III SA/Wa 2564/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych A. P. (dalej zwana: "Skarżącą") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2012r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006r. Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, zwróciła się o zwolnienie z tego obowiązku, wskazując, że jej obecne dochody wynoszą ok. 2000zł. Samotnie wychowuje córkę, która często choruje, nie posiada majątku. Skarżąca – w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego - przesłała wypełniony formularz PPF, w którym podała bieżące wydatki. Wymieniła wśród nich: czynsz (500 zł), prąd (210 zł), telefon (50 zł), Internet (55 zł), żywność i artykuły gospodarstwa domowego (600 zł), bilet miesięczny (100 zł), nauka dziecka (600 zł), leki (100 zł), rozliczenie ogrzewania (500 zł). Wyjaśniła, że rozliczenie ogrzewania jest jednorazowym wydatkiem, ale Skarżąca nie może sobie pozwolić na wpłatę całej kwoty, więc płaci ją w ratach. To samo dotyczy wydatków na prąd, rozliczanych co dwa miesiące. Skarżąca musi także kupić odzież dziecku i siebie. Od ojca dziecka nie otrzymuje alimentów. Spłaca kredyty: 48.000 zł, 29.000 zł i 10.000 zł. Przedłożyła zaświadczenie, z którego wynika, że średnia jej zarobków - jako księgowej - brutto z ostatnich 3 miesięcy wyniosła 3.600 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z 8 października 2012r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podnosząc, że Skarżąca, pomimo wezwania, nie nadesłała dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Skarżąca w sprzeciwie na ww. postanowienie z 8 października 2012r. podniosła, że gdy w sprawie brak jest wystarczających dokumentów do oceny jej sytuacji materialnej, referendarz sądowy winien wszcząć postępowanie wyjaśniające. Skarżąca - w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 25 października 2012r. - nadesłała PIT-11 za 2011r. i oświadczyła, że nie korzysta z pomocy społecznej, jak również nie otrzymuje środków na utrzymanie córki od ojca dziecka. Nie posiada rachunku bankowego, żadnych nieruchomości o wartości ponad 10 000 zł, czynsz wynosi 500 zł, energia 150 zł, nauka dziecka 400 zł, wyżywienie 800 zł, leki 200 zł, odzież 200 zł, telefon i Internet 100 zł, rozliczenie ogrzewania 100zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, stosownie do art. 260 ustawy z 29 sierpnia 2002r. (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a.") postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanego wyżej przepisu wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w wyżej opisanej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej pełnych kosztów postępowania. Skarżąca powinna więc spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. W interesie Skarżącej – którą przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wzywano do przedłożenia stosownych dokumentów - leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005r. sygn. akt I FZ 63/05, niepubl.). Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA: z 9 września 2004r., sygn. akt FZ 360/04, z 7 marca 2006r. sygn. akt II OZ 211/06, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA w uzasadnieniu postanowienia z 20 grudnia 2010r., sygn. akt I FZ 428/10, wskazał natomiast, że pomimo nieokreślenia przez ustawodawcę, jakimi względami należy kierować się przy ocenie informacji i oświadczeń strony, sąd ma prawo uznać je za niewiarygodne, jeżeli ocena ta będzie opierała się na logicznej i przejrzystej argumentacji, wspartej doświadczeniem życiowym, z której jasno będzie wynikało, jakie twierdzenia strony Sąd uznał za nieprawdziwe i z jakich powodów. Ocena przytoczonych przez Skarżącą okoliczności, jak również dokumentów – jeśli je załączono na wezwanie Sądu - należy więc do Sądu, który zasadność wniosku rozpatruje w dwóch aspektach, uwzględniając wysokość obciążeń i wysokość środków, którymi strona dysponuje. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Sąd, po rozpoznaniu wniosku Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, stwierdza, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia przede wszystkim okoliczność, iż Skarżąca - pomimo że była do tego zobowiązana - nie przedłożyła, na wezwanie Sądu z 25 października 2012r., dodatkowych informacji świadczących o jej sytuacji materialnej (nie nadesłała zeznania podatkowego za 2011r. nie udokumentowała wysokości wydatków składających się na bieżące jej utrzymanie oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym). Informacje zawarte w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy i w sprzeciwie oraz nadesłane dokumenty (zaświadczenie z 2 października 2012r. z H. S.A. o dochodach w wysokości 3600 zł brutto miesięcznie oraz PIT-11 za 2011r.) są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego Skarżącej. W związku z tym uznać należy, że Skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, jaka jest jej sytuacja majątkowa. Złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.