III SA/Wa 2595/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska, , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2016 r. nr IPPB1/4511-128/16-4/AM w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić Skarżącemu ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Skarżący – K.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2016 r. nr IPPB1/4511-128/16-4/AM w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Skarga wniesiona do sądu - zanim zostanie poddana merytorycznej kontroli - podlega najpierw ocenie pod kątem spełnienia wymogów kwalifikujących ją do rozpoznania. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 6 "p.p.s.a." skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Katalog podstaw uzasadniających odrzucenie skargi nie jest katalogiem zamkniętym. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż do przesłanek niedopuszczalności zalicza się brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznanej sprawie w odniesieniu do Skarżącego – K.S. Istotę legitymacji skargowej wnoszącego skargę stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli aktów lub czynności organów administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwóm kategoriom podmiotów: 1) każdemu, kto ma w tym interes prawny, oraz 2) w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. O "interesie prawnym" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny musi mieć oparcie w przepisach prawa. O jego posiadaniu można mówić wówczas, gdy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2011 r., I OSK 1278/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Interes prawny musi być interesem indywidualnym strony i dotyczyć bezpośrednio jej praw i obowiązków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r., I OSK 1465/10, dostępny w Centralnej Bazie, por. też J. Jagoda, Sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, LEX 2011, pkt 4.2.1, A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016, str. 272-275 ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004r., OSK 919/04 (OSP 2005, z. 11, poz. 128) ocenił, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005, s 199 – 130). Istnienie przywołanej powyżej legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. podlega badaniu przez sąd administracyjny. W sytuacji jej braku u skarżącego, w przypadku gdy skargę wnosi podmiot który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, z powodu braku interesu prawnego do wniesienia skargi (podobnie: T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo – administracyjne, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 129). Regulacja prawna dotycząca indywidualnych interpretacji zawarta została w art. 14 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "O.p."), zgodnie z którym (w stanie prawnym mającym znaczenie w niniejszej sprawie) minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Z treści art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że skargę na interpretację podatkową wydawaną w indywidualnej sprawie może wnieść podmiot posiadający interes prawny w złożeniu skargi. W ocenie Sądu, przesłankę tę spełnia jedynie podmiot, do którego została skierowana interpretacja indywidualna, tj. ten, kto jest jej adresatem. W niniejszej sprawie adresatem interpretacji jest Żona Skarżącego Pani A.S. Tak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy interpretacji indywidualnej będącej przedmiotem skargi. Legitymacji do wniesienia skargi nie ma natomiast Skarżący Pan K.S. W art.14r § 2 O.p. jednoznacznie wskazano, że zainteresowani, występujący z wnioskiem wspólnym, zobowiązani są wskazać spośród siebie jeden podmiot, który będzie stroną postępowania. Temu wyłącznie podmiotowi doręcza się indywidualną interpretację, pozostali zainteresowani otrzymują jedynie jej odpis (art.14r § 3 O.p.). Art. 14r § 2 O.p., przyznający jednej tylko osobie przymiot strony postępowania, uznać należy za przepis prawa materialnego, z którego wynika interes prawny polegający na możliwości żądania wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Jeżeli zgodnie z nim stroną postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej (osobą, której przysługuje uprawnienie do uzyskania stanowiska organu interpretującego co do zastosowania prawa w określonym stanie faktycznym lub stanie przyszłym) jest tylko jeden z zainteresowanych, to tylko on może domagać się sądowej kontroli wydanej interpretacji. Pozostali zainteresowani nie mają uprawnienia do żądania sądowej kontroli legalności indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Byłoby niezgodne z intencją ustawodawcy, dążącego poprzez możliwość złożenia wniosku wspólnego do ujednolicenia interpretacji dla tych samych stanów faktycznych i przyszłych, dotyczących tej samej grupy osób, a także do ograniczenia ilości wydawanych w takich sprawach interpretacji, przyjęcie, że każdemu z podmiotów składających wniosek wspólny przysługuje odrębnie prawo zaskarżenia interpretacji do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie Skarżący złożył skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2016 r. nr IPPB1/4511-128/16-4/AM w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskazując, iż wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego, tj. zaskarżona interpretacja indywidualna dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych, którego jest podatnikiem. Zauważyć należy, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie dotyczy kontroli legalności indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej wobec Żony Skarżącego Pani A.S. Sąd jest zdania, że Skarżący Pan K.S. nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu, który uzasadniałby prawo do wniesienia odrębnej skargi na tę interpretację. Należy też zauważyć, że Skarżącemu Organ doręczył odpis interpretacji – a nie interpretację indywidualną. Interpretację doręczono wyłącznie Pani A.S., która – w postępowaniu zainicjowanym wspólnym wnioskiem małżonków – została uznana za stronę postępowania. Ordynacja podatkowa nie przewiduje sytuacji, aby oboje wnioskodawcy byli stronami postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Stroną postępowania mógł zatem być tylko jeden z małżonków, i ten z małżonków, który był stroną postepowania – może interpretację zaskarżyć do sądu. Nie powinno zdaniem Sądu dochodzić do sytuacji, gdy kilka podmiotów żąda kontroli legalności tej samej interpretacji, zwłaszcza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2017 r. w sprawie ze skargi A.S. (sygn. akt III SA/Wa 2596/16) uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2016 r. nr IPPB1/4511-128/16-4/AM, która jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie zainicjowanej przez Skarżącego – K.S. Ten fakt nie pozostaje bez wpływu na sytuację Skarżącego, gdyż interpretacja, którą zaskarżył, została już usunięta z obrotu prawnego. Nie uszło uwagi Sądu, że Skarżący został błędnie pouczony przez Organ o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pouczenie to zostało zamieszczone w doręczonym Skarżącemu odpisie interpretacji indywidualnej, która to interpretacja skierowana była do Jego Żony Pani A.S. Błędne pouczenie samo w sobie nie może jednak stworzyć podstawy do rozpoznania przez Sąd skargi, która jest niedopuszczalna. Stanowisko Sądu co do braku legitymacji Skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zgodne jest ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym m.in. w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 889/16. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, gdy stwierdzi, że jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn aniżeli wymienione w pkt 1 - 5 tego przepisu. Wobec wykazanego powyżej braku interesu prawnego Skarżącego – K.S., Sąd orzekł o jej odrzuceniu. Sąd odrzucając skargę Pana K.S. postanowił o zwrocie na Jego rzecz wpisu sądowego uiszczonego od skargi.