III SA/Wa 2820/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-28
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Jolanta Sokołowska, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka komandytowa, planująca utworzenie spółki jawnej, która następnie zostanie przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w której spółce komandytowej będzie wspólnikiem, jest "osobą planującą utworzenie spółki" w rozumieniu art. 14n § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uprawnioną do złożenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka komandytowa, planująca utworzenie spółki jawnej, która następnie zostanie przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w której spółka komandytowa będzie wspólnikiem, jest "osobą planującą utworzenie spółki" w rozumieniu art. 14n § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd oparł się na przepisach Kodeksu spółek handlowych dotyczących przekształcenia spółek, które wskazują na ciągłość bytu prawnego i tożsamość podmiotu, mimo zmiany formy prawnej, co uzasadnia legitymację spółki komandytowej do wystąpienia z wnioskiem o interpretację.Stan faktyczny
Spółka H. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa złożyła wnioski o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, dotyczące planowanego przekształcenia spółki jawnej (której będzie wspólnikiem) w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka komandytowa nie jest podmiotem uprawnionym do uzyskania interpretacji, ponieważ dotyczy ona sytuacji prawnej innego podmiotu (spółki z o.o.) i nie jest "osobą planującą utworzenie spółki" w rozumieniu przepisów. Po rozpoznaniu zażaleń, Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię pojęcia "zainteresowanego" oraz "osoby planującej utworzenie spółki".Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienia Ministra Finansów, stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz H. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa kwotę 1371 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skarg H. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w W. na postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienia, 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz H. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w W. kwotę 1371 zł (słownie: jeden tysiąc trzysta siedemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] lipca 2012r. Minister Finansów po rozpatrzeniu zażaleń Skarżącej – H. sp. z o.o., sp. k. utrzymał w mocy postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] i [...] kwietnia 2012r. odmawiające wszczęcia postępowań w sprawie o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 14 lutego 2012r. Spółka złożyła wnioski o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawach dotyczących skutków podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do spółki z o.o.
We wnioskach Skarżąca przedstawiła zdarzenia przyszłe, z których wynika, że jest spółką osobową prawa handlowego - spółką komandytową, a jej wspólnikami są zarówno osoby fizyczne oraz osoba prawna. Przedmiotem działalności jest działalność w zakresie architektury oraz działalność z tym związana. Wyjaśniła, że posiada majątek w postaci środków trwałych, w tym między innymi w postaci:
nieruchomości stanowiącej lokal niemieszkalny nr [...] położony w W. przy ul. K. [...] wraz z wszelkimi związanymi z nim prawami,
nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w W. przy ul. K. [...] wraz z wszelkimi związanymi z nim prawami,
nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w W. przy ul. K. [...] wraz z wszelkimi związanymi z nim prawami,
dwa udziały we współwłasności lokalu niemieszkalnego stanowiącego wielostanowiskowy garaż oznaczony nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. K. [...] wraz ze wszelkimi związanymi z nim prawami.
Nieruchomości stanowią środki trwałe i są amortyzowane na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Spółka wskazała, ze planowane jest utworzenie nowej spółki jawnej (dalej "spółka jawna"). Wspólnikami spółki jawnej będą między innymi osoby fizyczne - wspólnicy Skarżącej oraz Skarżąca. Spółka jawna będzie prowadziła działalność gospodarczą. Skarżąca jako wkład niepieniężny wniesie do spółki jawnej nieruchomości. Wartości nieruchomości jako wkładów niepieniężnych zostaną określone na podstawie operatów szacunkowych sporządzonych dla potrzeb dokonania czynności wniesienia tych wkładów.
Spółka jawna zostanie przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, jako spółkę celową (dalej "spółka z o.o.") na podstawie przepisów kodeksu spółek handlowych, do której to spółki kapitałowej znajdą już zastosowanie przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) - dalej "u.p.d.o.p.". Wspólnikami spółki celowej będą osoby fizyczne oraz wnioskodawczyni.
Spółka wskazała także, ze planowane jest umorzenie udziałów Skarżącej w spółce z o.o. w trybie art. 199 kodeksu spółek handlowych. Umorzenie udziałów nastąpi nieodpłatnie zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych.
W związku z tak przedstawionymi opisami zdarzeń przyszłych, Skarżąca zapytała:
- czy nieodpłatne umorzenie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 199 kodeksu spółek handlowych, należących do wnioskodawczyni, będzie wiązało się z powstaniem u tej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością obowiązku podatkowego na gruncie u.p.d.o.p.,
- czy na skutek przekształcenia spółki jawnej - do której wnioskodawczyni wniesie wcześniej wkład niepieniężny w postaci nieruchomości - w spółkę z o.o., a następnie umorzenia w trybie art. 199 kodeksu spółek handlowych udziałów wnioskodawczyni w spółce z o.o., znajdą zastosowanie przepisy art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. d) u.p.d.o.p.,
- czy na skutek przekształcenia spółki jawnej w spółkę z o.o. znajdą zastosowanie przepisy art. 16g ust. 9 oraz art. 16h ust. 3 u.p.d.o.p. w odniesieniu do nieruchomości wniesionych przez nią jako wkłady niepieniężne do spółki jawnej (spółki przekształcanej), i amortyzowanych już w tej spółce.
Minister Finansów w dniu [...] kwietnia 2012r. odmówił wszczęcia postępowań stwierdzając, że wnioski Spółki w zakresie opisanego zagadnienia dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych zostały wniesione przez podmiot nieuprawniony do uzyskania interpretacji indywidualnej w sprawie. Wyjaśnił, że legitymację do złożenia wniosku uprawniającą do uzyskania statusu strony w postępowaniu interpretacyjnym ma "zainteresowany", który w swojej indywidualnej sprawie rozpoznawanej w granicach przedłożonego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego zwraca się do organu interpretacyjnego o rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. Wskazał, że wniosek o udzielenie interpretacji może złożyć tylko osoba, która uprawniona jest do skorzystania z ochrony przewidzianej w przepisach art. 14k – 14n ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, pooz. 60 z późn. zm.) – dalej “O.p.". W konsekwencji podmiotami legitymowanymi do złożenia wniosku są podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie w rozumieniu art. 110 – 117a O.p., następcy prawni posiadający już ów status, a także inne podmioty zamierzające dopiero podjąć działania skutkujące uzyskaniem wyżej wskazanego statusu w nieokreślonej przyszłości.
Wyjaśnił, że w sprawie jako wnioskodawca wystąpiła spółka komandytowa. Opisane natomiast we wniosku zdarzenie przyszłe jak i konsekwencje podatkowe z niego płynące dotyczą spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Również zadane we wniosku pytanie dotyczy skutków podatkowych jakie wystąpią po stronie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w wyniku realizacji zdarzenia przyszłego. Dodatkowo należy wskazać, iż pytanie dotyczy konsekwencji podatkowych jakie może ponieść podatnik podatku dochodowego od osób prawnych. Tymczasem spółka komandytowa podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych nie jest, co określone zostało w u.p.d.o.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ww. ustawy przepisy ustawy mają zastosowanie do osób prawnych, spółek kapitałowych w organizacji oraz do jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej.
W ocenie Ministra Finansów, wydanie indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawach nie jest możliwe, gdyż wnioski w całości dotyczą sytuacji prawnopodatkowej innego podmiotu niż Skarżąca. Tak więc w rozpatrywanych przypadkach nie zostały wypełnione podstawowe ustawowe przesłanki umożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej.
W zażaleniach na powyższe postanowienia Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 14n § 1 pkt 1 O.p.
Skarżąca wskazała, że fakt, iż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której sytuacji prawnej dotyczy wniosek, nie została jeszcze założona, nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu wniosków i udzieleniu interpretacji indywidualnych, powołując się na postanowienie z dnia 14 października 2010r., II FSK 923/09, Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyjaśnił, że osobami zainteresowanymi, które mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego są m. in. “osoby planujące utworzenie spółki – w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tej spółki"
Minister Finansów w powołanych na wstępie postanowieniach utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia z dnia [...] i [...] kwietnia 2012r.
W uzasadnieniach postanowień wyjaśnił, że odstępstwo od zasady, że z wnioskiem o interpretację może wystąpić podmiot zainteresowany przewiduje art. 14n § 1 O.p.
Wynika z niego, że z wnioskiem o interpretację, która będzie dotyczyła spółki, mogą wystąpić również osoby planujące jej utworzenie. Ponadto, z wnioskiem o interpretację dotyczącą sytuacji, w której może się znaleźć oddział lub przedstawicielstwo, może wystąpić tworzący je przedsiębiorca. W obu tych przypadkach wniosek składany jest przed powstaniem podmiotów, do których sytuacji odnosić się ma wnioskowana interpretacja.
Mając powyższe na uwadze, Minister Finansów podkreślił, że Skarżąca w złożonych wnioskach nie zawarła żadnych zastrzeżeń, że występuje w charakterze osoby planującej utworzenie spółki. Po drugie, w ocenie organu, nawet gdyby przyjąć, że na etapie składania przedmiotowego zażalenia Skarżąca zmieniła swój status z "podatnika" na "osobę planującą utworzenie spółki", to również nie można go za taką osobę uznać. Pomijając w tym momencie wątpliwości co do rozumienia, użytego w art. 14n §1 sformułowania "utworzenie spółki" (czy przekształcenie spółki osobowej w spółkę kapitałową) jest "utworzeniem" tej ostatniej, bowiem spółka już istnieje - w wyniku przekształcenia zmieni się tylko jej forma prawna zauważył, że z treści wniosków wynika, że spółka z ograniczona odpowiedzialnością nie powstanie z przekształcenia Skarżącej tylko spółki jawnej, która na razie też nie istnieje.
Minister Finansów wskazał, że w sytuacji, gdy o interpretację występuje podmiot nieuprawniony w świetle przepisów prawa podatkowego, organ podatkowy nie ma prawa jej wydania i na podstawie art. 165a w zw. z art. 14h O.p. zobligowany jest wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania interpretacyjnego.
W skargach na powyższe postanowienia Skarżąca wniosła o ich uchylenie oraz o uchylenie poprzedzających ich postanowień, ze względu na naruszenie:
- art. 14b§ 1 w zw. z art. 14n § 1 pkt 1 O.p.- poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż przyszły wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstałej z przekształcenia spółki jawnej nie jest "zainteresowanym" w rozumieniu powołanych przepisów;
- art. 14n § 1 pkt 1 O.p. - poprzez błędną wykładnię polegają na nieuzasadnionym przyjęciu, iż przyszły wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstałej z przekształcenia spółki jawnej nie jest "osobą planującą utworzenie spółki" w rozumieniu powołanego przepisu;
- błąd w ustaleniach faktycznych będący podstawą rozstrzygnięcia, polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, że Skarżąca nie wskazała we wnioskach z dnia 10 lutego 2012 r., że jest podmiotem planującym utworzenie spółki.
W uzasadnieniach skarg Skarżąca wyjaśniła, że w opisach zdarzeń przyszłych wyraźnie podkreśliła, że planuje zawiązanie spółki jawnej, której będzie wspólnikiem, a następnie przekształcenie zawiązanej spółki jawnej w spółkę z o.o. Zaznaczyła, że wnioski o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego dotyczyły przyszłej sytuacji podatkowej spółki z o.o., której wspólnikiem będzie Skarżąca w związku z posiadanym uprzednio statusem wspólnika spółki jawnej. Według Skarżącej, okoliczności te wynikają z treści wniosków i nie zmienia ich fakt zaznaczenia na formularzach statusu wnioskodawcy “podatnik".
Spółka podniosła, że zgodnie z expressis verbis wyrażoną normą z art. 14n §1 pkt 1 O.p. status zainteresowanego mają również osoby planujące utworzenie spółki - w sprawach związanych z jej przyszłą sytuacją. Potwierdził to wyraźnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 października 2010 roku, II FSK 923/09 (zob. także: J. Brolik "Strona i organy j postępowania administracyjnego oraz strony postępowania sądowego w przedmiocie | indywidualnych interpretacji prawa podatkowego", ZNSA.2011.6.58).
Powyższe, zdaniem Skarżącej oznacza, że w chwili składania wniosków oraz ich rozpoznawania spółka, której utworzenie jest planowane w rozumieniu art. 14n § 1 pkt 1 O.p., nie musi istnieć, to jest nie muszą być podjęte jakiekolwiek formalne czynności zmierzające do jej utworzenia. Podkreśliła, iż brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa, który wprowadzałby dodatkowe wymogi wiążące się ze złożeniem wniosku, w tym opisem stanu faktycznego, przez osobę planującą utworzenie spółki zgodnie z art. 14n § 1 pkt 1 O.p. Ze swej istoty przepis ten obejmuje bowiem swoją dyspozycją sytuację, w której dany podmiot planuje dopiero utworzenie innego podmiotu - spółki, która ma podjąć w przyszłości określone czynności wywołujące bądź mogące wywołać implikacje podatkowe.
Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedziach na skargi Minister Finansów wniósł o oddalenie skarg. Podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko wskazał, ze literalna wykładnia przepisu art.14n § 1 O.p. nakazuje przyjąć, że wniosek o udzielenie ochrony prawnej na podstawie interpretacji może być złożony przez podmiot planujący utworzenie spółki , czy to poprzez jej zawiązanie, powstanie, czy też przekształcenie (pogląd zbieżny z argumentacją podatnika - przyp. organu), przy czym podmiot planujący utworzenie innej spółki musi w sposób bezpośredni wpływać na zawiązanie nowego podmiotu, a taka sytuacja w opisanych stanach faktycznych nie występuje. Pomiędzy Wnioskodawczynią a spółką z o.o występuje bowiem spółka jawna, co przekreśla legitymację Wnioskodawczyni do wystąpienia z wnioskiem inicjującym postępowanie interpretacyjne.
W pismach z dnia 21 marca 2013r. zatytułowanych załącznik do protokołu rozprawy Spółka wskazała, że stanowisko organu jest błędne, albowiem nie znajduje oparcia w przepisach art. 552,553,562 oraz 571 k.s.h.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Kontroli Sądu poddane zostały postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawach z wniosków Skarżącej o wydanie interpretacji indywidulanych dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych.
Podstawę dokonanych rozstrzygnięć stanowił przepis art. 165a §.1 O.p., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 165 , zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ma zastosowanie do postepowań o wydanie interpretacji z mocy art. 14h tejże ustawy.
Jak wynika z powyższego cytowany przepis ustanawia dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: 1) żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną, 2) z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Z przepisów Ordynacji podatkowej wynika w sposób oczywisty, że z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić wyłącznie osoba zainteresowana w sprawie. Zainteresowanym (stroną postępowania w przedmiocie wydania indywidualnej interpretacji), w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji jest ten, kto zwraca się o wydanie interpretacji w jego indywidualnej sprawie. Zainteresowanym jest zatem tylko ten, kto zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Ze sposobu ukształtowania instytucji interpretacji indywidualnych, wysnuć należy wniosek, iż pojęcie osoby zainteresowanej należy rozpatrywać przede wszystkim przez pryzmat kwestii prawnej poddanej do rozważenia organom podatkowym. Przesądza ona bowiem o możliwości skorzystania z udzielonej interpretacji. Wniosek może złożyć tylko taka osoba, która po wydaniu interpretacji mogłaby skorzystać z gwarancji, że zastosowanie się do uzyskanej interpretacji nie może jej szkodzić. Jednym słowem, do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawno-podatkowych. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy lub które dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu. Powyższe znajduje swe odzwierciedlenie w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyrokach w sprawach o sygn. akt II FSK 1681/09, I SA/Gl 2166/10, I SA/Łd 766/10 czy I SA/Sz133/11,z dnia 15.12.2011 r. sygn. ISA/Kr 1810/11; w postanowieniu z dnia 14.10.2010 r. sygn. IIFSK 923/09).
Odstępstwo od zasady, że wnioskiem o interpretację może wystąpić podmiot zainteresowany przewiduje art. 14n § 1 Ordynacji podatkowej. Wynika z niego, że z wnioskiem o interpretację, która będzie dotyczyła spółki, mogą wystąpić również osoby planujące jej utworzenie. Ponadto, z wnioskiem o interpretację dotyczącą sytuacji, w której może się znaleźć oddział lub przedstawicielstwo, może wystąpić tworzący je przedsiębiorca. W obu tych przypadkach wniosek składany będzie przed powstaniem podmiotów, do których sytuacji odnosić się ma wnioskowana interpretacja.
Reasumując, osobami zainteresowanymi, które mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego są:
- podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania podatników - niezależnie od tego, czy interpretacja dotyczy ich obecnej, czy też przyszłej sytuacji,
- osoby, u których wystąpiła lub może wystąpić zaległość podatkowa, o której mowa w art. 52 § 1 Ordynacji podatkowej,
- osoby planujące utworzenie spółki - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tej spółki,
- przedsiębiorcy zamierzający utworzyć oddział lub przedstawicielstwo - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tego oddziału lub przedstawicielstwa.
Jeżeli wnioskodawca nie wykaże związku przedstawianego (jako zasadnicza podstawa wniosku interpretacyjnego) stanu faktycznego z jego możliwą odpowiedzialnością podatkową (albo odpowiedzialnością podatkową projektowanej spółki lub tworzonego oddziału albo przedstawicielstwa), będzie to uzasadniało ocenę, że o interpretację nie wystąpił w rozumieniu prawa zainteresowany, to jest, że ubiega się o nią podmiot nieuprawniony w świetle unormowania art. 14b § 1 Ordynacji (powołane wyżej postanowienie NSA z dnia 14.10.2010 r. sygn. IIFSK 923/09).
Istotą sporu w rozpatrywanych sprawach jest to, czy art. 14n §.1 pkt 1 O.p. znajduje zastosowanie wobec Skarżącej, która planuje utworzyć spółkę z o.o.( spółka przekształcona) w drodze przekształcenia spółki jawnej (spółka przekształcana), której utworzenie jest planowane.
W stanie faktycznym Skarżąca wskazała, że jako spółka komandytowa planuje utworzenie spółki jawnej, której wspólnikami będą osoby fizyczne – wspólnicy wnioskodawczyni oraz wnioskodawczyni. Następnie spółka jawna zostanie przekształcona w spółkę z o.o. Wspólnikami spółki sp. z o.o. będą osoby fizyczne oraz wnioskodawczyni.
W ocenie Ministra Finansów zasadne było wydanie postanowień odmawiających wszczęcia postępowania interpretacyjnego, gdyż Skarżąca nie może uzyskać interpretacji jako podatnik. Nie jest także podmiotem planującym utworzenie spółki w rozumieniu art.14n par.1 O.p. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że z o.o. nie powstanie z przekształcenia wnioskodawcy, tylko spółki jawnej, która na razie nie istnieje. Organ twierdzi więc, że w sytuacji, w której pomiędzy wnioskodawcą , a spółką, która ma korzystać z ochrony (sp. z o.o.) występuje spółka osobowa (sp. jawna) przekreśla to legitymację wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie interpretacji.
Zdaniem Sądu stanowisko te jest błędne. Słusznie bowiem Skarżąca podnosi, że nie znajduje ono oparcia w przepisach k.s.h regulujących kwestie przekształcenia spółek handlowych, a także art. 93a §.1 pkt 2 O.p.
Stosownie do przepisu art. 553 §.1 k.s.h. spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Ponadto stosownie do treści art. 93a § 1 pkt 1 i 2 O.p. osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby oprawnej lub spółki niemającej osobowości prawnej, wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki. Sukcesja uniwersalna w rozumieniu K.s.h., jak i sukcesja podatkowa (art. 93a O.p.) zakładają, że spółka przekształcana nie jest traktowana jako podmiot likwidowany, lecz przewidują tożsamość podmiotu przekształconego i przekształcanego, a zmianie ulega jedynie forma prawna tego podmiotu. Mamy tu do czynienia z pełną ciągłością bytu prawnego, w trakcie której następuje zmiana typu, zewnętrznej formuły, w jakiej funkcjonuje ona w obrocie. Spółka przekształcana jest " tą samą, ale nie taką samą spółką" . Powyższy pogląd jest powszechnie przyjmowany zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie (por. Duże Komentarze Becka J. Bieniek, M. Bieniek, C. Nita – Jagielski, K. Oplustil, R. Pabis, A. Rachwał, M. Spyra, G. Suliński, M. Tofel, R. Zawłocki, Kodeks Spółek Handlowych, Komentarz, wydanie 2, Warszawa 2012. Str. 1709, 1710; Kodeks Spółek Handlowych, Mateusz Rodzynkiewicz, Komentarze LexisNexis., Warszawa 2012, str. 1232,1233; Marta Litwińska, Kodeks Spółek Handlowych, komentarz, C.H. BECK Warszawa 2002r. str. 1106).
Oceniając przez pryzmat wskazanych wyżej regulacji status Skarżącej jako zainteresowanego, zdaniem Sądu trudno odmówić jej tego przymiotu. Zawarte we wnioskach o wydanie interpretacji pytania dotyczyły przyszłej sytuacji podatkowej sp. z o.o., której wspólnikiem będzie Skarżąca w związku z posiadanym uprzednio (przed przekształceniem) statusem wspólnika spółki jawnej. Stosownie do przepisu art. 553 §. 3 k.s.h. wspólnicy spółki przekształcanej uczestniczący w przekształceniu stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej. Nadto stosownie do art. 562 §.1 k.s.h. przekształcenie wymaga uchwały powziętej w przypadku przekształcenia spółki osobowej przez wspólników. Przy przekształceniu spółki osobowej swoją wolę wyrażają więc wspólnicy, a nie spółka. W tym stanie rzeczy trudno zgodzić się ze stanowiskiem organu, że pośrednictwo spółki jawnej w zawiązaniu docelowej spółki przekreśla legitymację Skarżącej do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie interpretacji, skoro mamy tu do czynienia de facto z tym samym podmiotem, lecz działającym w innej formie prawnej. Nadto Skarżąca, jako wspólnik spółki przekształcanej będzie wprost wyrażała swą wolę "utworzenia" spółki przekształconej.
Podkreślić należy, że organ podatkowy kwestionując w zaskarżonych postanowieniach pozycję Skarżącej jako zainteresowanego w domaganiu się wydania interpretacji ograniczył się w istocie do przywołania przepisów Ordynacji, nie przeanalizował, na tle przedstawionego stanu faktycznego, charakteru pozycji Skarżącej, szczególnie w aspekcie powołanych wyżej regulacji k.s.h. odnoszących się do przekształcania spółek.
W świetle powyższego Sąd uznał za zasadne zarzuty naruszenia art. 14b § 1 i 14n §.1 O.p , a także art. 14c §.1 i 2 O.p. Minister Finansów wydał zaś zaskarżone postanowienia z naruszeniem art. 233 §.1 pkt 1 oraz art. 165a §.1 O.p. Wystąpiły zatem przesłanki do wyeliminowania zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego na podstawie art. 145 §1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając wnioski Skarżącej organ winien zastosować się do uwag zawartych w niniejszym orzeczeniu Sądu, ponownie przeanalizować spełnienie przez Skarżącą przesłanki zainteresowanego w świetle art. 14b §.1 O.p.oraz art. 14n §1 pkt 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło