 r. - zgodnie z przepisami art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 O.p.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej - w związku z tym, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Skarżących nie uległo przedawnieniu, a decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] października 2011 r., określająca wysokość tego zobowiązania w kwocie wyższej, aniżeli zeznana przez Skarżących została wydana przed upływem terminu jego przedawnienia, istnieje możliwość merytorycznego rozpoznania odwołania małżonków K. z dnia 16 listopada 2011 r.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ I instancji stwierdził na podstawie porównania kosztów zakupu materiałów podstawowych do produkcji z wartością przychodów ze sprzedaży wyprodukowanych wyrobów, że Spółka "A. " nie wykazała w księgach wszystkich zdarzeń gospodarczych w zakresie przychodów, tj. nie wykazała pełnej wartości przychodu, uzyskanego ze sprzedaży drzwi, wyprodukowanych w 2004 roku. W swojej ewidencji Spółka wykazała produkcję 643 szt. drzwi, z których sprzedano 616 szt., podczas gdy zużycie materiałów do produkcji tych drzwi wskazywało na znacznie większe rozmiary produkcji i sprzedaży drzwi.
Ponadto stwierdzono, że w podatkowej księdze przychodów i rozchodów Spółka nie zaewidencjonowała wydatków na zakupy: a) materiałów wykorzystywanych w produkcji (nieudokumentowanych dowodami) oraz drewna opałowego (papierówki) - wykorzystywanego do produkcji klejonki, potwierdzonych zeznaniami przesłuchanych świadków: R.F., J.J., D.K., G. M., W. M., H.S., W.Z.), b) drewna brzozowego i mahoniowego - zgodnie z ustaleniami kontroli, c) tarcicy bukowej i jesionowej - wskazanej przez świadków, d) usług transportowych świadczonych przez W.J., A.C. z firmy "M. " i W. - wskazanych przez świadków oraz kosztów ponoszonych w związku z dowozem towarów do firmy PPHU "T. " D. B. , P. B. Spółka Cywilna ul. [...] paw. [...] [...] W. e) wynagrodzenia zatrudnionych pracowników – W. M., B. N. i osoby nazwanej "W. z M.".
W związku ze stwierdzeniem powyższej sytuacji, organ I instancji poparł swoje ustalenia opinią J. W. - biegłego rzeczoznawcy w zakresie przemysłu drzewnego, który dokonał oceny zużycia materiałów i surowców w odniesieniu do wyrobów wytworzonych przez Spółkę "A." w 2004 r.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z faktur sprzedaży nie wynikało, jaki rodzaj drzwi Spółka sprzedawała, natomiast analiza zamówień Spółki wykazała, że na 160 szt. skrzydeł drzwiowych było tylko kilka sztuk drzwi, w których wystąpiły "krzywizny" i nietypowe formy szkła. Udział drzwi szklanych nietypowych stanowił 10% całego zużycia szkła tj. 26 m2. Spółka wytwarzała również drzwi przygotowane tylko do szklenia, które było wykonywane przez odbiorcę samodzielnie. Organ I instancji oszacował, że Spółka wyprodukowała co najmniej 1.174 szt. drzwi (504 płaskich, 409 z wykorzystaniem płyt wiórowych, 261 przeszklonych). Wyliczając w/w wielkości uwzględniono takie czynniki, jak rozmiar, kształt i rodzaj wyrobów oraz ubytki. Dokonując weryfikacji rozliczenia produkcji Spółki, wzięto pod uwagę również zeznania świadków, w tym udziałowca Spółki J.C. , dowody zakupu oraz opinię biegłego rzeczoznawcy J. W.. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że ustalenia organu zbieżne są z wyliczeniem tego biegłego, który na podstawie dowodów przedstawiających dane i okoliczności dot. produkcji i sposobu wykonywania wyrobów określił wielkość produkcji drzwi pełnych (płaskich) w ilości 504 szt., drzwi wykonanych z płyt wiórowych 400 szt., drzwi szklonych - 250 szt.). Wyjaśnił, że również ilości zużytych do produkcji innych surowców np. lakieru potwierdzają ustalenia organu, że wielkość produkcji drzwi była wyższa niż wykazana przez Spółkę. Dyrektor podkreślił, że z analizy biegłego J. W. wynika, że Spółka "A. ", zużywając posiadane materiały lakiernicze, z uwzględnieniem zużycia na parapety i schody, mogła polakierować co najmniej 1.580 szt. drzwi.
Według organu odwoławczego o wyprodukowaniu przez Spółkę większej ilość drzwi niż wynika to z jej ewidencji podatkowej świadczy nie tylko porównanie ilości zużytych surowców, ale także inne okoliczności ustalone w trakcie postępowania kontrolnego, a mianowicie:
- fakt, że stolarnia w 2004 r. pracowała na dwie zmiany: w godzinach od 6 do 14 i od 14 do 22, również w soboty, a niektórzy pracownicy pracowali w niedziele (A.D., R.P., J.J. ), bowiem zamówień było więcej niż możliwości wykonania, ponadto Spółka zatrudniała również praktykantów,
- wysokie zużycie energii elektrycznej, które w zakładzie Spółki "A. " wynosiło 11.750 kWh i ponad 3-krotnie przewyższało zużycie w porównywalnym zakładzie stolarskim wspólnika - Pana J. C. w L. (33.851 kWh), podczas, gdy Spółka posiadała 13 maszyn i urządzeń, a Pan C. - 20 maszyn,
- porównanie produkcji Spółki, zeznanej na poziomie 640 szt. skrzydeł drzwiowych i 590 szt. futryn z produkcją zakładu Pana C. - 500 szt. drzwi drewnianych, przy uwzględnieniu, że Spółka zatrudniała przeciętnie 26 pracowników, a Pan C. 16 pracowników.
Organ zaznaczył, że przesłuchani pracownicy, zatrudnieni w Spółce w 2004 r. (stolarze) zeznali odnośnie rodzaju produkowanych drzwi i ich wymiarów, że w Spółce produkowane były drzwi standardowe: 70, 80 i 90 cm i są to szerokości łącznie z futryną oraz, że w większości były to drzwi 80-tki. Natomiast Pan J.J. zeznał m.in., że drzwi zewnętrzne były wykonywane sporadycznie, gdyż w zasadzie takie drzwi robiła firma Pana C. w K. .
Odnosząc się do kwestii kosztów opału organ odwoławczy zauważył, że brak protokołów strat bądź jakichkolwiek innych dowodów świadczących o zakupie drewna na opał uniemożliwia jednoznaczne ustalenie faktów, w tym zakresie, a tym samym oszacowanie kosztów zakupu opału. Ponadto wskazał, że skoro Skarżący nie wykazał, że oprócz tak rozliczonych wydatków zostały poniesione dodatkowe koszty klamek, zawiasów i zamków drzwiowych, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do szacowania kosztów zwiększonego zużycia tych elementów.
Odnośnie niezaewidencjonowanych kosztów usług transportu wyrobów do firmy "T. "' w W. wskazał, iż były one możliwe do oszacowania, ponieważ uzyskano szczegółowe dane w tym zakresie. Według informacji Firmy "T. " wszystkie zakupione w Spółce "A. " wyroby zostały jej dostarczone przez tę Spółkę. Na podstawie tej informacji można było ustalić dokładną ilość wykonanych kursów na trasie [...] (21 kursów x 300 km = 6.300 km). Dane dotyczące płaconych należności za jeden kilometr ustalono według faktury wystawionej w związku z wykonaną usługą transportową świadczoną na rzecz Zakładu Stolarskiego J.C. w L. na trasie [...] , przyjmując 2 zł jako cenę netto za 1 km. Uwzględniając powyższe, koszty transportu towarów do firmy "T. " w W. oszacowano na kwotę 12.600 zł.
Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo uznał, że dane wynikające z ksiąg podatkowych Spółki "A. " za 2004 rok nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, stąd na podstawie przepisu art. 193 § 4 O.p. nie uznał tych ksiąg za dowód w postępowaniu podatkowym.
Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 193 § 1 O.p. wyjaśnił, że organ I instancji miał podstawy do uznania, że podatkowa księga przychodów i rozchodów Spółki za 2004 rok w zakresie przychodów ze sprzedaży jest nierzetelna, nie ujęto w niej bowiem wszystkich zdarzeń gospodarczych (sprzedaży drzwi), jakie miały miejsce w 2004 roku, w związku z czym organ I instancji miał podstawy określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z uwagi na to, że Spółka nie ujawniła w ewidencji wszystkich transakcji sprzedaży swoich wyrobów, organ I instancji stwierdził, że wobec Spółki "A. " nie można było zastosować żadnej z metod wymienionych w art. 23 § 3 O.p., określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania - z zastosowaniem "innego" sposobu szacunku, o którym mowa w art. 23 § 4 tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących procedury postępowania podatkowego, organ odwoławczy uznał, że nie są one uzasadnione.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że powodem uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy była konieczność prawidłowego ustalenia przychodu Spółki "A. " ze sprzedaży drzwi. Organ I instancji nie uwzględnił bowiem różnic remanentowych co doprowadziło do zawyżenia oszacowanego przychodu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucając organowi odwoławczemu:
I. wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r.;
II. naruszenie norm prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na ustalenia faktyczne, tj.:
1) art. 180, art. 187 i art. 188 O.p. - poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dot. m.in.:
a) rzeczywiście stosowanych grubości opasek, szerokości ramiaków, zużycia surowca na drzwi zewnętrzne, pominięcie procesu technologicznego strugania drewna, wynikającego z zeznań świadka – J. C. , wskazującego w trakcie przesłuchania [...] października 2011 r. na potrzebę ustalenia faktów w drodze oględzin.
b) wybiórczego oszacowania kosztów transportu towarów nie ujętych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, pominięcie kosztów opału oraz elementów niezbędnych do wyprodukowania gotowych drzwi (zamków, zawiasów, klamek itp.),
2) art. 181 i art. 155 O.p. – poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: Z. S. i W. M. i zastąpienie ich oświadczeniami, czym uniemożliwiono Stronie udział w przesłuchaniu;
b) pominięcie dowodów w postaci pełnej dokumentacji czasu pracy pracowników zatrudnionych w Spółce "A. " w 2004 r., dowodzącej braku systemu zmianowego i potwierdzającej rzeczywistą liczbę pracowników zatrudnionych w poszczególnych miesiącach 2004 r.,
3) art. 188 i art. 190 O.p. - poprzez przesłuchanie świadków pod nieobecność Strony, pomimo złożonego wniosku o zmianę terminu przesłuchania z ważnych powodów oraz odmowę ponownego przesłuchania świadków w obecności Strony;
4) art. 191 O.p. - poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów,
5) art. 122 O.p. - poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. zasady zaufania do organów podatkowych, a przede wszystkim prawdy obiektywnej,
6) art. 193 § 1 O.p. - poprzez błędną ocenę rzetelności prowadzonych ksiąg podatkowych;
III. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 23 § 1 O.p. - poprzez brak uzasadnienia oszacowania podstawy opodatkowania, w sytuacji gdy dane wynikające z ksiąg pozwalają na określenie podstawy opodatkowania oraz oszacowanie wyłącznie przychodów przy wybiórczym i niepełnym oszacowaniu kosztów;
2) art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. - poprzez błędne określenie wysokości przychodu z działalności gospodarczej i w konsekwencji błędne określenie wysokości osiągniętego dochodu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zaskarżona decyzja została wydana po uchyleniu przez WSA w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. III SA/Wa 1501/12, poprzedniej decyzji w przedmiocie wymiaru B. i E. K. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r.
W wyroku tym Sąd wskazał, że stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, obciążające Skarżących zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. uległoby przedawnieniu z końcem roku 2010. Decyzję organu I instancji doręczono 2 listopada 2011 r. a organu odwoławczego 24 lutego 2012 r. Zatem należało zbadać kwestię przedawnienia. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony poprzez wszczęcie wobec Skarżących postępowania karnego skarbowego, dokonanego postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę informacja ta została sprecyzowana poprzez wskazanie, iż postanowienie to obejmowało czyn z art. 56 § 2 k.k.s., tj. podanie nieprawdy w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za rok podatkowy 2004, złożonym 9 kwietnia 2005 r. w Urzędzie Skarbowym w O. .
Sąd zauważył, że w tomie IV akt administracyjnych znajdują się informacje dotyczące postanowienia o wszczęciu dochodzenia (k. 261). Na podstawie tych dokumentów można stwierdzić, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte 1 grudnia 2010 r. Datę tę podał również Dyrektor Izby Skarbowej w swojej decyzji. Jednak w wyroku z 17 lipca 2012 r., sygn P 30/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Zatem, zdaniem Sądu, data ta nie jest wystarczająca do stwierdzenia, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, bowiem istotne jest, kiedy skarżący został o tym powiadomiony. Od tego zależy, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w ogóle odniosło skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Przyjęcie, że skutek ten zaszedł jedynie w oparciu o samo wszczęcie postępowania karnego skarbowego, byłoby dla skarżącego niekorzystne i sprzeczne z zasadą ochrony zaufania do państwa i prawa. Z wyroku Trybunału wynika bowiem, że o spowodowaniu takiego skutku nie możemy mówić, jeśli o wszczętym dochodzeniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Ustalenie tej okoliczności jest więc konieczne dla stwierdzenia, czy zobowiązanie podatkowe się przedawniło czy też nie. Tymczasem organy podatkowe nie uwzględniły tego zagadnienia w swoich decyzjach, co świadczy o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w omawianym zakresie. Co więcej brak jest dowodów w aktach administracyjnych o poinformowaniu skarżących o wszczęciu dochodzenia w sprawie podania nieprawdy w składanych deklaracjach podatkowych za rok 2004 r.
Sąd zalecił, by w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy, mając na względzie powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. sygn. P 30/11 zbadał, czy nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, które określał.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w tekście "P.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może dotyczyć również braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.
Sąd rozpoznający skargę na decyzję wydaną po wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. III SA/Wa 1501/12 zobowiązany był zatem w pierwszej kolejności zweryfikować wykonanie wskazań Sądu.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Dyrektor IS w W. nie wykazał faktu zawiadomienia Skarżącego o wszczęciu postępowania karno-skarbowego, gdyż w materiałach sprawy brak dokumentów dot. wezwania E. K. w celu przedstawienia mu zarzutów.
W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo inspektora kontroli skarbowej z UKS w B. z 14 stycznia 2013 r., w którym inspektor opisuje próby wezwania Skarżącego do osobistego stawiennictwa w celu przedstawienia mu zarzutów w sprawie karnej skarbowej dot. narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku za 2004 r. oraz dot. podania nieprawdy w zeznaniu za 2004 r. Do akt nie załączono jednakże powyższych wezwań, ani pocztowych potwierdzeń odbioru. Ponadto wbrew temu co podaje w uzasadnieniu decyzji Dyrektor IS do doręczenia wezwań w sprawach karnych skarbowych nie ma zastosowania art. 150 O.p., lecz przepisy Kodeksu postępowania karnego w związku z art. 113 § 1 Kks.
W związku z powyższym Sąd nie może zweryfikować twierdzeń organu o treści powyższych pism oraz skuteczności zastępczego doręczenia wezwań.
Nie wywołało również skutku w zakresie przedawnienia wpisanie hipotek zabezpieczających sporne zobowiązania podatkowe. Albowiem stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 niezgodność z art. 64 ust. 2 Konstytucji normy prawnej zawartej w art. 70 § 6 o.p. w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2002 r., a od dnia 1 stycznia 2003 r. w art. 70 § 8 o.p. oznacza, że w okresie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych hipoteką biegł jednak termin ich przedawnienia, a jeżeli upłynął w tym okresie termin ich przedawnienia - to wygasły one z mocy prawa (art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 o.p.). Mając zatem na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 uznać trzeba, iż zabezpieczenie hipoteką przedmiotowych zobowiązań podatkowych nie wywołało skutku braku ich przedawnienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd za zasadne uznał zarzuty Skarżących naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, aczkolwiek z zakresie innym niż wskazany przez Stronę Skarżącą. W ocenie Sądu, brak ustaleń faktycznych dotyczył kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto stanowią o naruszeniu art. 153 P.p.s.a.
Dyrektor Izby Skarbowej, ponownie rozpoznając sprawę, ustali czy obciążające Skarżących zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. nie uległo przedawnieniu. Okoliczności te uwzględni podejmując rozstrzygniecie, a do akt postępowania dołączy dokumenty, z których wynika, że skarżący został poinformowany o zdarzeniach mających wpływ na bieg terminu przedawnienia..
W związku z brakiem materiału dowodowego w przedmiocie przedawnienia ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi uznać należy na obecnym etapie postępowania za przedwczesne.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Zakres, w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Na wniosek Skarżących, Sąd zasądził na ich rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło