III SA/Wa 2744/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty podatku postanawia - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, Skarżący – D.G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny uiścić kwoty 500 zł oraz ustanowić pełnomocnika z wyboru. Wskazał, że jego sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu, ponieważ spłaca kredyt z miesięczną ratą w wysokości 386,58 zł. Wyjaśnił, że od miesiąca jest zatrudniony, jako [...] na [...] z wynagrodzeniem 2.100 zł netto. Na wyżywienie wydaje miesięcznie ok. 1.200 zł, ubranie 250 zł, leki ok. 100 zł, media ok. 200 zł, środki higieniczne ok. 50 zł, telefon 100 zł. Posiada zadłużenie z tytułu opłat czynszowych na kwotę 2.485,63 zł. Pismem z 31 stycznia 2014 r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do: wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania skarżącego oraz osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe (wynagrodzenie za pracę, renta, zasiłki, inne świadczenia), w tym żony, mimo rozdzielności majątkowej, udokumentowania wysokości obciążeń kredytowych oraz zadłużenia z tytułu opłat czynszowych, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące (w tym żony skarżącego), przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie skarżącego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi skarżący złożył wniosek na formularzu PPF powtarzając swoje wcześniejsze oświadczenia. Wskazał ponadto, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, a z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej. Do wniosku załączył faktury za bilety [...], potwierdzenie spłaty rat kredytu, pokwitowanie dokonania wpłat na rzecz ZGN w W., faktury za leki, dokumenty RMUA wystawione przez pracodawcę oraz wezwanie do zapłaty na rzecz Z. na kwotę 1.484,13 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinien zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając, także na wezwanie, niezbędną dokumentację źródłową oraz składając stosowne oświadczenia. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że powyższa przesłanka została spełniona, wykonując wezwanie w sposób wybiórczy. Zignorowano w szczególności tę część wezwania, która dotyczyła żony skarżącego. Podkreślić należy, że podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie można pominąć sytuacji majątkowej osób trzecich pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Jest tak nie tylko dlatego, że informacje o tych osobach muszą być zamieszczone w odpowiednich rubrykach formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, ale przede wszystkim z uwagi na fakt, że treść tych oświadczeń, co oczywiste, może w istotnym stopniu wpłynąć na rozstrzygnięcie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, LEX nr 181557). Skoro bowiem skarżący pozostaje we wspólnocie rodzinnej z innymi osobami, to wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie kształtują jego status majątkowy, czasami wręcz przesądzając o tym, czy może on ponieść koszty postępowania, czy też nie. Uwaga ta w analizowanym stanie faktycznym dotyczy żony skarżącego. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 553/11 wskazując, że w zakresie, w jakim dochody i obciążenie finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową wnioskodawcy o prawo pomocy, tj. jego koszty utrzymania i potencjalne dochody, wojewódzkie sądy administracyjne są uprawione na podstawie art. 255 P.p.s.a. do wzywania o dokumenty źródłowe obrazujące sytuację majątkową domowników wnioskodawcy, gdyż należy mieć na względzie, że oceniając zasadność przyznania wnioskodawcy prawa pomocy (...), należy odnieść jego sytuację majątkową do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Powyższej oceny nie zmienia okoliczność rozdzielności majątkowej między małżonkami. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 marca 2013 r. (I FZ 62/13) przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788; dalej: "k.r.o."), małżonkowie są zobowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka. Skarżący, mimo wezwania, nie nadesłał również wyciągów z rachunków bankowych. W sytuacji, w której wnioskodawca nie przedstawia wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej, bądź też przedstawia niepełne lub niejasne dane – co miało miejsce w niniejszej sprawie – to powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Przyznanie tego prawa jest bowiem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie na podstawie wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków przez wszystkie osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.