III SA/Wa 2532/15

WyrokWSA w Warszawie2016-12-14

Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Alojzy Skrodzki, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, może umorzyć część tej zaległości, jeśli podatnik nie wnosił o umorzenie, a organ samorządowy wyraził zgodę jedynie na rozłożenie na raty?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany zakresem wniosku podatnika i nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą prosi podatnik, ani wyjść poza granice wniosku. W przypadku rozpatrywania wniosku o rozłożenie na raty, organ nie może umorzyć części zaległości, jeśli podatnik o to nie wnosił. Ponadto, organ podatkowy jest związany stanowiskiem organu samorządowego, który wyraził zgodę na rozłożenie na raty, a nie na umorzenie części zaległości.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po uzyskaniu zgody Burmistrza Gminy na rozłożenie na raty, wydał decyzję, w której odmówił rozłożenia na wnioskowaną liczbę rat, ale rozłożył zaległość na mniejszą liczbę rat, jednocześnie umarzając postępowanie w części dotyczącej kwoty, która według organu była już spłacona. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając m.in. naruszenie przepisów poprzez umorzenie części żądania i błędne ustalenie wysokości zaległości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz W. K. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Alojzy Skrodzki, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz W. K. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 31 lipca 2014 r., uzupełnionym pismami z dnia 27 sierpnia 2014 r. oraz z dnia 3 lutego 2015 r., W. K., dalej: Strona lub Skarżący, zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z prośbą o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn kwoty 16.179,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu złożonego wniosku Strona podkreśliła, iż nie jest w stanie dokonać spłaty zaległości jednorazowo z uwagi na trudną sytuację finansową w jakiej się znajduje. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 198 ze zm.) i stosownie do art. 209 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), dalej: O.p., zwrócił się do Burmistrza Gminy K. celem zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie przez organ samorządowy. 2. Burmistrz Gminy K. po analizie sytuacji majątkowej Strony wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w którym wyraził zgodę na rozłożenie na raty w wysokości po 500,00 zł miesięcznie zapłatę zaległości podatkowej w kwocie 11.879.00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.290,00 zł w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej O. R.. 4. W dniu 5 marca 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. związany stanowiskiem Burmistrza Gminy K. wydał decyzję nr [...], którą postanowił: • odmówić rozłożenia na 36 rat (w tym: 35 rat w wysokości 500 zł, ostatnia rata w kwocie 969 zł) zapłaty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej dnia 29 czerwca 2010 r. O. R. w kwocie 11.879 zł (słownie: jedenaście tysięcy osiemset siedemdziesiąt dziewięć złotych) wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.290 zł (słownie: dwa tysiące dwieście dziewięćdziesiąt złotych); • rozłożyć na 30 rat (w tym: 29 rat w wysokości 500 zł, ostatnia rata - pozostała kwota) zapłatę zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej dnia 29 czerwca 2010 r. O. R. w kwocie 11.879 zł (słownie: jedenaście tysięcy osiemset siedemdziesiąt dziewięć złotych) wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.290,OOzł (słownie: dwa tysiące dwieście dziewięćdziesiąt złotych); • ustalić opłatę prolongacyjną w łącznej wysokości 451 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt jeden złotych); • umorzyć postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej dnia 29 czerwca 2010 r. O. R. w wysokości 4.300 zł (słownie: cztery tysiące trzysta złotych), z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ w uzasadnieniu wskazał, że rozpatrzył jego wniosek w granicach określonych w art. 67a § 1 pkt 2 O.p. i uznał, że argumenty w nim zawarte stanowią przesłanki do udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej, jednak przy zastosowaniu ilości rat mniejszej od wnioskowane. W ocenie organu rozłożenie zapłaty zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania na 36 rat (w tym: 35 rat w wysokości 500 zł, ostatnia rata w kwocie 969 zł) oznaczałoby przyznanie układu ratalnego, w którym okres realizowania wpłat w określonej przez Skarżącego wysokości byłby nieadekwatny do wysokości zaległego zobowiązania podatkowego, które na dzień złożenia podania o zastosowanie ulgi w spłacie kształtowało się na poziomie 11.879 zł. Organ wskazał, że biorąc jednak pod uwagę aktualną sytuację finansową Skarżącego, która nie pozwala na jednorazowe uregulowanie przedmiotowej należności podatkowej oraz deklarację Skarżącego o możliwości jej spłaty w ratach; Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowił rozłożyć na 30 rat (w tym: 29 rat w wysokości 500,00 zł, ostatnia rata - pozostała kwota) zapłatę zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej dnia 29 czerwca 2010 r. O. R. w kwocie 11.879,00zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.290 zł. W ocenie organu przedłożone przez Skarżącego w dniu 21 sierpnia 2014 r. oświadczenie o sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, przedstawione przez Skarżącego warunki finansowe uprawniają do skorzystania przez niego z ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty przedmiotowej należności podatkowej. Z uwagi na okoliczność, iż w okresie od października 2012 r. do lipca 2014 r. Skarżący dokonywał comiesięcznych wpłat na poczet ww. zobowiązania podatkowego, w łącznej wysokości 9.500 zł wskazana we wniosku z dnia 31 lipca 2014 r. (data wpływu do Urzędu 5 sierpnia 2014 r.) kwota zaległości podatkowej, o której ulgę w spłacie wystąpił Skarżący, jest wyższa niż faktycznie obciążająca Stronę. Zatem, w ocenie organu, postępowanie w zakresie różnicy pomiędzy wysokością należności wymienionej w podaniu o udzielenie ulgi, a tą uregulowaną, w okresie od października 2012 r. do lipca 2014 r., tj. w części dotyczącej nieistniejącego na dzień złożenia wniosku zobowiązania; uznać należy za bezprzedmiotowe. Zgodnie, bowiem z art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. 4. Od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji niezgodnie z zakresem żądania gdyż ubiegał się o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej w wysokości 16.179,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 2.290,00 zł. Skarżący zarzucił, że umorzenie postępowania o niewymagalną kwotę 4.300,00 zł bez zgody Burmistrza Gminy K. w przekonaniu Strony rażąco naruszyło przepisy prawa art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto, zdaniem Skarżącego, postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w szczególności bez uwzględnienia treści wydanej przez tutejszy organ decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia w części zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej O. R. w kwocie 16.179 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.290 zł, naruszając tym samym uregulowania prawne zawarte w artykułach 180, 187 i 188 O.p. 5. Po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. 6. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (nazywany dalej: "DIS") Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości. Wniósł również o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto podobnie jak w odwołaniu zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie: - art. 208 O.p. poprzez umorzenie części żądania, naruszając w ten sposób fakty urzędowo stwierdzone prawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lutego2014 r. nr [...], - art. 180 i 194 O.p. w niedopuszczeniu w sprawie dowodu z prawomocnej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lutego 2014 r. [...] gdzie organ podatkowy błędnie wyliczył zaległość podatkowa podatnika w dniu składania zadania i błędnie ustalił ja na kwotę 11.879 zł. - art. 207 O.p., przez co organ podatkowy orzekł poza istotę żądania. Ponadto, zdaniem Strony, DIS nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i wydał zaskarżoną decyzję w sytuacji nie uwzględnienia faktów stwierdzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w prawomocnej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. 10. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). 2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. 4. Podstawę prawną do rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę stanowi art. 67a § 1 piet 2 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a O.p. Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z powyższego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie odroczenia, rozłożenia na raty bądź umorzenia należności podatkowych jest postępowaniem wszczynanym na wniosek podatnika. To wniosek podatnika zakreśla zatem przedmiot i zakres postępowania. Organ podatkowy jest związany treścią wniosku w tym sensie, że nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą prosi podatnik. Jeżeli podatnik wnosi o rozłożenie na raty, organ podatkowy nie może zastosować odroczenia terminu płatności podatku czy też - chociaż jest to rozwiązanie korzystniejsze dla podatnika - umorzyć zaległości podatkowej. Podobnie rzecz ma się w sytuacji, gdy z wniosku podatnika wynika, że chce on umorzenia zaległości w części - organ podatkowy nie może wyjść poza granice wniosku i umorzyć zaległość w całości. Przyznając ulgę, organ może natomiast nie uwzględnić wniosku w całości i np. skrócić termin odroczenia wskazany we wniosku czy też umorzyć zaległości w kwocie niższej niż wnioskowana. Użyte w ww. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. sformułowanie "może umorzyć" w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych przy rozpatrywaniu takiej sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia, korzysta z tzw. swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia przesłanek określonych w tym przepisie może uwzględnić wniosek ale też może odmówić jego uwzględnienia. Tzw. uznanie administracyjne, o którym mowa w ww. art. 67a § 1 § 3 O.p. sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie zobowiązuje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku. Artykuł 67a § 1 O.p. nie uzależnia możliwości umorzenia zaległości podatkowej od złej sytuacji finansowej i materialnej podatnika. Jedną z dwóch przesłanek udzielenia tej ulgi jest "ważny interes podatnika". Pojęcie to jest zdecydowanie szersze. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika. Organ, oceniając możliwość zastosowania ulgi, musi wziąć pod uwagę nie tylko aktualną sytuację materialną i finansową podatnika, ale także jego działania z przeszłości. Pomimo drugorzędnego znaczenia tych działań dla oceny "ważnego interesu podatnika" nie mogą one zostać pominięte. Tylko w ten sposób można uniknąć sytuacji, w której podatnik poprzez swoje zachowanie celowo lub nieświadomie doprowadza do sytuacji, w której zasada powszechności opodatkowania ulega wyłączeniu. Analizując znaczenie przesłanki ważnego interesu podatnika, należy mieć na uwadze to, iż o jej istnieniu decydują zobiektywizowane kryteria, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Ważnego interesu podatnika nie powinno się utożsamiać z subiektywnym przekonaniem Strony o potrzebie skorzystania z ulgi, dlatego też badanie przesłanek, przemawiających za zastosowaniem ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, sprowadza się do ustalenia czy w sprawie wystąpiły nagłe zdarzenia losowe, sytuacje spowodowane działaniem czynników zewnętrznych, na które podatnik nie mógł mieć wpływu, jak również rzetelna analiza sytuacji majątkowej podatnika. Natomiast przez interes publiczny, zawierający szeroki zakres pojęciowy, należy rozumieć dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Stwierdzenie wystąpienia jednej z wyżej przytoczonych przesłanek nie oznacza jednak obligatoryjnego obowiązku udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. 5. Przekładając powyższe na rozpoznawaną sprawę należy stwierdzić, że organ podatkowy nie zastosował właściwie normy przepisu art. 67a O.p a także art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Organ podatkowy był bowiem niejako podwójnie związany po pierwsze treścią stanowiska organu jednostki samorządu terytorialnego, po drugie zakresem wniosku samego podatnika. Co do pierwszego aspektu sprawy należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. W przypadku podatku od spadków i darowizn należącego do dochodów gminy, podstawowe znaczenie ma wynikające z art. 18 ust. 2 ustawy ograniczenie możliwości umorzenia zaległości podatkowych przez naczelnika urzędu skarbowego. Użyty w tym przepisie zwrot "wyłącznie za zgodą" jednoznacznie przesądza, że wynikające z art. 67a § 1 O.p., uprawnienia do udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego mogą być realizowane przez organy podatkowe z uwzględnieniem stanowiska organu jednostki samorządu terytorialnego. W sytuacji zatem, gdy organ ten nie wyrazi zgody na zastosowanie ulgi, organy podatkowe nie mają możliwości załatwienia wniosku podatnika (zob. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014 r. II FSK 2659/12, Legalis). Powyższe oznacza także, że organ podatkowy nie może załatwić wniosku wychodząc poza zakres zgody udzielonej przez gminę. Poza tym organ podatkowy jest związany treścią wniosku w tym sensie, że nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą prosi podatnik. Jeżeli podatnik wnosi o rozłożenie na raty, organ podatkowy nie może zastosować odroczenia terminu płatności podatku czy też - chociaż jest to rozwiązanie korzystniejsze dla podatnika - umorzyć zaległości podatkowej. W ocenie Sądu organ nie może zmieniać treści wniosku jeżeli chodzi o rozłożenie go na raty. W składanych wnioskach podatnicy mogą alternatywnie formułować żądania. Mogą np. wnosić o umorzenie zaległości lub jej rozłożenie na raty albo też o rozłożenie na raty, lub odroczenie terminu płatności. Organ podatkowy w ramach uznania administracyjnego zadecyduje o "wyborze" jednej z wnioskowanych ulg. 6. W rozstrzyganej sprawie Skarżący wniósł o rozłożenie na raty. Rozłożenie na raty sprowadza się do podzielenia, na co najmniej dwie części, kwoty podatku lub zaległości wraz z odsetkami i ustalenia dla tych części terminów płatności. Ustalenie jednej raty płatności podatku (zaległości) w istocie rzeczy jest odroczeniem terminu płatności. Raty mogą być kształtowane dowolnie przez organ podatkowy, z tym że powinny one być dostosowane do możliwości płatniczych podatnika (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2005 r., I FSK 44/05, LEX nr 176684). W ordynacji podatkowej nie ma określonego okresu na jaki można rozłożyć na raty podatek lub zaległość podatkową. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, ze wydanie decyzji o rozłożeniu na raty skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Terminy płatności rat, wynikające z decyzji organu podatkowego, mogą być odroczone, o ile oczywiście nie upłynęły. Podatnik jest uprawniony do ubiegania się o odroczenie terminu płatności jednej lub wszystkich rat. Raty podatku (zaległości) nie muszą być równe. Możliwe jest ustalenie rat w różnych kwotach, dostosowanych do możliwości płatniczych podatnika. W tej sprawie w ocenie Sądu organ nie miał podstaw do tego by umorzyć postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w wysokości 4.300 zł, w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej. Umarzając postępowanie organ wyszedł poza zakres związania zgodą zawartą w postanowieniu Burmistrza Gminy K. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] W którym ro wyraził zgodę na rozłożenie na raty w wysokości po 500,00 zł miesięcznie zapłatę zaległości podatkowej w kwocie 11.879.00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.290,00 zł w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej O. R.. Wyszedł też poza treść wniosku podatnika, który domagał się jedynie rozłożenia ww. zaległości na raty. 7. Reasumując Uznając ponadto, że organ podatkowy jest związany treścią wniosku - w tym sensie, iż nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą prosi podatnik i nie może wyjść poza granice wniosku - zdaniem sądu należało (na podstawie art. 67a O.p. wydać decyzję odnosząca się do całości wniosku Skarżącego. W przypadku jeśli w dacie pomiędzy złożeniem wniosku o rozłożenie zaległości na raty a wydaniem decyzji w tej sprawie doszło do spłaty części zobowiązania na skutek dobrowolnego spłacania rat przez skarżącego należało uwzględnić spłaconą kwotę w wysokości pierwszej raty. Umorzenie zaległości podatkowych nie było bowiem "treścią żądań rozpatrywanych wniosków i nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie". Ponadto organ podejmował decyzję związany na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i stosownie do art. 209 O.p., był związany stanowiskiem organu samorządowego tj. Burmistrza Gminy K.. Burmistrz po analizie sytuacji majątkowej Strony wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w którym wyraził zgodę na rozłożenie na raty w wysokości po 500 zł miesięcznie zapłatę zaległości podatkowej w kwocie 11.879 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.290 zł w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prawa do spadku po zmarłej O. R.. Decyzja organu, umarzająca częściowo postępowanie w sprawie wyszła więc poza granice powyższego uznania. 8. Zauważyć należy ponadto, że od każdej raty za każdy dzień naliczana jest opłata prolongacyjna. Opłata prolongacyjna jest pobierana w związku z odroczeniem terminów płatności podatku i zaległości podatkowej oraz rozłożeniem na raty podatku lub zaległości podatkowej. Są to jedyne dwa przypadki, które uprawniają organ podatkowy do ustalenia opłaty prolongacyjnej. Jej kwota jest ustalana w decyzjach organu podatkowego, których przedmiotem jest odroczenie zapłaty lub rozłożenie na raty. Nie ma podstaw prawnych do pobierania opłaty w przypadku przedłużenia terminów płatności dokonanych przez Ministra Finansów (art. 50 O.p.), odroczenia innych terminów materialnoprawnych wynikających z prawa podatkowego (w tym również odroczenia terminu do złożenia deklaracji) (art. 48 o.p.) czy też przywrócenia terminów procesowych (art. 162 O.p.). Opłata prolongacyjna jest naliczana "od kwoty podatku lub zaległości podatkowej". Tylko zatem te kwoty mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu opłaty prolongacyjnej. W związku z tym nie ma podstaw do pobierania opłaty od odsetek za zwłokę. Jeżeli więc organ podatkowy wydaje decyzję rozkładającą zaległość podatkową wraz z odsetkami na raty, opłata powinna być naliczona jedynie od kwoty zaległości podatkowej, z pominięciem odsetek. Opłata prolongacyjna nie może być stosowana przy odroczeniu terminu płatności odsetek określonych w decyzji wydanej na podstawie art. 53a O.p. Przedmiotem tej decyzji są bowiem tylko kwoty odsetek od zaległych zaliczek na podatek. W tej sprawie z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika, czy opłata prolongacyjna została ustanowiona od całości kwoty rozłożenia na raty określonej w skarżonej decyzji czy też nie, skoro co do części zaległości postępowanie umorzono, co naruszyło przepis art. 210 § 1 pkt 6 O.p. W ponownie wydanej decyzji organ powinien wskazać kryteria i uzasadnić sposób wyliczenia opłaty prolongacyjnej. 9. W tym stanie rzeczy, z uwagi na naruszenie wskazanych przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzekł na mocy art. 200 O.p.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło