III SA/Wa 2704/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Skarżący, A. S., pismem z dnia 8 stycznia 2013 r. złożył zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (NUS) w dniu [...] grudnia 2013 r. i doręczonego zobowiązanemu 2 stycznia 2013 r. Podstawą zarzutów było nieistnienie zobowiązania z uwagi na jego przedawnienie, jak również wadliwe nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z [...] lutego 2013 r. NUS uznał zarzuty Skarżącego za nieuzasadnione i wskazał, że w jego ocenie zobowiązanie nie uległo przedawnieniu z dniem 31 stycznia 2012 r. Skarżący wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, podtrzymując w nim zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS), postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący wniósł na nie skargę do tutejszego sądu, podtrzymując zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. W toku rozprawy w dniu 19 marca 2014 r. Skarżący wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy z jego skargi na postanowienie DIS z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych (sygn. akt. SA/Wa 1121/13). Wskazał, że od wyroku wydanego w powyższej sprawie 6 grudnia 2013 r. wniesiona została od niego skarga kasacyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z sytuacją, w której rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na następujące okoliczności. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sądowi rozpoznającemu sprawę z urzędu znana jest okoliczność, że Skarżący wniósł do tutejszego sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2007 r. z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia (sygn. akt. III SA/Wa 1904/13). W powyższej sprawie w dniu 17 marca 2014 r., zapadł wyrok, który na dzień wydania niniejszego postanowienia nie był prawomocny. Na wstępie przypomnieć należy, że Skarżący składając zarzuty powołał się na zarzut nie istnienia zobowiązania z uwagi na jego przedawnienie z końcem 2012 r., co uznać należy za podniesienie zarzutu z art. 33 par. 1 pkt 1 u.p.e.a. Tryb rozpatrywania zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, przewidzianych w art. 33 par. 1 pkt 1 6 u.p.e.a., przedstawia się następująco: Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zarzut taki rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, przy czym wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 25 czerwca 2007r. sygn. akt I FPS 4/06 (ONSAiWSA 2007/5/112), bezprzedmiotowe jest wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a. w przypadku, gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym. Oznacza to, że organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem obowiązany jest wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (art. 34 § 4 u.p.e.a.), w którym jednocześnie wyrazi swoje stanowisko jako wierzyciel. W tym miejscu przypomnieć należy, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 1a i § 2 u.p.e.a.). Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Jeżeli zatem wierzycielem i organem egzekucyjnym są różne podmioty, zobowiązany otrzymuje postanowienie zawierające stanowisko (wypowiedź) wierzyciela co do zasadności lub dopuszczalności zgłoszonych zarzutów oraz postanowienie organu egzekucyjnego "w sprawie zarzutów". Jak już Sąd wskazał, w przypadku tożsamości wierzyciela i organu egzekucyjnego wynik zbadania zasadności i dopuszczalności zarzutu zobowiązanego znajduje odzwierciedlenie w jednym postanowieniu, jakie organ egzekucyjny wydaje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Zatem, jeżeli organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, stwierdzi, że zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu, powinien w postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. oddalić ten zarzut jako nieuzasadniony (uznać za nieuzasadniony), a w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnić, że powodem takiego rozstrzygnięcia jest niedopuszczalność zarzutu wynikająca właśnie z faktu, iż był on rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. Sąd wskazuje w tym miejscu, że w podziela przyjęty w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym przepis art. 34 § 1a u.p.e.a. niejako pozbawia organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2010r. sygn. akt II FSK 2007/09; Lex nr 596157). Celem tej regulacji jest wyeliminowanie sytuacji, gdy kwestia stanowiąca podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, chociaż dotyczące jej rozstrzygnięcie już zapadło lub zapadnie w ramach innego postępowania. Podniesiony przez Skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na jego przedawnienie w dacie rozpoznawania zarzutów przez organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, nie był przedmiotem innego postępowania. Sądowi znana jest jednak z urzędu okoliczność (w związku z toczącą się przed tutejszym sądem sprawą o sygn. akt III SA/Wa 1904/13), że Skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w toku postępowania odwoławczego od decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., to jest w piśmie z dnia 15 marca 2013 r. skierowanym do DIS. Również w skardze na decyzję DIS Skarżący w pełni podtrzymał zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wobec powyższego zachodzi sytuacja, w której dopiero na etapie postępowania przed organem nadzoru, a nie na etapie postępowania przed wierzycielem, zaistniała sytuacja, w której zarzut podniesiony przez zobowiązanego stał się przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu. Doprowadziło to do sytuacji, w której zarzut przedawnienia zobowiązania został rozpatrzony przez DIS działającego jako organ nadzoru w postępowaniu egzekucyjnym jak i przez DIS działającego jako organ podatkowy w postępowaniu w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Następnie ten sam zarzut podniesiony został w skardze na decyzję z [...] maja 2013 r. i stał się przedmiotem rozpoznania w toku postępowania sądowego skutkującego wydaniem wyroku w sprawie III SA/Wa 1904/13 jak i w skardze na postanowienie w sprawie uznania zarzutów za niedopuszczalne, której dotyczy niniejsze postępowanie Wobec powyższego uznać należy, że doszło do sytuacji, w której ten sam zarzut, to jest zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego jest rozpoznawany w dwóch odrębnych postępowaniach sądowych. Jak już wyżej wskazano, co do zasady intencją ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, w której ten sam zarzut podniesiony przez zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego byłby rozpoznawany przez wierzyciela i organ egzekucyjny, w sytuacji w której jest lub był przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu. W tej sytuacji, konieczne było sięgnięcie do przepisów p.p.s.a. dających sądowi uprawnienie do zawieszenia postępowania sądowego, jeżeli wynik postępowania w danej sprawie zależy od wyniku innego postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, w realiach niniejszej sprawy uznać należy, że jej rozstrzygnięcie zależy od rozstrzygnięcia skargi na decyzję z [...] maja 2013 r., które to rozstrzygnięcie przesądzi kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowiącą dla niniejszej sprawy kwestię prejudycjalną. Jednocześnie, podzielić należy stanowisko wyrażone przez pełnomocnika Skarżącego, zgodnie z którym na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy będzie miało wpływ prawomocne rozstrzygnięcie sprawy wywołanej jego skargą na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, w której to sprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. zapadł wyrok III SA/Wa 1121/13, od którego, jak wskazał skarżący, wniesiona została skarga kasacyjna. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia a. sprawy wywołanej wniesieniem przez Skarżącego do tutejszego sądu skargi na decyzję DIS z [...] maja 2013 r., sygn.. akt III SA/Wa 1904/13 b. sprawy wywołanej wniesieniem przez Skarżącego skargi postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, sygn. akt III SA/Wa 1121/13.