III SA/Wa 2533/15

10/11/2015 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 10/11/2015 r po rozpoznaniu wniosku A. SA o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. SA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /6/2015 r Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod zajęcia środków pieniężnych na rachunkach bankowych p o s t a n a w i a zwolnić spółkę od kosztów sądowych A. SA., pismem z 13/10/2015 r, a następnie na formularzu PPPr z 30/10/2015 r, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego (m.in. o zestawienie faktur VAT za sześć miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp, zestawienie należności i zobowiązań, wysokości dopłat poczynionych przez wspólników, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki – korespondencji, obsługi prawnej, księgowej, wysokości kosztów sądowych, w których strona może partycypować etc), przekazała skróconą dokumentację księgową, bilans z uwzględnieniem bufora, rzis, rozrachunki za poszczególne okresy czasu, zapisy na koncie i in (plik w aktach sądowych). W formularzu PPPr spółka poinformowała o tym, że: - zwróciła się do US z wnioskiem (bezskutecznym) o wydanie zgody na uwolnienie środków z zajętego rachunku bankowego na wynagrodzenie pracownicy; - środki na rachunkach bankowych są zablokowane; - nie ma wolnych pieniężnych w kasie; - nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania. Zakres wniosku o prawo pomocy wynika, w niniejszej sprawie, z oświadczenia zawartego w rubryce 4 formularza PPPr. Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznanie skargi spółki przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100;- zł. Referendarz sądowy dążył do poznania sytuacji finansowej spółki, ponieważ tylko w ten sposób można rozpocząć rozważania o – ewentualnym – przyznaniu spółce prawa pomocy. W tym celu wezwał spółkę o przekazanie stosownych informacji (akapit drugi ab initio), które spółka przekazała. Stąd ma zatem urzędnik sądowy źródło, by czerpać zeń wiedzę i tym samym - by mieć możliwość oceny (istnienia) przesłanek z art. 246 u.p.p.s.a Spółka nie tylko złożyła dokumenty świadczące o jej fragmencie sytuacji finansowej, lecz – co więcej – jej sytuacja finansowa była już poddana badaniu i ocenie przez Sąd w innym postępowaniu. Postępowania egzekucyjne, spory, strata i in są nieodłącznym elementem niemal każdej działalności gospodarczej, na co wskazuje nieodmiennie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego: odnośnie tej spółki Sądy uznały, że postępowania te uniemożliwiają stronie uczestnictwo w ponoszeniu kosztów postępowania. Co więcej, referendarz sądowy, działając z urzędu ustalił, ze sytuacja finansowa spółki była badana przez Sąd Rejonowy dla W. i Sąd Okręgowy w W. . Oba sądy zwolniły Spółkę z ponoszenia kosztów sadowych (postanowienie z dnia [...] września 2014 r. sygn. [...] oraz z dnia [...] marca 2014 r. sygn. [...] ). Dotarł także do wniosku z dnia [...] września 2013 r. o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, postanowienie Sądu Okręgowego w W. z [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego z [...] września 2014 r. sygn. akt [...] zwalniające Skarżącą z kosztów sądowych. Wydaje się, że okoliczności te mogą utrudniać natychmiastowe zgromadzenie środków na poczet postępowania przez spółkę, co zostało już, w przypadku spółki, przesądzone. Ów wymóg "natychmiastowości" jest najważniejszą okolicznością, która przeważa (na korzyść spółki) wątpliwości związane z (nieustalonym/niewykazanym) pochodzeniem środków na miesięczne wydatki w kwocie 1200 zł (deklaracja w rubryce 10 formularza PPPr). Dlatego referendarz sądowy nie zgłębia okoliczności, jak to możliwe, że spółka, przy zablokowanych rachunkach bankowych, braku "oszczędności" jak też przy nieprowadzeniu działalności jest zdolna do systematycznego wygospodarowania wskazanej kwoty, a nie jest zdolna – dla kontrastu – do wygospodarowania kwoty 100 zł tytułem wymagalnych kosztów postępowania. Referendarz decyduje o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dlatego, że owe (wymagalne) koszty sądowe (tj wpis od skargi) warunkują rozpoznanie sprawy przez Sad, czyli "prawo do Sądu" spółki. Z uwagi na korzystną ocenę (dokonaną) względem spółki wskazanych okoliczności w postanowieniu z 16/2/2015 r III SA/Wa 3244/14, referendarz sądowy miarkuje w realiach tej sprawy pogląd, zgodnie z którym ogłoszenie upadłości nie przesądza o konieczności zwolnienia upadłego od opłat sądowych (postanowienie z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2105/14, z 28 stycznia 2015 r II FZ 1935/14, sp z o.o., z 21 stycznia 2015 r II FZ 1937/14, z 22 stycznia 2015 r I FZ 485/14, z 11 czerwca 2008 r I FZ 204/08, z 11 czerwca .2008 r I FZ 205/08, postanowienie z 17 czerwca 2013 r I GZ 176/13, CBOSA i in), jak też miarkuje zastosowanie poglądu Ministra Sprawiedliwości w myśl którego, w ramach finansowej kalkulacji kosztów prowadzenia działalności przedsiębiorca powinien przewidywać również środki na ewentualne dochodzenie należności i spory sądowe (odpowiedź podsekretarza stanu w ministerstwie sprawiedliwości - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 4754 w sprawie zwolnień od kosztów postępowania sądowego). W ocenie referendarza, który podziela pogląd wyrażony w stosunku do spółki uprzednio przez Sąd, wskutek zaprzestania przez spółkę działalności nie wydaje się, by mogła zgromadzić – w sposób "natychmiastowy" – środki na poczet innych opłat sądowych (np. opłat kancelaryjnych), czy na poczet wpisu od skargi kasacyjnej. Samoistną wartością, której referendarz sądowy dochowuje jest nieróżnicowanie oceny prawnej strony w dwóch postępowaniach, o tożsamym przedmiocie. Dlatego też należało przydać decydujące znaczenie "uprawdopodobnieniu" w miejsce "wykazania" złej sytuacji finansowej spółki wymagającej "pomocy" i interwencji państwa. Z tych powodów, szacunek dla dorobku sądów administracyjnych i wskazanych powyżej wartości nakazuje referendarzowi sądowemu uznanie, że spółka wykazała zaistnienie przesłanki z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W konsekwencji, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowił, hołdując trafności oceny dokonanej już prawomocne przez Sąd, jak w sentencji.