III SA/Wa 2649/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji J.M. (dalej jako strona lub skarżący), pismem z 17 sierpnia 2015 r., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej strona wniosła, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), o wstrzymanie wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z uwagi na "prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". W uzasadnieniu wniosku (in fine skargi) skarżący wyjaśnił sposób i zakres stosowania instytucji wstrzymania wykonania, charakter obowiązków, które "kreuje" po stronie skarżącego decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług. Powołał się na to, że egzekucja kwoty 989300,- zł tytułem podatku od towarów i usług może skutkować wyrządzeniem dla skarżącego znacznej szkody, z uwagi na "sparaliżowanie" prowadzonej działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Wniosek strony należy oddalić. Sąd przyjmuje, że dyspozycją art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd zauważa, że z przywołanego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05; zob. też postanowienie siedmiu sędziów z 17 lutego 2014 r.,II FPS 9/13, CBOSA). Zdaniem Sądu, wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. W szczególności, ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie powinno zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania skarżący powołuje się na to, że uiszczenie zobowiązania w podatku od towarów i usług na kwotę, jak wskazał, 989300,- zł, może zakłócić płynność finansowa i terminowe wywiązywanie się strony z zobowiązań wobec kontrahentów, co jest przesłanką z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd badający wniosek strony o wstrzymanie wykonania wskazuje na okoliczność (prawną), że jest związany przepisami prawa (art. 61 § 3 P.p.s.a.) i ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. To w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami: sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje: powinna być ona (ta okoliczność) uprawdopodobniona lub wręcz wykazana za pomocą stosownych dokumentów i dowodów. Zdaniem Sądu, pomimo istnienia przywołanych wymogów, w niniejszej sprawie skarżący ograniczył się do przedstawienia możliwych zagrożeń odmowy wstrzymania wykonania decyzji, bez uprawdopodobnienia choćby wystąpienia tych zagrożeń. Do wykazania, że wnoszącemu skargę grozi niepowetowana szkoda nie jest wystarczający sam wniosek strony, ponieważ argumentacja wniosku powinna być dodatkowo wsparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza tymi dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej, składającej wniosek. Okoliczności (uprawdopodobnionych) uzasadniających wstrzymanie wykonania Sąd nie znalazł ani w treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania, ani w aktach administracyjnych sprawy, ani nawet w treści dokumentów złożonych podczas ubiegania się o przyznanie prawa pomocy (m.in. zeznaniach podatkowych, zaświadczeniu o zarobkach, orzeczeniu o niepełnosprawności i innych). Należy przy tym zauważyć, że – jak wynika z akt administracyjnych – spór skarżącego jest związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, w której osiąga przychody w znacznych rozmiarach (por wyliczenia w decyzji załączonej do akt administracyjnych sprawy z 28 kwietnia 2015 r.), natomiast obowiązek zapłaty podatku jest konsekwencją (skutkiem) prowadzenia obrotu i uzyskiwania przychodów, wkalkulowanym w fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Warto podkreślić, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich – przez wnioskodawcę – dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością kwoty zobowiązania podatkowego może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał (już nie mówiąc o rzetelnym udokumentowaniu), że w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do tak dalece idących skutków, by można było stwierdzić spełnienie wymogów z art. 61 § 3 P.p.s.a. Konstatacji tej nie zmienia przyznanie skarżącemu – ale w części – prawa pomocy, które było spowodowane odniesieniem zdolności ponoszenia przez niego kosztów do dochodu osoby fizycznej, a nie – do uzyskiwanego przychodu w ramach działalności gospodarczej, zatem nie jest to okoliczność przemawiająca za pozytywnym – dla strony – rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji I i II instancji. Należy również mieć na uwadze, że (nawet) nieregulowanie niektórych zobowiązań nie musi jeszcze samo w sobie świadczyć o złej sytuacji skarżącego, gdyż może wynikać z innych przyczyn niż nieposiadanie środków pieniężnych (jak np. kwestionowanie przez skarżącego podstawy żądania wierzyciela – tak NSA w postanowieniu z 30 listopada 2015 r., I FZ 455/15, CBOSA). Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że skoro skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych i weryfikowalnych argumentów odnoszących się do wpływu wykonania decyzji na jego sytuację, Sąd był zobowiązany stwierdzić, iż nie zostało wykazane wystąpienie w przedmiotowej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.