III SA/Wa 2744/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty podatku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący D. G. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z uwagi na trudną sytuację materialną i skomplikowany charakter sprawy. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym podał, że mieszka wraz z żoną, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Nie posiada żadnego majątku. Skarżący utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.100 zł i dodatkowo otrzymuje 300 zł. Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe, wyciągi bankowe, umowę o pracę, zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna, umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej, wezwanie do zapłaty, faktury dokumentujące wydatki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", zasady, zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA z 2 sierpnia 2013 r., II FZ 612/13 i powołana tam literatura). Jej udzielenie w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Z treści tego przepisu wprost wynika, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych przesłanek spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Tymczasem w niniejszej sprawie przedłożone przez Skarżącego informacje są niekompletne. Wiąże się to z tym, że nie wykonał on z należytą starannością treści wezwania z 20 listopada 2013 r. Niewyjaśniona przede wszystkim pozostaje sytuacja finansowa jego żony. Skarżący zaakcentował jedynie, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Najwyraźniej uznał, że rozdzielność ta zwalnia go z obowiązku udzielenia informacji na temat sytuacji finansowej żony. Przekonanie Skarżącego jest błędne. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 marca 2013 r. (I FZ 62/13) przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788; dalej: "k.r.o."), małżonkowie są zobowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka. Skarżący nie przesłał także zeznania podatkowego za 2012 r. Nie udzielił informacji na temat wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika reprezentującego go w postępowaniu podatkowym. Nadto referendarz sądowy poddaje w wątpliwość kompletność danych dotyczących wydatków. W celu zobrazowania tych wydatków Skarżący przedłożył mianowicie potwierdzenie doładowania telefonu, rachunki za leki, bilet i energię elektryczną, pokwitowanie uiszczenia opłaty za mieszkanie. Dodatkowo w skardze wyjaśnił, że na: wyżywienie wydaje 1.200 zł, ubranie 250 zł, leki 100 zł, media 200 zł, środki higieniczne 50 zł, telefon 100 zł. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że Skarżący posiada także samochód (zob. oświadczenie z 30 kwietnia 2013 r. o stanie majątkowym). Wśród wydatków nie wymienił natomiast takiej pozycji jak zakup paliwa. Referendarz sądowy powziął także wątpliwości co do zupełności przesłanych wyciągów bankowych. Otóż przedłożony przez Skarżącego dokument obrazuje jedynie wpływy na rachunek bankowy. Z dokumentu tego nie sposób natomiast wywnioskować jakie kwoty z tego rachunku wypływają. To wszystko sprawia, że informacje przedstawione przez Skarżącego są niewystarczające do wydania korzystnego dlań rozstrzygnięcia, gdyż nie przedstawiają całościowo jego sytuacji finansowej. W rezultacie Skarżący nie wykazał, że z uwagi na tę właśnie sytuację wymaga wsparcia finansowego ze strony Skarbu Państwa w zakresie prowadzonego postępowania sądowego. Niezależnie od powyższego nie można pominąć faktu, iż w ostatnim czasie, tj. we wrześniu i październiku br. na rachunku bankowym Skarżącego zanotowano dwa przelewy na kwotę 6.000 zł każdy. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.