III SA/Wa 2805/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Sp. z o.o. Spółka komandytowa o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. Spółka komandytowa na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - L. Sp. z o.o. Spółka komandytowa (dalej – "skarżąca", "spółka") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że trudna sytuacja finansowa spółki nie pozwala jej na pokrycie kosztów toczącego się postępowania sądowego, w tym uiszczenia całości wpisu od skargi. Spółka argumentowała, że wykazała wprawdzie za ostatni rok bilansowy zysk w kwocie 11.685.112,52 zł, jednakże w październiku 2015 r. dokonano zabezpieczenia na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego. Łączna kwota zabezpieczania wyniosła [...] zł, którą to kwotę skarżąca uiściła na rachunek urzędu skarbowego. Powyższe znacząco wpłynęło na płynność finansową spółki. Skarżąca wskazała również, że pozostałą cześć zysków spółki za ostatni rok obrotowy stanowiły tzw. przychody operacyjne, które nie stanowią przychodu (dochodu) gotówkowego. Spółka wyjaśniła, że w efekcie decyzji urzędu skarbowego zmuszona została do zaprzestania w 2016 r. prowadzenia działalności podstawowej w postaci hurtowego handlu paliwami, a jej przychody z tytułu sprzedaży znacząco spadły. W roku 2016 dochód spółki wynoszący 48 tyś. zł został w całości skonsumowany na jej bieżące wydatki. Spółka oświadczyła, że wartość jej środków trwałych za ostatni rok bilansowy wynosiła 0 zł. Ponadto, nie posiada środków pieniężnych w formie gotówkowej, a na kontach bankowych znajduje się kwota 200 zł. Kapitał podstawowy spółki wynosi [...] zł. W toku postępowania (pismo z 8 listopada 2016 r.) spółka zadeklarowała, że jest w stanie partycypować w 25% kosztów wszczętego postępowania, uwzględniając ewentualne dopłaty wspólników. Do pisma spółka załączyła: rachunek zysów i strat na dzień 30 czerwca i 30 września 2016 r., bilans oraz rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2015 r., wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje VAT-7. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 poz. 718 ze zm. – dalej "P.p.s.a.") zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 P.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Spółka uzasadniając swój wniosek wskazuje przede wszystkim na zabezpieczenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, tytułem którego uiściła na rachunek urzędu skarbowego kwotę [...] zł. Odnosząc się do powyższej argumentacji zauważyć należy, że w 2015 r. skarżąca osiągnęła przychód w wysokości ponad 354 mln zł (zysk wyniósł 11.685.112,52 zł). Kwota uiszczona tytułem zabezpieczania, jak wyjaśniła sama spółka, pokryta została z części wypracowanego zysku za 2015 r., tym samym, sama ta okoliczność nie mogła znacząco wpłynąć na płynność finansową spółki. Aktualnie, spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i mimo, że aktualnie obroty spółki drastycznie zmalały (z rachunku zysków i strat na dzień 30 września 2016 r., wynika, że za ten okres przychody spółki wyniosły 381.456,20 zł), nie zmienia to faktu, że skarżąca pozostaje w dalszym ciągu w obrocie gospodarczym, a do tego osiąga zysk z prowadzonej działalności (48.788,92 zł – stan na 30 września 2016 r.) W orzecznictwie zwraca się uwagę na fakt, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. I OZ 208/08). Ponadto, należy mieć na uwadze, że na obecnym etapie postępowania należnym w sprawie kosztem sądowym jest wpis od skargi w wysokości 21.546 zł. Porównując tę kwotę z wysokością przychodów uzyskiwanych przez spółkę nie sposób przyjąć, że kwota ta przekracza jej możliwości finansowe. Skoro spółka osiąga przychody z działalności, to jest kwestią wyboru, czy przeznaczy uzyskane środki na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy na pokrycie kosztów sądowych. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przez kosztami sądowymi. Istotne jest również to, że osoba prawna wnosząc o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Warszawa 2010 r., str. 568, postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 171/14). W niniejszej sprawie spółka deklaruje wprawdzie możliwość partycypowania w kosztach sądowych w 25%, z uwzględnieniem dopłat wspólników, jednakże, w ocenie referendarza sądowego, mając na uwadze, że jedynym wspólnikiem skarżącej jest spółka z o.o. oraz, że w latach poprzednich skarżąca uzyskiwała znaczące przychody, (za 2014 r. – zysk ponad 4 mln zł, za 2015 r. zysk ponad 11,6 mln zł), z którego prawdopodobnie wypłacone zostały odpowiednio duże dywidendy dla wspólnika, uwzględnienie powyższego wniosku nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.