III SA/Wa 2735/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-21
Skład orzekający: Artur Kot, Dariusz Kurkiewicz, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, jest zobowiązany do złożenia rocznego zeznania podatkowego na formularzu przeznaczonym dla osób prowadzących działalność gospodarczą (PIT-36), czy też może skorzystać z formularza dla osób nieprowadzących działalności (PIT-37) i rozliczyć się wspólnie z małżonkiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik, który zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, nadal jest zobowiązany do składania zeznań podatkowych na formularzu przeznaczonym dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (PIT-36), niezależnie od tego, czy w danym okresie uzyskiwał dochody z tej działalności. Fakt zawieszenia działalności nie zwalnia z tego obowiązku. Jednakże, złożenie zeznania na niewłaściwym formularzu (PIT-37 zamiast PIT-36) nie stanowiło podstawy do pozbawienia podatnika preferencyjnego wspólnego opodatkowania z małżonkiem, gdyż nie wystąpiły ustawowe przesłanki uniemożliwiające takie rozliczenie. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący złożył wspólne zeznanie podatkowe PIT-37 za 2011 rok, mimo że wcześniej zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał go do złożenia korekty na druku PIT-36, a następnie wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ błąd w formularzu nie powinien pozbawiać prawa do wspólnego rozliczenia z małżonką. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się zwrotu nadpłaconego podatku. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego co do obowiązku składania zeznań na druku PIT-36, ale uznając, że błąd ten nie powinien skutkować pozbawieniem preferencyjnego rozliczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych i umorzenia postępowania w sprawie oddala skargę
Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. - na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) oraz art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, dalej: "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania K. R. (dalej: "Skarżący") od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] lutego 2014 r. określającej Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2011 w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 12.903 zł – uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący wraz z małżonką D. R. w dniu 27 kwietnia 2012 r. złożyli do organu skarbowego wspólne zeznanie podatkowe PIT-37 za 2011 rok, w którym wykazano łączny dochód Skarżącego w wysokości 124.565,99 zł, łączny dochód małżonki w wysokości 82.869,28 zł. Podstawą obliczenia podatku była kwota 87.480 zł. Podatek należny wyniósł 17.024 zł. Jednocześnie wskazano nadpłatę w kwocie 3.605 zł.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 10 lipca 2012 r. wezwał Skarżącego do złożenia korekty zeznania podatkowego za 2011 rok na druku PIT-36 (z załącznikiem PIT-B) z uwagi na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej w 2011 r. Nadpłata nie została zwrócona.
Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie, wskazał, iż w 2011 r. nie prowadził działalności gospodarczej, ponieważ wcześniej została ona zawieszona. Stwierdził, iż dokonał rozliczenia podatkowego na właściwym formularzu.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Skarżącego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011. Następnie decyzją z [...] lutego 2014 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2011 w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 12.903 zł.
Organ I instancji stwierdził, iż z akt rejestrowych wynika, że Skarżący od 2008 r. prowadził działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych i od 2008 r. do 2010 r. rozliczał się na formularzu właściwym dla osób prowadzących działalność gospodarczą tj. PIT- 36 z załącznikiem PIT-B. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2010 r. poinformował, iż od dnia 1 września 2010 r. na okres 24 miesięcy zawiesza prowadzoną działalność gospodarczą.
Z kolei za 2011 r. Skarżący dokonał rozliczenia podatkowego na formularzu PIT-37, właściwym dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej.
Organ I instancji uznał, iż Skarżący nie dokonał rozliczenia podatkowego na właściwym formularzu. Złożenie zeznania podatkowego na formularzu PIT-37 wraz z małżonką a 2011 r. uznano za nieskuteczne.
Odwołując się do treści art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: "u.p.d.o.f."), wskazano, iż podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 7 i 8.
Zdaniem organu I instancji przedsiębiorca, który zawiesił działalność gospodarczą nadal jest traktowany jakby ją prowadził do celów złożenia zeznania rocznego. Za niemającą znaczenia uznał okoliczność braku uzyskiwania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2011 r.
W konsekwencji, na podstawie art. 21 § 3 O.p. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego za 2011 r. na podstawie posiadanej informacji o dochodach i pobranych zaliczkach PIT-11. Do obliczenia wysokości zobowiązania podatkowego przyjął przychód ze stosunku pracy 125.900,99 zł i przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej 0,00 zł. Obliczony podatek należny określono w kwocie 12.903 zł, a nadpłatę wyniosła 805 zł.
W odwołaniu Skarżący potwierdził zasadność złożonego wspólnie zeznania na druku PIT-37 oraz zwrotu nadpłaconego podatku w wysokości 3605 zł wraz z należnymi odsetkami.
Stanowisko organu I instancji uznał za niezgodne z prawem, zasadami logiki oraz języka polskiego. Podniósł zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a., wskazując na działanie bez podstawy prawnej.
Zaskarżoną decyzją wydaną w stosunku do K. R., Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie podatkowe wszczęte z urzędu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w stosunku w K. R. było bezprzedmiotowe. W ocenie Dyrektora, organ I instancji nie miał podstaw, tylko z powodu złożenia błędnego druku do pozbawienia Skarżącego oraz jego małżonki preferencyjnego wspólnego opodatkowania dochodów, gdyż nie wystąpiły żadne ustawowe przesłanki uniemożliwiające taki sposób rozliczenia podatkowego.
Wskazał, iż decyzja organu I instancji nie zawierała pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego spełniającego wyżej wskazane wymogi. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego nie przytoczył przepisów mających zastosowanie w sprawie, dotyczących odrębnego bądź łącznego opodatkowania dochodów małżonków, tj. art. 6 ust. 1, ust. 2 i ust. 10 u.p.d.o.f. oraz pominął wskazanie motywów i przesłanek, którymi kierował się przy określeniu Skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w sposób odrębny od dochodów małżonki. O wadliwości decyzji organu I instancji świadczył również brak wyjaśnienia, czym charakteryzuje się odrębne bądź łączne opodatkowanie dochodów małżonków, jakie są warunki korzystania z łącznego opodatkowania dochodów małżonków, o które wnioskowano w złożonym w terminie zeznaniu PIT-37.
Zdaniem organu odwoławczego, Skarżący pomimo zgłoszonego zawieszenia działalność gospodarczej, miał możliwość zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania małżonków, na tzw. zasadach ogólnych.
DIS nie podzielił stanowiska organu I instancji, iż złożenie deklaracji na błędnym druku oznaczało brak złożenia deklaracji w ogóle. Za niekonsekwentne uznano wezwanie Skarżącego do złożenia korekty deklaracji, którą to korektę złożyć można dopiero po złożeniu deklaracji.
Końcowo stwierdził, iż osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą obowiązana jest do składania zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) na formularzu przeznaczonym dla podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (w przedmiotowej sprawie na formularzu PIT-36), bez względu na okoliczność jej zawieszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o nakazanie "urzędnikom skarbowym" uznania swoich racji i nakazanie bezzwłocznie zwrócenie nadpłaconego podatku za 2011 r.
W ocenie Skarżącego organ odwoławczy nie wskazał podstawy prawnej, z której wynikałby obowiązek składania zeznań podatkowych przez podatników którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej.
Podsumowując Skarżący podniósł zarzut złamania obowiązujących urzędników skarbowych procedur, w tym terminów wynikających z art. 139 i 140 O.p
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że D. R., od wydanej wobec niej decyzji z dnia [...] marca 2014r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowy od osób prawnych za 2011r. nie złożyła odwołania. Natomiast w dniu 29 lipca 2014r. DIS wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.. z dnia [...] marca 2014r.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015r. Sąd odrzucił skargę D. R. na decyzję z dnia [...] czerwca 2014r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji z dnia [...] czerwca 2014r., określającej K. R. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. i umarzającej postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływana dalej " p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonej decyzji doszedł do wniosku, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji określającą Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. w kwocie 12.903 zł. (w sposób odrębny od dochodów małżonki) i umorzył postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy uznał za nieprawidłowe stanowisko Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., zgodnie z którym Podatnik nie ma możliwości rozliczenia dochodów wspólnie z małżonką, zgodnie w wnioskiem Państwa K. i D. R. wyrażonym w złożonym w terminie określonym w art. 6 ust.10 u.p.d.o.f. zeznaniu podatkowym PIT - 37 za 2011r. Trafnie organ odwoławczy skontastował, że Podatnik, mimo, że miał zgłoszoną i zawieszoną działalność gospodarczą, to podlegała ona opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Sytuacja taka nie wyklucza możliwości zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania małżonków, w przeciwieństwie np. do przychodów, opodatkowanych podatkiem liniowym lub podatkiem zryczałtowanym.
Skarżona do Sądu decyzja jest zatem dla Podatnika korzystna, czego Strona zdaje się nie kwestionować.
Skarżący nie zgadza się jednak ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów, co do tego, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, również w przypadku jej zawieszenia, winna złożyć zeznanie, według ustalonego wzoru, zgodnie z art. 45 ust.1 u.p.d.o.f., tj na druku PIT-36, a nie PIT- 37, jak chciałby to widzieć Skarżący.
Zdaniem Sądu rację w tym sporze przyznać należy organom podatkowym. Zgodnie bowiem z art. 14a ust.4 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013r., poz. 672) w okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa. Natomiast w myśl art. 45 ust.1 u.p.d.o.f. podatnicy są zobowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie według ustalonego wzoru, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 1aa,7 i 8. Zatem dopóki przedsiębiorca nie powiadomi organu podatkowego o likwidacji działalności gospodarczej, to obowiązek w zakresie składania zeznań według ustalonego formularza nie ustaje. Z obowiązku tego nie zwalnia fakt, że podatnik w danym okresie działalność gospodarczą zawiesił Jak wynika z przepisu art. 14 a ust.4 pkt 2,3,6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, podatnik w okresie zawieszenia działalności gospodarczej ma prawo przyjmować należności, zbywać środki trwałe i wyposażenie, ma prawo osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej prze jej zawieszeniem. Wobec powyższego zasadne jest stanowisko DIS, zgodnie z którym osoba prowadząca działalność gospodarczą, także w przypadku jej zawieszenia, zobowiązana jest do składania zeznań na formularzu przeznaczonym dla podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (w przedmiotowej sprawie na formularzu PIT-36, stosownie do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 listopada 2011r. w sprawie określenia wzorów rocznego obliczenia podatku oraz zeznań podatkowych obowiązujących w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych). Gdyby racjonalny ustawodawca chciał zwolnić podatników, którzy zawiesili działalność z tego obowiązku, uczyniłby to wprost, analogicznie jak w przypadku art. 44 ust.10 u.p.d.o.f., zgodnie z którym podatnik, o którym mowa w ust.1 pkt 1, który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej, jest zwolniony w zakresie tej działalności, z obowiązków wynikających z ust.1 pkt1, ust.3,3f,3g,6 i 6b za okres objęty zawieszeniem.
Trafnie DIS uznał, iż organ pierwszej instancji nie miał podstaw – tylko z tytułu złożenia przez Podatnika błędnego formularza (PIT -37, zamiast PIT-36) - do pozbawienia Skarżącego preferencyjnego, wspólnego z małżonką opodatkowania dochodów, albowiem nie wystąpiły żadne ustawowe przesłanki uniemożliwiające taki sposób rozliczenia podatkowego.
Wobec powyższego brak było w okolicznościach rozpatrywanej sprawy podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego w stosunku do K. R., co skutkowało uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzeniem postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W konsekwencji organ pierwszej instancji zobowiązany będzie do rozliczenia podatku dochodowego K. i D. R. za 2011r., wynikającego z ich wspólnego rozliczenia.
Mając powyższe na uwadze, skargę należy uznać za niezasadną.
Końcowo, jak pozostające bez wpływu na wynik sprawy ocenić należy wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 139 i 140 O.p. poprzez uchybienie wskazanych tam terminów. Z kolei odnośnie do zarzutów dotyczących odpowiedzi na pismo z dnia 14 sierpnia 2013r., wyjaśnić należy, iż sprawa ta była już przedmiotem oceny tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 10 lutego 2014r. sygn. akt III SAB/Wa 60/13 skargę K. R. odrzucił.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło