III SA/Wa 2804/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Monika Świercz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. S., P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. określono K. Sp. j. zobowiązania za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do października 2013 r. oraz kwoty podatku do zapłaty za miesiące od maja do października 2013 r. Na skutek odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. . Na wydaną decyzję organu podatkowego drugiej instancji wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K.S. oraz P.S. za zaległości podatkowe K. Sp. j. w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - październik 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W dniu 9 maja 2018 r. do organu podatkowego wpłynęło pismo pełnomocnika K.S. oraz P.S.(zwanymi dalej: "Skarżącymi") stanowiące wypowiedź w sprawie zebranego materiału dowodowego. W piśmie tym pełnomocnik wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., zwana dalej: "O.p."). W ocenie pełnomocnika w niniejszej sprawie prawomocne rozstrzygnięcie przez Sąd Administracyjny skargi na decyzję wymiarową będzie miało bezpośredni wpływ na ewentualną kontynuację przedmiotowego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W.odmówił zawieszenia postępowania podatkowego. Na powyższe postanowienie, pełnomocnik Skarżących złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: • art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. poprzez niezasadną odmowę zawieszenia postępowania w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2013 r. mimo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: • art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. poprzez błędną jego wykładnię polegająca na uznaniu, iż rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd w przedmiocie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie jest zagadnieniem wstępnym skutkującym zawieszeniem postępowania; art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań celem zebrania kompletnego materiału dowodowego i zaniechanie jego wszechstronnego rozpatrzenia, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w wyniku uznania, iż zgromadzony w toku niniejszego postępowania kontrolnego materiał dowodowy jest wystarczający do odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności: • art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem drugiej instancji", "organem odwoławczym" lub "Dyrektorem") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2018 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ zawiesza postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. jedynie wówczas, gdy wydanie decyzji podatkowej nie jest możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Dyrektora nie mają charakteru zagadnienia wstępnego ustalenia, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji podatkowej, wykazują jedynie pośredni związek z jej rozpatrzeniem i wydaniem decyzji podatkowej. Organ drugiej instancji wskazał, że samo stwierdzenie, iż wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy postępowania podatkowego, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Według Dyrektora nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., w postępowaniu podatkowym w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, prowadzonym na podstawie art. 107 i nast. O.p. Organ podał, że w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2016 r., warunkująca prawidłowe wszczęcie postępowania w zakresie odpowiedzialności wspólników spółki K. Sp. j. - K.S.oraz P.S., gdzie przesłanką wszczęcia i prowadzenia postępowania orzekającego o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatnika jest doręczenie podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jest ostateczna. Dopóki w/w decyzja jest ostateczna, istnieje podstawa do orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej za nieuregulowane zobowiązania określone ww. decyzją wymiarową. Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził brak przesłanek do zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności K.S.o raz P.S.. W skardze z 31 października 2018 r. Skarżący, wnosząc o uchylenie obydwu postanowień oraz zwrot kosztów procesu, zarzucili naruszenie: • art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia przez organy niezbędnych działań celem zebrania kompletnego materiału dowodowego i zaniechanie jego wszechstronnego rozpatrzenia, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w wyniku uznania, iż zgromadzony w toku niniejszego postępowania kontrolnego materiał dowodowy jest wystarczający do odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności; • art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki K. Sp. j. za zobowiązania tego podmiotu. • art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. poprzez niezasadną odmowę zawieszenia postępowania w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2013 r. mimo wniesienia w sprawie dotyczącej określenia w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym; • art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd w przedmiocie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie jest zagadnieniem wstępnym skutkującym zawieszeniem postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły zawieszenia postępowania podatkowego wszczętego wobec Skarżących postanowieniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. z [...] marca 2018 r. w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osoby trzecie za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług Spółki. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. obowiązek zawieszenia postępowania podatkowego aktualizuje się w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zarówno doktryna jak i orzecznictwo interpretując przesłanki zawarte w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wskazują na konieczność zaistnienia ścisłego związku między zagadnieniem wstępnym a sprawą główną. Sąd orzekający w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko, że zagadnienie wstępne to zagadnienie materialnoprawne (wyrok NSA z 14 lutego 2001 r., III SA 3226/99; wyrok NSA z 2 listopada 1999 r., II SA/Kr 78/98). Treścią takiego zagadnienia może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku, zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Jako podstawę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, Skarżący podnosili fakt, iż decyzja określająca wysokość zobowiązań podatkowych Spółki za poszczególne miesiące 2013 r. w podatku od towarów i usług, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona uważa rozstrzygnięcie przedmiotowej skargi przez Sąd za zagadnienie wstępne dla postępowania podatkowego w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej wspólników spółki jawnej i Spółką. Jak zasadnie zauważył orzekający w sprawie organ, jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., I FSK 536/09 i z dnia 8 marca 2012 r., II FSK 1539/10 – niepublikowane, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, za zaległość z tytułu której orzeczono odpowiedzialność osoby trzeciej, nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności wspólników spółki za zaległości podatkowe spółki jawnej. Trafna jest analiza organów, że dopóki taka decyzja pozostaje w obrocie prawnym, nie występują przeszkody w prowadzeniu postępowania wobec osoby trzeciej, która za te zaległości ma odpowiadać. Sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na taką decyzję - ocenia jej legalność, nie podejmuje natomiast rozstrzygnięcia rozstrzygającego zagadnienie materialnoprawne, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. pozostaje ostateczna w administracyjnym toku instancji i do chwili obecnej nie została wzruszona. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi zasadami, określonymi w art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 O.p., a okoliczność, że organ wywiódł z niego wnioski, niezgodne z oczekiwaniami Skarżących, nie wywarła znaczenia dla jego prawidłowości. Materiał dowodowy został oceniony trafnie, na podstawie całokształtu ustalonych okoliczności sprawy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.