III SA/Wa 2590/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-23

Skład orzekający: Jarosław Trelka, Maciej Kurasz, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty dotyczące postępowania egzekucyjnego, które budzą wątpliwości lub nie wynikają z prowadzonych przez organ rejestrów i ewidencji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty, które nie wynikają z prowadzonych przez niego rejestrów i ewidencji lub które budzą wątpliwości. Zaświadczenie ma na celu urzędowe potwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego, a nie rozstrzyganie spornych kwestii czy analizowanie stanu prawnego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie obszernego zaświadczenia dotyczącego m.in. zaległości podatkowych, przebiegu postępowania egzekucyjnego, rzetelności deklaracji podatkowych oraz błędów w dokumentach sporządzonych w toku egzekucji. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że żądane fakty nie wynikają z prowadzonych przez organ rejestrów i ewidencji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011r., E. C. (dalej "Skarżąca" lub "Strona") wystąpiła do Urzędu Skarbowego w P. o wydanie zaświadczenia: 1) o zaległościach, które uległy przedawnieniu oraz o zaległościach nadal egzekwowanych, z podaniem dat przedawnienia, wysokości kwoty głównej i odsetek; zaświadczenie ma objąć okres od dnia [...] listopada 2005r. do dnia [...] kwietnia 2011r.; Strona wniosła o wskazanie w zaświadczeniu, kiedy upłyną terminy przedawnienia wszystkich zobowiązań egzekwowanych przez organ egzekucyjny od dnia [...] listopada 2005r., 2) poświadczającego fakt, iż Kancelaria Podatkowa B. S. prowadząca rozliczenia P. R. P. poinformowała pisemnie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., iż deklaracje podatkowe VAT za IV kwartał 2005r. są nierzetelne z powodu niedostępności dokumentacji finansowo - księgowej dozorowanej oraz potwierdzającego fakt, że powyższe deklaracje zostaną poprawione korektą po udostępnieniu owej dokumentacji, potwierdzającego fakt, że w dniu [...] listopada 2005r. zostało złożone ustne podanie do poborcy o umożliwienie wejścia do tego lokalu oraz, że poborca z owego ustnego podania nie sporządził wymaganego prawem protokołu z ustnego podania oraz potwierdzającego fakt, iż złożone deklaracje podatkowe za IV kwartał 2005r. P. Radia Puls i dochodowego i od dnia [...] listopada 2005r. do chwili obecnej są nierzetelne oraz fakt, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zaniechał prawidłowego ustalania wysokości owych należności podatkowych od dnia [...] listopada 2005r. oraz faktu, iż nie doręczył Stronie ewentualnych uwierzytelnionych dokonanych przez niego korekt tychże deklaracji podatkowych oraz poświadczającego fakt, iż w dokumentacji zwróconej z lokalu przy ul. [...] nie było m. in. bieżącej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji zakupów i sprzedaży, ewidencji środków trwałych, kserokopii zeznań podatkowych, faktur, zapisów na dyskach komputerowych ważnych na dzień [...] listopada 2005r., 3) poświadczającego fakt, iż w wyniku poleceń względnie próśb poborcy została w dniu [...] listopada 2005r. usunięta zawartość zapisana na twardych dyskach zajętych komputerów bądź ewidencjonowania przez organ egzekucyjny usuniętych utworów oraz innych danych zawartych na tych dyskach, 4) poświadczającego fakt, iż sporządzone w toku postępowania egzekucyjnego dokumenty, a w szczególności protokoły zajęć i odbioru ruchomości, protokoły sprzedaży licytacyjnej, operaty biegłych skarbowego i sądowego, zaświadczenie o nabyciu zostały sporządzone niezgodnie ze stanem faktycznym oraz zawierają błędy i omyłki pisarskie oraz poświadczającego fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. notorycznie odmawia Stronie wiedzy, które dokumenty i jakie konkretnie błędy zawierają te dokumenty, poświadczającego fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. mając wiedzę o takowych błędach w tych dokumentach notorycznie odmawia usunięcia ich z obrotu prawnego, 5) poświadczającego fakt, iż drukarka zajęta w poz. 14 protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] listopada 2005r. została przez biegłego skarbowego zakwalifikowana jako odrębna ruchomość niezależna od ruchomości wykazanych w cz. II operatu biegłego sądowego i została oszacowana w cz. I operatu, nie została wliczona w cenę wywołania licytacji z dnia [...] lutego 2006r., a Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał ją bezpłatnie nabywcy i nie odprowadził podatku od tej darowizny dla nabywcy, 6) poświadczającego fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. sprzedał niewycenione przez biegłego sądowego dyski komputerowe, według którego przeprowadzono ich licytację oraz potwierdzającego fakt, iż notorycznie nie udziela Stronie informacji, kiedy sprzeda zajęte dyski, względnie odmawia Stronie wydania faktur za ich sprzedaż i odmawia udzielenia informacji jaką kwotę uzyskał z ich sprzedaży i jaką kwotę należy odliczyć z wystawionej faktury za sprzedaż dysków ujętych w protokole sprzedaży licytacyjnej z dnia [...] marca 2006r., które nie były własnością Strony, 7) poświadczającego fakt, iż protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] listopada 2005r. w poz. 42 mówi o jakimś bliżej niesprecyzowanym urządzeniu bez wskazania modelu; Strona wnosi o wskazanie w zaświadczeniu, jaki to konkretnie model, ponieważ firma Strony była właścicielem kilku urządzeń wspomnianej marki i bez tej informacji Strona nie może okazać Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych rzetelnego spisu z natury, pod którym Strona mogłaby podpisać się uprzedzona o odpowiedzialności karnej - dotyczy to wszystkich ruchomości opisanych w każdym dokumencie akt egzekucyjnych, 8) poświadczającego fakt, że na licytacji z dnia [...] marca 2006r. wystawiono na sprzedaż bliżej niezidentyfikowane modele ruchomości: drukarkę Panasonic, telewizor kolorowy, zestaw mebli, podczas gdy protokoły zajęć ruchomości odmiennie opisują owe ruchomości, 9) poświadczającego fakt, iż mikrofon Shure SM 7 z poz. 43 protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] listopada 2005r. nie został wyceniony przez obu biegłych oraz, że obaj biegli wycenili bezmarkowy mikrofon; Strona wniosła o udzielenie informacji, kiedy zostanie sprzedany mikrofon Shure SM7 oraz jaką cenę za jego ewentualną sprzedaż Strona ma ująć w deklaracjach i kiedy ewentualnie miała miejsce jego sprzedaż - to samo dotyczy każdej ruchomości odmiennie opisanej niż w protokołach zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] i [...] listopada 2005r., 10) poświadczającego fakt, iż w Urzędzie Skarbowym w P. sfałszowano protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] listopada 2005r. i jego odpis, poświadczającego fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. notorycznie odmawia Stronie odpowiedzi, co faktycznie zostało zajęte protokołem oraz w jakiej ilości oraz potwierdzającego fakt, iż zajął 3 sztuki anten oraz, że odebrał 4 sztuki anten sprzedał 2 sztuki anten; Strona wniosła o udzielenie informacji, kiedy odebrane i zajęte anteny poza 2 sztukami zostały sprzedane, czy odprowadził od niego podatek i w jakiej wysokości, 11) poświadczającego fakt, iż nie sprzedał zajętego masztu z 3 szt. anten Ana 2, ponieważ w operacie biegłego sądowego jest maszt wyceniony z 5 antenami oraz potwierdzającego fakt, iż sprzedał nie własność Strony i nie zajętą w postaci masztu z 3 antenami ANA2; Strona wniosła o udzielenie informacji, kiedy ewentualnie sprzedał maszt z 3 antenami, jaką kwotę za niego uzyskał, czy odprowadził podatek VAT względnie od darowizny, 12) poświadczającego fakt, iż biegli wycenili system antenowy z fiderem Andrew nie będący własnością Strony oraz potwierdzającego fakt, iż sprzedał ten sprzęt nie będący własnością Strony oraz potwierdzającego fakt, iż wystawił fakturę dokumentującą fikcyjną sprzedaż w tym zakresie, 13) poświadczającego fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie zainstalował własnego fidera do przewodzenia dźwięku produkowanego w studiu przy ul. [...] do anten; Strona wniosła o udzielenie informacji, jaką ruchomością - ze wskazaniem typu modelu i producenta - był przewodzony dźwięk ze studia przy ul. [...]do anten w okresie dozoru tego sprzętu przez M. i organ egzekucyjny, potwierdzającego fakt, iż w okresie [...] listopada 2005r. - [...] lutego 2006r. organ egzekucyjny dozorował 3 sztuki anten, nadajnik i maszt; Strona wniosła o wskazanie adresu, pod którym znajdowały się te ruchomości oraz potwierdzenie faktu, iż wbrew postanowieniu o odbiorze ruchomości nie przeniesiono ich do lokalu dozorowanego przez M., 14) poświadczającego fakt, iż zgodnie z posiadanymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. fakturami zakupu ruchomości stanowiących współwłasność A. K. dokonał zajęcia z naruszeniem prawa i posiadanej udokumentowanej fakturami wiedzy 100% własności zamiast wynikającej z obowiązującego prawa i stanu faktycznego, 15) poświadczającego fakt, iż zajęto nadajnik w lokalu przy ul. [...] uwzględniony w dokumentacji protokołu spisu zawartości tego lokalu, natomiast sprzedano nadajnik znajdujący się w lokalu przy ul. [...], 16) poświadczającego fakt, iż według ewidencji Egapoltax Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie wykazał w fakturze ze sprzedaży licytacyjnej, sprzedaży drukarki z poz. 14 protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] listopada 2005r. i nie doliczył jej ceny do ceny wywołania w licytacji oraz potwierdzającego fakt, iż kontrolerzy Urzędu Skarbowego w P. wykazali w swojej kontroli, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał tę drukarkę bezpłatnie nabywcy; Strona wniosła o udzielenie informacji, czy Naczelnik posiadał zgodę właściciela drukarki na darowiznę oraz czy odprowadził od niej podatek i w jakiej wysokości, 17) poświadczającego fakt, iż według ewidencji Egapoltax prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. uzyskał w sprzedaży licytacyjnej konkretne ceny za każdą ruchomość indywidualną, i które to ceny zostały wpisane do ewidencji zgodnie z obowiązującym prawem oraz potwierdzającego fakt, iż fakturę wystawił wbrew zapisom w posiadanej przez niego ewidencji systemu Egapoltax, 18) poświadczającego fakt, że w ewidencji Egapoltax są wpisane uzyskane ceny ze sprzedaży poszczególnych ruchomości; Strona wniosła o ujawnienie w zaświadczeniu tych cen według ewidencji Egapoltax oraz poświadczenie faktu z ewidencji Egapoltax sprzedaży składowych oraz przynależności z ujawnieniem ich nazw oraz potwierdzenie faktu, iż ewidencja Egapo!tax jest zgodna z protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] listopada 2005r. w zakresie wykazanych nazw towarów oraz niezgodna z ilością tych towarów, 19) poświadczającego fakt, że A. K. nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o wyłączenie samochodu S. spod egzekucji oraz potwierdzenie faktu, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. rozpatrzył wniosek o wyłączenie zajętego samochodu złożony po terminie przez A. K., co potrzebne jest Stronie do okazania przed innymi organami państwowymi, w tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz w celu ustalenia faktycznej wartości osiągniętej w wyniku sprzedaży prywatnego mienia, 20) potwierdzającego fakt wyceny przez biegłego sądowego oprogramowania komputerowego oraz fakt, że nie sprzedano tego oprogramowania zgodnie z protokołem usunięcia danych wykonanymi przez firmę D., 21) potwierdzającego fakt, iż poborca odebrał protokołem zajęcia i odbioru czwartą sztukę anteny; Strona wniosła jednocześnie o udzielenie informacji, kiedy została ona zajęta i jakim protokołem oraz o doręczenie tego protokołu i potwierdzenie faktu, iż została sprzedana, ujawnienia ceny za jaką ją sprzedano, na jaką kwotę wycenili ją biegli, czy odprowadzono od jej sprzedaży podatek i w jakiej wysokości, 22) potwierdzającego fakt, iż widoczny na dokumentacji fotograficznej maszt z większą liczbą niz 3 sztuki anten nie należy do Strony i nie został zajęty oraz potwierdzenie faktu, iż nie własność Strony i nie zajęta została oszacowana przez biegłych oraz potwierdzenie faktu, iz Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. informował wszystkie instytucje, iż zajął maszt z 3 sztukami anten ANA2, 23) potwierdzającego fakt, iż organ egzekucyjny wyłączył zajęte ruchomości w dniu [...] lutego 2006r., 24) potwierdzającego fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie zwrócił Stronie np. widocznych na dokumentacji fotograficznej biegłego sądowego statywów do mikrofonów, 25) potwierdzającego fakt, iż organ egzekucyjny pobrał z siedziby firmy dokumenty np. świadectwo homologacji nadajnika bez zajęcia tego dokumentu oraz bez protokołu pobrania go i bez zgody Strony; Strona wniosła o udzielenie informacji, kto może wskazać, jak Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszedł w jego posiadanie oraz o wykaz wszystkich dokumentów pobranych w ten sposób z siedziby firmy przy ul. [...], 26) poświadczającego fakt, które konkretnie ruchomości wraz ze składowymi i przynależnościami zostały objęte fakturami sprzedaży licytacyjnej z dnia [...] lutego 2006r. i [...] marca 2006r. Ponadto Strona wniosła o: 1) wydanie listy dokumentów z postępowania egzekucyjnego, które nie zawierają żadnych błędów, przekłamań oraz stwierdzeń nieprawdy, 2) wydanie z akt egzekucyjnych zdjęć skanera załączonego do pisma [...] z dnia [...] marca 2011 r. oraz o udzielenie informacji przez kogo i kiedy te zdjęcia zostały wykonane. Strona wezwała także do usunięcia naruszenia prawa poprzez załatwienie w ustawowym terminie wniosków złożonych pisemnie do Urzędu Skarbowego w P. w piśmie doręczonym w dniu [...] marca 2011 r. Jako interes prawny w uzyskaniu ww. zaświadczenia Strona wskazała, że jest ono niezbędne w związku z toczącym się postępowaniem przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. i przed sądem, do sporządzenia spisu z natury oraz w związku z ubieganiem się o środki unijne i środki z pomocy społecznej. Postanowieniem z [...] maja 2011 r. wydanym na podstawie art. 306c w związku z art. 306a § 2, art. 306b § 1 i art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Skarżącą. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia - jako przyczynę odmowy - organ pierwszej instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego, na podstawie art. 306b § 2 ustawy O.p., postępowania wyjaśniającego ustalono, iż fakty, o potwierdzenie których w formie zaświadczenia wystąpiła Skarżąca nie wynikają z prowadzonych przez organ podatkowy rejestrów i ewidencji. Ponadto organ podatkowy stwierdził że w pismach skierowanych do Strony w 2010r. i 2011r. ustosunkował się do okoliczności, o potwierdzenie których Strona wystąpiła w przedmiotowym wniosku. Wskutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na przepisy 306a – 306f oraz art. 306i O.p. oraz art. 217 § 1 i art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: "K.p.a.", stwierdził, że z uwagi na fakt, iż Skarżąca zażądała informacji dotyczących postępowań egzekucyjnych organ pierwszej instancji, odmawiając wydania żądanego zaświadczenia, powinien również przywołać przepisy K.p.a. Bowiem K.p.a. określa zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej, w tym organy egzekucyjne. Jednakże uchybienie to nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia, bowiem przepisy określające zasady wydawania zaświadczeń zawarte w O.p. są tożsame z zasadami zawartymi w K.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że Strona wnioskująca o wydanie zaświadczenia winna wykazać swój interes prawny, wynikający z prawa materialnego, tymczasem Skarżąca wykazała jedynie interes faktyczny, polegający na potrzebie uzyskania stosownych informacji od organu podatkowego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, ze przed wydaniem zaświadczenia organ, do którego wpłynął wniosek może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Jednak uproszczony charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia sprawia, że nie można w nim stosować zasady wynikającej z art. 180 § 1 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił również zarzutu Skarżącej odnośnie wydania zaskarżonego postanowienia bez uzasadnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie organów do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 306 O.p., - art. 217 K.p.a. - art. 107 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. niezawierającej podstawy prawnej i uzasadnienia prawnego oraz art. 156 K.p.a. poprzez nie unieważnienie z urzędu przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. skarżonego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, - art. 80 K.p.a. i art. 191 O.p. poprzez niedokonanie rzetelnej oceny zebranego materiału dowodowego załączonego przeze mnie m.in. blankietu ZUS do wypełnienia, - art. 75 K.p.a. i art. 180 O.p. poprzez nie uwzględnienie dowodów oraz poprzez orzekanie w oparciu o dowody nie znajdujące się w aktach sprawy na dzień wydania postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i zaskarżonego postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., - a w konsekwencji naruszenie jej prawa materialnego gwarantowanego Konstytucją RP, a w szczególności prawa do samo obliczania podatków od towarów i usług oraz dochodowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Pismem z [...] maja 2012 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na ty, że Dyrektor Izby Skarbowej pozbawił Skarżącą możliwości rozpoznania jej sprawy przez dwie instancje w ten sposób, że organ drugiej instancji zamiast uchylić postanowienie organu pierwszej instancji, wydane na podstawie przepisów O.p. – utrzymał je w mocy. Ponadto pełnomocnik podniósł, że Skarżąca wykazała swój interes prawny w urzędowym poświadczeniu faktu zbycia składników majątkowych w postępowaniu egzekucyjnym. Z uwagi na zamierzoną likwidację swojej działalności gospodarczej jest zobowiązana na zasadzie art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.) do sporządzenia wykazu składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej. Natomiast wobec niedokładności i oczywistych omyłek w protokołach wytworzonych w toku postępowania egzekucyjnego organ nie jest wstanie w sposób prawidłowy i rzetelny takiego wykazu sporządzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji (postanowienia), a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Kontrolując w tak zakreślonym zakresie zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie; w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną postępowania w zakresie wydawania zaświadczeń, stanowią przepisy Działu VIIIA O.p. Skarżąca natomiast zażądała informacji dotyczących prowadzonych postępowań egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Zatem - jak słusznie podnosi Skarżąca – organ pierwszej instancji odmawiając wydania żądanego zaświadczenia powinien również przywołać przepisy K.p.a. określające zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej, w tym organy egzekucyjne. Uchybienie w tym zakresie dostrzegł Dyrektor Izby Skarbowej w W. i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że przedmiotowa wadliwość nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, ponieważ przepisy określające zasady wydawania zaświadczeń zawarte w O.p. są tożsame z zasadami zawartymi w K.p.a. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w tym zakresie. Naruszenie bowiem prawa procesowego uzasadni uchylenie decyzji lub postanowienia przez organ drugiej instancji tylko wtedy, gdy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z treści O.p. oraz K.p.a. wynika, że załatwienie sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze - przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego, zgodnie z wnioskiem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego; po drugie - przez odmowę wydania zaświadczenia, z powodu nie potwierdzenia w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego stwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Stosownie do art. 306a § 1 O.p. (odpowiednio 217 § 1 K.p.a.), organ podatkowy (egzekucyjny) wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie z zapisem art. 306a § 2 O.p. (odpowiednio art. 217 § 2 K.p.a.) zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W ww. przypadkach organ podatkowy (egzekucyjny) jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikającego z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 O.p., art. 218 § 1 K.p.a.). Przystępując do rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia, organ podatkowy bada przede wszystkim, czy wystąpiły przesłanki określone w art. 306a § 2 ustawy O.p. (odpowiednio art. 217 § 2 ustawy K.p.a.), tj. czy żądanie wydania zaświadczenia oparte jest na przepisie prawa nakazującym jego uzyskanie lub jest podyktowane interesem prawnym w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Następnie organ winien zbadać, czy informacje, o stwierdzenie których występuje osoba wnioskująca o wydanie zaświadczenia, wynikają z prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W niniejszej sprawie Skarżąca powołała się na interes prawny w otrzymaniu zaświadczenia, stwierdzając, że zaświadczenie (w przedmiocie szczegółowo wymienionym w stanie faktycznym uzasadnienia) jest Jej niezbędne w związku z toczącym się postępowaniem przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i przed sądem, do sporządzenia spisu z natury oraz w związku z ubieganiem się ośrodki unijne i środki pomocy społecznej. Jednakże w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa przez organy podatkowe. Zdaniem Sądu słusznie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że istota żądania Skarżącej świadczy o istnieniu interesu faktycznego polegającego na potrzebie uzyskania stosowych informacji od organu podatkowego, a nie interesu opartego na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 306a O.p. (odpowiednio art. 217 § 1 K.p.a.). Przez interes prawny należy rozumieć interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo. Interes prawny istnieje wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2009 r., I SA/Kr 870/09). Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zatem zaświadczenie stanowi wierną ilustrację danych wynikających z rejestrów prowadzonych przez organ. Na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się Skarżąca. Postępowanie to sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia. W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej uzasadniając powody żądania zaświadczenia o składnikach majątkowych, które uprzednio wchodziły w skład przedsiębiorstwa Skarżącej, które zostały zbyte w postępowaniu egzekucyjnym, wskazuje, że zamierza ona dokonać likwidacji prowadzonej działalności, zgodnie zaś z art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 poz. 361 z późn. zm.) do sporządzenia wykazu składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej, zaś wobec niedokładności i szeregu pomyłek pisarskich i rachunkowych w protokołach wytworzonych w toku postępowania egzekucyjnego nie jest w stanie w sposób prawidłowy i rzetelny takiego wykazu sporządzić bez otrzymania żądanego zaświadczenia. Ponadto organ egzekucyjny w pismach kierowanych do Skarżącej podnosi, że nie ma możliwości dokonania sprostowania sporządzonych protokołów. W takiej sytuacji Sąd stwierdza, że w ww. zakresie nie było podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści, jako że zaświadczenie jest informacją, że na podstawie posiadanych rejestrów można ustalić w sposób niewątpliwy określone fakty. Jeżeli fakty te budzą wątpliwości, organ nie może przesądzać wątpliwej kwestii, ani rozstrzygnąć żadnej sprawy. Tak więc wydanie zaświadczenia nie jest możliwe, gdy problematyka, której dotyczy żądanie strony - tak jak w niniejszej sprawie - jest sporna. Powyższy pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2002r., sygn. akt 269/02 oraz z dnia 3 lutego 2009 r., II GSK 722/08, LEX nr 515979). Skoro zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny sprawy, to oznacza, że drogą zaświadczenia nie można żądać, jak domaga się tego Skarżąca - poświadczenia np., że w Urzędzie Skarbowym w P. sfałszowano protokół zajęcia ruchomości z [...] listopada 2005 r. (...). Jeśli Skarżąca podejrzewa, że przedmiotowy protokół został sfałszowany, to powinna złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do odpowiedniego organu ścigania. Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd wyrażony przez Dyrektora Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu, a mający zastosowanie na gruncie O.p. jak również K.p.a., w którym wskazano, że przed wydaniem zaświadczenia organ, do którego wpłynął wniosek o wydanie zaświadczenia może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Termin "niezbędne postępowanie wyjaśniające" odnosi się do zbadania okoliczności wynikających z posiadania przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencje i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów Natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach zaświadczeń nie może być więc analizowanie stanu prawnego i wyprowadzanie z tego wniosków, ani dokonywanie ocen prawnych. Również wykładnia prawa, czyli proces ustalania norm prawnych na podstawie przepisów prawnych dokonywany przed ich zastosowaniem, nie może być przedmiotem zaświadczenia. Nie jest więc dopuszczalne aby organ właściwy w sprawie indywidualnie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej potwierdzał poszczególne ustalenia na podstawie przeprowadzonych dowodów w formie zaświadczenia ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 63/05). Zatem Sąd uznał, że zasadnie organy podatkowe odmówiły Skarżącej wydania zaświadczenia mającego stwierdzić istniejące - Jej zdaniem - uchybienia w postępowaniu egzekucyjnym. Podnoszony zatem w skardze zarzut naruszenia art. 306a O.p. i 217 K.p.a. należało uznać za niezasadny. Nie została również naruszona zasada swobodnej oceny dowodów zawarta w art. 191 O.p. i odpowiednio w art. 80 K.p.a. Ponadto jak wskazano wyżej z uwagi na uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń organy podatkowe nie naruszyły art. 180 O.p. i odpowiednio art. 75 K.p.a. Sąd nie uwzględnił również zarzutu Skarżącej odnośnie naruszenia art. 107 i 156 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy postanowienia organu pierwszej instancji. Zarzut ten został podniesiony również przez pełnomocnika Skarżącej w piśmie z 5 maja 2012 r. Wskazał on, że Dyrektor Izby Skarbowej powinien był uchylić postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności postanowień organów obu instancji. Jak już wyjaśniono wyżej uchybienie organu pierwszej instancji polegające na niepowołaniu przepisów K.p.a. nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. W tym miejscu konieczne wydaje się wyjaśnienie, że stosownie do art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Stosownie do treści art. 156 § 1 K.p.a. 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Odpowiednio natomiast art. 247 § 1 O.p. stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Zakres zatem przepisu 156 § 1 k.p.a. i art. 247 § 1 O.p. jest niemalże identyczny, jednakże żaden z nich nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności postanowień w niniejszej sprawie. Przesłanki te są określone enumeratywnie w art. 156 § 1 K.p.a. i art. 247 § 1 O.p., choć z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 7 i art. 247 § 1 pkt 7 O.p. katalog nie ma charakteru zamkniętego. Nie są one oparte na uznaniu, stąd ich ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. lub odpowiednio 247 § 1 O.p. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Stwierdzenie natomiast nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 K.p.a. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 1999 r., IV SA 1889/97). Takich zaś wad zaskarżonego postanowienia Sąd nie dostrzegł. Uwzględniwszy powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło