III SA/Wa 2672/18

Dnia 5 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. C. na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na nienależyte wykonywania zadań postanawia odrzucić skargę L. C. (dalej zwana "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie skargi na nienależyte wykonywanie zadań. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi stanowi czynność materialnotechniczną, od której nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania administracji publicznej podejmowane w celu rozpatrzenia tego rodzaju skarg nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności i aktów poddanych kontroli sądów administracyjnych, określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zwanej dalej "P.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 wyżej wskazanego przepisu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzycielka o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), postępowań o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne, o czym stanowi § 2a, orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów i czynności jest wyczerpujące (katalog zamknięty), a to oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż określone powyżej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych i zostanie odrzucona stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. stanowiące zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, złożonej w trybie art. 227 K.p.a., na nienależyte wykonywanie zadań przez organ pierwszej instancji. Zwrócić należy uwagę, że skarga złożona w trybie powyższego przepisu ma charakter powszechny, przysługuje w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i społecznego. Uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, prowadzone wyłącznie przez organy administracji publicznej i kończące się czynnością faktyczną, zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji i nie kończy się ono władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia jego legalności. Ponadto w tego rodzaju sytuacji nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani nie jest dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia odpowiedzi. Postępowanie to ma na celu wyłącznie ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga ta jest więc odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że kognicji sądów administracyjnych nie podlega ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników oraz ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a., gdyż jest to wewnętrzna sprawa tych organów. Sprawy te nie zostały poddane kontroli Sądu ani na podstawie art. 3 P.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Reasumując nie ulega wątpliwości, że skarga z art. 227 K.p.a. jest bowiem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por.: wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r. o sygn. akt III SA 1636/97). Wyrażony pogląd jest zbieżny z aktualnym orzecznictwem, zgodnie z którym, w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt II OSK 2091/16; z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1032/16 - obydwa dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 395/06, dostępne w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 362475; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 586/07, dostępne Wspólnota 2008/3/47; postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 948/06, dostępne System Informacji Prawnej LEX nr 295005). W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, złożonej w trybie art. 227 K.p.a., nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.