III SA/Wa 2751/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant specjalista Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi I.P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie : podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz I.P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Wnioskiem z 17 maja 2013 r. I. P. (dalej: "Skarżąca"), zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, przedstawiając następujący stan faktyczny: Z uwagi na zły stan zdrowia, aktem notarialnym z dnia 19 grudnia 2012 r. Z.P. i K.P. darowali swojej córce – Skarżącej, nieruchomość zabudowaną. W tym czasie Skarżąca zamieszkiwała wraz ze swoją rodziną w Wielkiej Brytanii. Rodzice Skarżącej żywili nadzieję, że wróci ona do Polski i zaopiekuje się nimi ze względu na ich podeszły wiek i problemy ze zdrowiem. Z uwagi na brak perspektyw podjęcia pracy w zawodzie w Polsce, Skarżąca zdecydowała się zostać w Wielkiej Brytanii. W trosce o dobro rodziców, aktem notarialnym z dnia 21 marca 2013 r. Skarżąca zawarła z C.R. umowę dożywocia, na mocy której przeniosła na jego rzecz własność ww. nieruchomości, zaś C.R. - w zamian za przeniesienie własności tejże nieruchomości - zobowiązał się zapewnić rodzicom Skarżącej dożywotnie utrzymanie (dożywocie), polegające na: zapewnieniu uprawnionym mieszkania o standardzie niezbędnym do zaspokojenia uzasadnionych potrzeb bytowych dożywotników, dostarczaniu dożywotnikom wyżywienia, ubrania, światła, wody i opału, zapewnieniu dożywotnikom odpowiedniej pomocy i pielęgnowaniu w chorobie oraz sprawieniu każdemu z dożywotników, własnym kosztem i staraniem, pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym. Skarżąca zapytała: - Czy zawarcie umowy o dożywocie powoduje powstanie przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.")? - Czy w sytuacji, w której nie uzyskała ona przychodu w związku z umową dożywocia, zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...].03.2013 roku (Rep. A [...]), ma zastosowanie art. 19 ust. 1 i ust. 3 u.p.d.o.f., jako podstawa opodatkowania? Zdaniem Skarżącej, w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nie można przypisać charakteru odpłatnego zbycia umowie o dożywocie. Umowa ta nie stanowi źródła przychodu wymienionego w tym przepisie, podlegającego opodatkowaniu. Nie jest możliwe zastosowanie art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., zgodnie z którym przy ustalaniu podstawy opodatkowania bierze się wartość wyrażoną w umowie lub wartość rynkową, która w przypadku umowy o dożywocie nie występuje. Interpretacją indywidualną z [...] września 2013 r. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Organ interpretacyjny stwierdził, że zbycie przez Skarżącą na podstawie umowy o dożywocie nieruchomości - przed upływem 5 lal licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - stanowić będzie źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie art. 19 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f. Pismem z dnia 4 października 2013 r. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. interpretację indywidualną. Zaskarżonej interpretacji pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c oraz art. 19 ust. 1 i ust. 3 c u.p.d.o.f wynikające z przyjęcia, że umowa o dożywocie jest umową odpłatną, podlegająca opodatkowaniu, bez dokonania analizy istoty odpłatności. Na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 135 i art. 200 tej ustawy pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] 2013 r., znak: [...] - w całości oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, z ostrożności procesowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, Minister Finansów wskazał, że w niniejszej sprawie nie zostało wniesione wezwanie do usunięcia prawa. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2014 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o oddalenie wniosku Dyrektora Izby Skarbowej w W. o "odrzucenie skargi" oraz o przekazanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] października 2013 r. właściwemu organowi, tj. Ministrowi Finansów, reprezentowanemu przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w celu rozpoznania. Pełnomocnik Skarżącej wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż pismo Skarżącej z dnia [...] października 2013 r., omyłkowo zatytułowane skargą, stanowiło w rzeczywistości wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w myśl przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. Czyniło zadość wymogom określonym tym przepisem, tj. została zachowana forma pisemna i pismo zostało złożone z zachowaniem 14-dniowego terminu. Jeżeli natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w W. powziął jakiekolwiek wątpliwości co do intencji Skarżącej w chwili formułowania i składania wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] października 2013 r., to obowiązkiem organu było skorzystać z trybu naprawczego i zażądać od strony stosownych wyjaśnień. Pełnomocnik Skarżącej zaznaczył, iż chociaż ww. pismo skierowane jest do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, to jednak zostało wniesione do Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Składając rzeczone wezwanie Skarżąca dała do zrozumienia organowi, aby sam podjął działania zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : W niniejszej sprawie zaskarżona została interpretacja indywidualna. W interpretacji tej zostało zawarte pouczenie o następującej treści "Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu -- do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 201 2 r.. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzieli! odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10. 09-402 Płock." Cytowane pouczenie jest zgodne z treścią m.in. art. 52 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Z przytoczonych przepisów wynika, że skargę na interpretację indywidualną można wnieść pod warunkiem, że wcześniej skarżący wezwał do usunięcia naruszenia prawa, na piśmie właściwy organ, w terminie czternastu dni od dnia, w którym dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu interpretacji indywidualnej. W niniejszej sprawie Skarżąca nie wezwała organu, który wydał interpretację indywidualną do usunięcia naruszenia prawa i wniosła skargę na tę interpretację, pomimo prawidłowego pouczenia o środkach zaskarżenia. Jak już wcześniej wspomniano Skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), który podpisał skargę, a zatem i sporządził ją. Skarga jest skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu, który wydał skarżoną interpretację. W skardze pełnomocnik Skarżącej wniósł, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 135 i art. 200 p.ps.a. o uchylenie interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] - w całości oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W trakcie postępowania sądowego pełnomocnik Skarżącej był wzywany pismem z dnia [...] listopada 2013 r. do usunięcia braków formalnych skargi i braki te uzupełnił. Sformułowany w skardze wniosek mógł być rozpatrzony tylko i wyłącznie przez Sąd, więc wbrew stanowisku prezentowanemu w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2014 r., iż pismo zatytułowane jako skarga, stanowiło w rzeczywistości wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w myśl postanowieniom art. 52 § 3 p.p.s.a., nie znajduje potwierdzenia w treści tego pisma. Poza tym pełnomocnik Skarżącej miał świadomość, iż pismo zatytułowane "skarga" zostało przekazane do Sądu, gdyż otrzymał odpowiedź na skargę organu z dnia 31 października 2013 r. oraz wezwanie z Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi i nie kontestował przekazania sprawy do Sądu i procedowania przez Sąd. Nie twierdził w owym czasie, iż organ nadał sprawie niewłaściwy bieg. Dopiero w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. pełnomocnik Skarżącej podniósł, iż pismo zatytułowane "skargą" Dyrektor Izby Skarbowej działający w imieniu Ministra Finansów powinien potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, więc w kontekście powyższego argumenty te należy potraktować, jako próbę uniknięcia konsekwencji nie dochowania warunków do wniesienia skargi. Jednak próba ta nie może odnieść oczekiwanego skutku, podobnie jak i wniosek zawarty w ww. piśmie z dnia [...] marca 2014 r. o przekazanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] października 2013 r. właściwemu organowi, tj. Ministrowi Finansów, złożony po otrzymaniu przez pełnomocnika Skarżącej zawiadomienia o rozprawie (zawiadomienie to doręczone w dniu [...] stycznia 2014 r.). Zdaniem Sądu, działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w W. prawidłowo odczytał treść pisma z dnia [...] października 2013 r., iż jest to skarga na interpretację indywidualną i zasadnie skierował ją do Sądu. Niewykorzystanie przez Skarżącą dostępnych środków zaskarżenia (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest traktowane jako nadzwyczajny środek zaskarżenia) powoduje, iż złożona do Sądu skarga jest niedopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.