III SA/Wa 2580/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 20 października 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do grudnia 2013 r. postanawia odmówić zmiany postanowienia P. Sp. z o.o. (dalej jako "Skarżąca", "Spółka") zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na takie m. in. okoliczności jak: nieprowadzenie działalności gospodarczej, oddalenie jej wniosku o ogłoszenie upadłości, brak możliwości partycypowania w kosztach postępowania przez zarząd czy wspólników. Podała, iż kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych określiła na 0 zł. Strata za ostatni rok wyniosła 1.541.653,24 zł. Wskazała ponadto, że jej rachunek bankowy zamknięto 30 sierpnia 2016 r. Z kolei stan kasy na 31 sierpnia 2017 r. to 5.902,50 zł. Postanowieniem z 20 października 2017 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 10.000 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z rozstrzygnięciem tym zgodził się Sąd, który postanowieniem z 30 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy wspomniane postanowienie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego Skarżąca ponowiła wniosek o przyznanie prawa pomocy, motywując to zmianą okoliczności faktycznych. Powołała się mianowicie na dokonany w stosownym rejestrze wpis o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości Skarżącej, który jest pierwszym etapem działania sądu rejestrowego zmierzającym do jej wykreślenia z KRS. W związku z tym pismem z 5 kwietnia 2018 r. wezwano Skarżącą do nadesłania formularza PPPr oraz dokumentów, z których będzie wynikać zmiana okoliczności faktycznych wpływających na jej sytuację finansową i uzasadniających odmienną ocenę, niż ta dokonana w postanowieniu z 20 października 2017 r. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca przesłała formularz PPPr, w którym ponowiła zasadniczo argumentację zawartą we wcześniejszym swoim wniosku. Nadto wskazała, iż strata za ostatni rok wyniosła 2.126,03 zł, zaś stan kasy na 31 marca 2018 r. określiła na 13.706,81 zł. Postanowieniem z dnia 17 maja 2018 r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 października 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 20 czerwca 2018 r. Zarządzeniem z dnia 17 lipca 2018 r. Skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z dnia 5 marca 2018 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego do skargi. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując na zmianę okoliczności faktycznych. Skarżąca podała, że postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. postanowił umorzyć postępowanie egzekucyjne wobec Spółki. Skarżąca zaznaczyła, że uzasadnienia przedmiotowego postanowienia wynika, że pomimo poszukiwań nie odnaleziono żadnego majątku Spółki, z którego można by było prowadzić skuteczną egzekucję. Skarżąca w nadesłanym urzędowym formularz wniosku PPPr ponowiła argumentację zawartą we wcześniejszych wnioskach. Wskazując na stan środków w kasie oświadczyła, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. na 31 sierpnia 2018 r. stan ten wynosił 0 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień prawomocnych, czyli takich, od których nie przysługuje już stronie żaden środek zaskarżenia, jak i niekończących sprawy, od zmiany okoliczności, przez co należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie jako nową okoliczność mającą wpływ na ocenę stanu finansowego Skarżąca wskazała postanowienie z dnia 25 czerwca 2018 r., mocą którego zostało wobec Skarżącej umorzone postępowanie. Zdaniem referendarza sądowego, fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącej nie stanowi podstawy do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 października 2017 r. Zauważyć należy, że w powyższym postanowieniu referendarz sądowy dokonując analizy sytuacji finansowej Spółki ocenił, że Skarżąca mimo trudności finansowych, może partycypować we wpisie sądowym. Wskazał na możliwość uzyskania dopłat wspólników, tym bardziej, że w latach ubiegłych Spółka osiągała znaczące przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w 2016 r. ponad 27 mln zł), co miało bez wątpienia wpływ na sytuację finansową wspólników. Zwrócił również uwagę, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę postanowienia z dnia 20 października 2017 r. Sam fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu na możliwości dokapitalizowania Spółki przez wspólników. Co więcej, brak dofinansowania Spółki w jakiejkolwiek formie należy odczytywać jako niechęć wspólników do kontynuowania procesu. Również aktualny brak środków finansowych czy majątku nie stanowi automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy. Nadto, jak wskazuje się w orzecznictwie, ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego tych rachunków nie są wystarczające dla uznania, że strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09). Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. Wymóg "ostrożności" obowiązuje od daty wszczęcia postępowań podatkowych. Jeśli spółka nie przewiduje konieczności sporów sądowych, to skutki takiego działania obciążają przedsiębiorcę (por. postanowienie NSA z 18 stycznia 2008 r. I OZ 809/07). W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy uznał, że powołana przez Skarżącą okoliczność umorzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 października 2017 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 165 i art. 199 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. .