III SA/Wa 2615/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Czarkowski, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Agnieszka Sułkowska (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2022 r. i 2023 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. K. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A.K. (dalej: "Skarżący" lub "Strona"), decyzją z [...] października 2025 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON" lub "organ pierwszej/I instancji") z [...] kwietnia 2025 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "PFRON") za poszczególne miesiące 2022 r. i 2023 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych oraz prawnych sprawy. Decyzją z [...] kwietnia 2025 r. Prezes Zarządu PFRON orzekł o solidarnej ze spółką odpowiedzialności Skarżącego jako byłego prezesa zarządu za zaległości F. Sp. z o.o. (dalej "Spółka") z tytułu wpłat na PFRON za okres od 05/2022 do 08/2023 w kwocie głównej 101194,00 zł w odsetkach 33 231,00 zł naliczonych na dzień wydania ww. decyzji. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, zaskarżając ją w całości. Minister - po rozpatrzeniu odwołania - decyzją z [...] października 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] kwietnia 2025 r. Organ wskazał, że z uchwały nr 3 z 14 lutego 2020 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki w sprawie powołania prezesa zarządu tej Spółki, jak również z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z [...] lutego 2024 r. (wydanego na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] marca 2023 r., wyrok, jak wynika z ww. postanowienia, uprawomocnił się 7 lutego 2024 r.), wynika, że Skarżący od 14 lutego 2020 r. do 6 lutego 2024 r. pełnił funkcję prezesa zarządu w Spółce. Minister zauważył, że Prezes Zarządu PFRON w decyzji z [...] kwietnia 2025 r. błędnie określił datę końcową, do kiedy Skarżący sprawował funkcję Prezesa Spółki, wskazując dzień 20 marca 2024 r., czyli dzień dokonania wpisu w KRS (wykreślenie członka zarządu), co w tym przypadku nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Prawidłowa data, do której Skarżący pełnił funkcję prezesa Spółki, to 6 lutego 2024 r., bowiem 7 lutego 2024 r. uprawomocnił się wyrok Sądu Okręgowego w [...] z [...] marca 2023 r. sygn. akt [...], skazujący ww. za przestępstwo wymienione w art. 18 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U z 2024 r. poz. 18 z późn. zm., dalej jako “k.s.h."). Zobowiązanie wskazane w zaskarżonej decyzji powstało zatem w okresie sprawowania funkcji przez Stronę. Z akt sprawy wynikało – wskazał Minister - że Spółka złożyła deklaracje DEK-l-0 za okres od 05/2022 do 08/2023. Według złożonych deklaracji DEK-l-0 zobowiązanie strony wyniosło odpowiednio: 05/2022 - 5 629,00 zł, 06/2022 - 5 653,00 zł, 07/2022 - 5 619,00 zł, 08/2022 - 5 703,00 zł, 09/2022 – 5 881,00 zł, 10/2022 - 5 935,00 zł, 11/2022 - 6 317,00 zł, 12/2022 - 6 825,00 zł, 01/2023 - 7 013,00 zł, 02/2023 - 7 073,00 zł, 03/2023 - 7 001,00 zł, 04/2023 – 7 095,00 zł, 05/2023 – 6 980,00 zł, 06/2023 - 6 799,00 zł, 07/2023 - 5 934,00 zł, 08/2023-5 743,00 zł. Na poczet zaległości za okres 05/2022 dnia 23 maja 2022 r. dokonano wpłaty. Po rozliczeniu z ww. wpłaty kwoty 6,00 zł pozostała zaległość za ten okres w wysokości 5 623,00 zł. Na poczet pozostałych zaległości, nie dokonano wpłat. Wobec powyższego, Prezes Zarządu PFRON, ww. zaległości objął tytułami wykonawczymi znak: [...] z 26 stycznia 2023 r. - za okres od 05/2022 do 08/2022, [...] z 6 kwietnia 2023 r. - za okres od 09/2022 do 11/2022 oraz [...] z 27 października 2023 r. - za okres od 12/2022 do 05/2023. Drugą pozytywną przesłanką odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. jest bezskuteczność egzekucji przeciwko samej spółce. Bezskuteczność egzekucji została wykazana na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu [...] (dalej "Naczelnik US") z [...] grudnia 2024 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik US skierował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych w: [...] S.A. - zbieg egzekucji i w [...] S. A. - brak środków i zbieg egzekucji. Zbieg został przejęty przez ZUS. Aktualnie obydwa rachunki są zamknięte. Ostatnia wpłata do wierzyciela w kwocie 76 581.93 zł została zaksięgowana 25 stycznia 2023 r., a 23 czerwca 2023 r. zaksięgowano 80,11 zł - kwota kosztów egzekucyjnych przekazanych przez organ, który przejął zbieg. Łącznie na zaległości wyegzekwowano 76 662,04 zł. Ponadto Naczelnik US skierował zawiadomienia o zajęciu do kontrahentów wykazanych w JPK. Wszystkie okazały się nieskuteczne. Ustalono, że Spółka nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, ostatnią deklarację CIT złożyła za 2023 r. ze stratą w kwocie 173 172,01 zł, nie występuje w bazach danych wymiany automatycznej (WAIPB), nie posiada zarządu. Postanowieniem z [...] marca 2024 r. Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego orzekł o wykreśleniu Strony jako Prezesa Zarządu Spółki, wobec czego Naczelnik US uznał, że kontynuowanie egzekucji jest bezzasadne, gdyż nie przyczyni się do wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wykazał zatem, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Organ I instancji wskazał również - stwierdził Minister - iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność. Organ I instancji ustalił, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki powinien zostać złożony do 30 lipca 2023 r., biorąc pod uwagę niewywiązywanie się przez Spółkę z zobowiązań wobec PFRON w okresie, kiedy funkcję prezesa Spółki pełnił Skarżący już od 20 czerwca 2022 r. (za maj 2022 r. - I zobowiązanie). Drugim niezapłaconym zobowiązaniem jest zobowiązanie za czerwiec 2022 r., termin jego płatności przypadał na dzień 20 lipca 2022 r. Minister wyjaśnił, iż organ I instancji we wskazaniu terminu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości ww. Spółki wziął pod uwagę, iż na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dniem 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej został ogłoszony stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Z dniem 20 marca 2020 r. w miejsce ww. stanu zagrożenia został ogłoszony stan epidemii. Następnie, z dniem 16 maja 2022 r. stan epidemii został odwołany i ponownie został ogłoszony stan zagrożenia epidemicznego. Ostatecznie 1 lipca 2023 r. ww. stan został zniesiony. Ponadto, Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 15zzra ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 764, z późn. zm.), przesunięty został obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość o 30 dni od zakończenia stanu epidemii. Pomimo, iż ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie wynika, iż do Strony znalazł zastosowanie ww. artykuł, to jednak zdaniem Ministra, stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii nie wyłącza uprawnienia członka zarządu do złożenia wniosku o upadłość. Uchylony został wyłącznie obowiązek, członek zarządu może bowiem w tym czasie złożyć stosowny wniosek. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż w okresie od 19 kwietnia 2023 r. do 9 września 2024 r. przebywał w Areszcie Śledczym w [...], co w jego ocenie w pełni wyłącza jego jakąkolwiek winę za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, Minister zauważył, że zaległości dotyczą okresu od 05/2022 do 08/2023. W ocenie organu odwoławczego, okres ten był na tyle długi, by Strona mogła dopełnić swoich obowiązków członka zarządu spółki. Gdyby natomiast pobyt w areszcie uniemożliwiał stronie wykonanie obowiązków członka zarządu, winien był złożyć rezygnację z tej funkcji. Skoro takiego oświadczenia nie złożył, podnoszenie zarzutów dotyczących uniemożliwienia mu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie właściwym ze względu na tymczasowe aresztowanie jest całkowicie nieuzasadnione. Co więcej - argumentował Minister - Skarżący mógł wniosek o ogłoszenie upadłości złożyć przez pełnomocnika. Przepisy prawa upadłościowego nie ograniczają złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez osobę tymczasowo aresztowaną. Tymczasowy areszt nie pozbawia osoby fizycznej również mandatu członka zarządu, ani nie zwalnia takiej osoby z obowiązku działania na rzecz spółki. Skarżący nie wykazał też zaistnienia drugiej przesłanki egzoneracyjnej. Organ odwoławczy, zwracając się pismem z 8 czerwca 2025 r. do ZUS, ustalił, że Spółka posiadała w tym okresie również inne zaległości. Z odpowiedzi ZUS udzielonej w piśmie z 13 czerwca 2025 r. wynikało, iż na koncie płatnika Spółki na dzień 31 października 2022 r. była zaległość z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 03.2020 do 05.2020, od 07.2020 do 10.2020, od 01.2021 do 10.2021 i od 02.2022 do 09.2022 w łącznej wysokości 1430 953,13 zł plus należne odsetki za zwłokę. Zadłużenie to do 11 czerwca 2025 r. nie zostało uregulowane, uległo zwiększeniu w wyniku sporządzonych z urzędu 25 maja 2023 r. korekt deklaracji rozliczeniowych. Zdaniem organu odwoławczego, okolicznością stanowiącą w niniejszej sprawie podstawę do ustalenia momentu, w którym członek zarządu winien był zgłosić wniosek o upadłość Spółki, w myśl przepisów ustawy P.u., jest niewykonywanie przez Spółkę wymagalnych zobowiązań podatkowych, co, według przedstawionych organowi odwoławczemu dokumentów wobec Funduszu, dotyczyło już okresu od 05/2022 do 08/2023. Minister wyjaśnił, że ww. zobowiązania podatkowe powstały w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez Skarżącego. W świetle powyższych ustaleń, wszystkie zarzuty Skarżącego należy uznać za bezpodstawne - podsumował swoją argumentację Minister. Nie zgodziwszy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, Skarżący, pismem z 6 listopada 2025 r. wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Ministra z [...] października 2025 r., zarzucając jej: a) naruszenie art. 116 § 2 O.p. - poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji tego uznanie, że Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w rozumieniu ww. przepisu w okresie, w którym przebywał w Areszcie Śledczym (19 kwietnia 2023 r. - 9 września 2024 r.), podczas gdy warunki izolacji penitencjarnej wynikającej z tymczasowego aresztowania całkowicie uniemożliwiały Skarżącemu faktyczne zarządzanie Spółką i zajmowanie się jej bieżącymi sprawami co w konsekwencji prowadzi do uznania, że nie może on ponosić odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki; b) naruszenie art. 116 § pkt 1 lit b) O.p. - poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji tego uznanie, że Skarżący nie wykazał przesłanki uwalniającej go od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki wskazanych w przepisie art. 116 § 1 O.p., w sytuacji, gdy od dnia 19 kwietnia 2023 r. do dnia 9 września 2024 r. Skarżący przebywał w Areszcie Śledczym w [...], co w jego ocenie w pełni wyłącza jego jakąkolwiek winę za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki albowiem w warunkach izolacji, wbrew odmiennej ocenie przyjętej za podstawę rozstrzygnięcia, nie istnieje możliwość przygotowania i złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wymagającego spełnienia określonych warunków formalnych, co w przekonaniu odwołującego wyłącza jego odpowiedzialność za zobowiązania Spółki w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON oraz zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny tego, czy słusznie orzeczono o odpowiedzialności Strony jako byłego prezesa zarządu F. Sp. z o.o. solidarnie ze Spółką za zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON za poszczególne okresy. Zakreślając ramy prawne wskazać należy, że zgodnie z art. 116 § 1 o.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części Zgodnie z art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Odpowiedzialność członka zarządu za należności obciążające spółkę jako płatnika przewiduje art. 107 § 2 pkt 1 o.p., za odsetki od zaległości podatkowej – § 2 pkt 2 tego artykułu, koszty postępowania egzekucyjnego - § 2 pkt 4 tego artykułu. Zgodnie z art. 108 § 1 i § 2 o.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (§ 1). Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę, e) określającej wysokość zaległości podatkowej, o której mowa w art. 52 oraz art. 52a 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3 stanowiącym, iż w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. 4) dniem odstąpienia od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – w przypadku, o którym mowa w § 3a stanowiącym, iż w razie odstąpienia od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika lub płatnika z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a. W sprawie nie jest sporne, że Skarżący w okresie od kwietnia 2023 r. do września 2024 r. przebywał w izolacji spowodowanej zastosowaniem wobec niego tymczasowego aresztowania. Minister wskazał, że fakt przebywania Skarżącego w Areszcie Śledczym nie zwalnia go z odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Uznał między innymi, że Skarżący miał możliwość ustanowienia pełnomocnika. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, iż przebywanie w Areszcie Śledczym w [...], w jego ocenie, w pełni wyłącza jego winę za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w okresie od 30 lipca 2023 r. do 6 lutego 2024 r., w którym tylko formalnie pełnił funkcję Prezesa Zarządu dłużnika, albowiem w warunkach izolacji, wbrew odmiennej ocenie przyjętej za podstawę rozstrzygnięcia, nie istnieje możliwość przygotowania i złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wymagającego spełnienia określonych warunków formalnych, co wyłącza jego odpowiedzialność za zobowiązania Spółki w niniejszej sprawie. Ta sporna okoliczność, w ocenie Sądu, nie została wyjaśniona w sposób wystarczający. W aktach sprawy znajduje się bowiem tylko świadectwo zwolnienia z dnia 9 września 2024 r. Z jego treści zasadniczo wynika wyłącznie okres pozbawienia wolności, a nie wiadomo, jakie warunki w ramach tymczasowego aresztowania miał Skarżący. W aktach jest choćby brak informacji uzyskanej przez organy od Aresztu Śledczego wskazujących na brak ograniczeń w komunikacji lub wyjaśnienie jakie ograniczenia w tym przedmiocie zostały nałożone na Stronę. W tym zakresie należy wyjaśnić, że takie ograniczenia mogą być nałożone przez regulacje z k.k.w. Odpowiedzialność osoby trzeciej, o której mowa w art. 116 § 2 O.p., nie może być skierowana wobec takiej osoby, która ani faktycznie nie pełniła obowiązków członka zarządu danej spółki, ani też nie miała możliwości pełnienia takich obowiązków w okresie, w którym powstały zaległości spółki. W wyroku o sygn. akt II FSK 561/10 NSA wskazał, iż możliwość komunikacji w zakrojonych przez przepisy k.k.w. ramach nie były wystarczające do rzeczywistego sprawowania funkcji członka zarządu Spółki. Należy bowiem uwzględnić, że we współczesnych realiach gospodarczych efektywne kierowanie podmiotami gospodarczymi wymaga korzystania z nowoczesnych i błyskawicznych środków komunikacji, które pozwalają na natychmiastową reakcję na szybko zmieniające się warunki rynkowe. W powszechnym zwyczaju są takie środki komunikacji jak telefony komórkowe, skrzynki e-mailowe oraz portale społecznościowo-branżowe, dostępne przez Internet. Korzystanie z tych środków wyznacza współczesny standard sprawnego zarządzania podmiotami gospodarczymi, który należy uwzględnić w rozpoznawanej sprawie. NSA na gruncie tamtej sprawy dalej wyjaśniał, że Skarżący nie tylko nie mógł korzystać z telefonu komórkowego, ale nawet nie był uprawiony jako osoba przetrzymywana w areszcie do korzystania z telefonu stacjonarnego. Odizolowany od siedziby Spółki nie miał dostępu do pełnej dokumentacji finansowej, a i w sposób elektroniczny nie mogła być mu ona przesyłana. Możliwość korespondencji oraz wizyt związana była z dodatkowymi wymogami proceduralnymi (np. przeprowadzenie kontroli korespondencji), które czyniły owe środki komunikacji mniej skutecznymi, gdyż korzystanie z nich wydłużało czas przekazania informacji. W takich warunkach sprawowanie funkcji członka zarządu Spółki było tak ograniczone, że trudno byłoby oczekiwać od Skarżącego pełnego rozeznania w sytuacji Spółki oraz podejmowania doraźnych działań. Tym samym Skarżący nie mógł rzeczywiście realizować zadań członka zarządu Spółki, co w rozpoznanej sprawie stanowi okoliczność wyłączającą odpowiedzialność, o której mowa w art. 116 § 2 O.p. Z punktu widzenia kontrolowanej sprawy jest to o tyle istotne, że Skarżący według Organu był zobowiązany do złożenia wniosku o upadłość do 30 lipca 2023 r. W tym okresie skarżący przebywał już w areszcie (kwiecień 2023 - wrzesień 2024) Pełnił zaś funkcję Prezesa Spółki jedynie do lutego 2024 r. Gdy rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, skarżący przebywał w izolacji. Co także istotne, termin ten rozpoczął bieg nie tylko na skutek sytuacji spółki, ale również z uwagi na zmiany legislacyjne. Ponownie rozpatrując sprawę organy będą zatem zobowiązane ustalić, czy skarżący miał możliwości sprawowania funkcji członka zarządu w warunkach izolacji. Jeśli natomiast uznają, że skarżący takie możliwości miał, organy muszą ponownie ocenić sprawę pod kątem ewentualnej winy skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie właściwym. Jak ustaliły organy, wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki powinien zostać złożony do 30 lipca 2023 r. Organy ustaliły tę datę w oparciu o fakt nieregulowania przez spółkę zobowiązań wobec PFRON od 20 czerwca 2022 r., a także wzięły pod uwagę, że zgodnie z art. 15zzra ustawy z 2 marca 2020 r., w przypadku spółki F. sp. z o.o. przesunięty został obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość o 30 dni od zakończenia stanu epidemii. Zgodnie ze wskazanym przepisem, jeżeli podstawa do ogłoszenia upadłości dłużnika powstała w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, a stan niewypłacalności powstał z powodu COVID-19, bieg terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu. Po tym okresie termin ten biegnie na nowo. Jeżeli stan niewypłacalności powstał w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 domniemywa się, że zaistniał z powodu COVID-19. Rację ma organ, że skarżący jako członek zarządu, pomimo obowiązywania ww. przepisu (do zastosowania którego, jak przyjęły w tej sprawie organy, przesłanki zaistniały), mógł wniosek o ogłoszenie upadłości spółki złożyć. Niewątpliwie jednak w sytuacji, gdy tego nie uczynił, korzystając jako osoba reprezentująca spółkę z dobrodziejstwa ww. regulacji, nie można mu z tego tytułu czynić jakiegokolwiek zarzutu, czy też próbować wywodzić niekorzystne skutki prawne z niezłożenia wniosku w czasie, w którym z powodu zaistnienia przesłanek określonych w art. 15zzra ww. ustawy termin do złożenia wniosku nie biegł. Innymi słowy, o ile skarżący mógł wniosek złożyć wcześniej, o tyle nie można przypisać mu winy w niezłożeniu wniosku przed 1 lipca 2023 r. W konsekwencji chybiona jest argumentacja organów, jakoby z uwagi na fakt, iż zaległości spółki obejmują okres od 05/2022 do 08/2023, to w sprawie należało uznać, że okres ten był na tyle długi, by skarżący mógł dopełnić swoich obowiązków członka zarządu spółki, pomimo tymczasowego aresztowania w kwietniu 2023 r. W tym bowiem okresie (tj. do 1 lipca 2023 r.) skarżący nie miał obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i nie może mu być przypisana wina w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok SN z 10 lutego 2011r., II UK 265/10). Zatem członek zarządu spółki kapitałowej, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki powinien udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne. Nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy. O braku winy można mówić, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak ten wynikał z przyczyn całkowicie od niego niezależnych. Taką okolicznością wyłączającą winę może być przykładowo długotrwała obłożna choroba uniemożliwiająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, czy też brak faktycznego dostępu do dokumentacji finansowej spółki z niezależnych przyczyn np. z powodu długotrwałego pozbawienia wolności (zob. wyrok NSA z 15 września 2016 r., II FSK 2179/14; wyrok WSA w Warszawie z 23 stycznia 2018 r., III SA/Wa 999/17; wyrok WSA w Gliwicach z 3 lipca 2012 r., III SA/Gl 332/12, CBOSA). Rację ma skarżący argumentując w skardze, że do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości niezbędny jest dostęp do pełnej dokumentacji spółki, a osoba pozbawiona wolności najpewniej nie posiada realnej możliwości przygotowania sformalizowanego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki kapitałowej, zgodnie z art. 22 i art. 23 prawa upadłościowego. Argumentacja strony w powyższym zakresie jest racjonalna i przekonująca, zaś organ poza ogólnikowym stwierdzeniem, że skarżący mógł działać przez pełnomocnika, nie przedstawił argumentów przeciwnych. W sytuacji, w której zarząd spółki był jednoosobowy, ogólnikowe stwierdzenie, że skarżący mógł ustanowić pełnomocnika "do złożenia wniosku", jest niewystarczające. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Organ przy ponownym rozstrzyganiu sprawy zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższych wskazań, w tym w szczególności wyjaśni, w jakich warunkach Strona przebywała w areszcie i czy te warunki pozwalały na pełnienie obowiązków w Spółce, a także na złożenie wniosku o jej upadłości. Końcowo należy dodać, że skarżący nie formułował w skardze zastrzeżeń co do pozostałych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej, a Sąd nie dostrzegł w tym zakresie uchybień z urzędu. Organ prawidłowo przeanalizował, że w sprawie wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji, opierając się na przebiegu postępowania egzekucyjnego i na postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] grudnia 2024 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Niewątpliwie skarżący nie wykazał także zaistnienia drugiej z przesłanek egzoneracyjnych, bowiem nie wskazał mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa w jakimkolwiek zakresie. W konsekwencji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.