III SA/Wa 2831/16

7/11/2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 7/11/2016 r. po rozpoznaniu wniosku D. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/07/2016 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wyłączeniu z akt sprawy dokumentów ze względu na interes publiczny p o s t a n a w i a Odmówić spółce przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie Po wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 100,- zł D. Sp. z o.o., dalej jako "Skarżąca", pismem z 10/10/2016 r. i następnie na formularzu PPPr z 26/10/2016 r, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na to, że: - jej sytuacja od lat pogarsza się, wobec czego nie dysponuje środkami na poczet kosztów postępowania; - na rachunku bankowym Skarżącej "widnieje duże zajecie z tytułu zabezpieczenia VAT"; - lokal siedziby Spółki nie jest jej własnością; - ani zarząd, ani pracownicy w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie uzyskali wynagrodzenia; - Skarżąca podjęła działania w celu sprzedaży gruntów rolnych; - ze źródeł zewnętrznych została wpłacona kwota 83208 zł przez wspólnika oraz udzielone kredyty kupieckie; - Spółka nie otrzymała, od 2012 r., żadnych dopłat z ARiMR i utrzymuje się jedynie z bieżącej działalności rolniczej (sprzedaż plonów rolniczych); - przed WSA toczy się kilka spraw Skarżącej, wpisów jest również kilka, zaś Skarżąca nie posiada środków na uiszczenie wpisów od skarg. Skarżąca, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 17/10/2016 r. złożyła obroty kont aktywnych, bilans z uwzględnieniem bufora, jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora, rejestry zakupów za poszczególne kwartały 2016 r., wyciągi z rachunku bankowego i in. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jedynym kosztem sądowym wymaganym obecnie o spółki – jest wpis od skargi w kwocie 100 zł w każdej ze spraw badanych przez referendarza sądowego (łącznie – 200 zł). Sam spór dotyczy 1. wniosku Skarżącej o wydanie dokumentów z akt sprawy oraz 2. sposobu rozpoznania przez organ administracji zażalenia na postanowienie o wyłączeniu z akt sprawy. Referendarz sądowy uwzględnia nadto w podejmowanej przez niego ocenie sytuacji finansowej strony nie tylko treść przepisów prawa (w niniejszej sprawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ale także "dorobek prawny", tj., przede wszystkim, wskazówki interpretacyjne, których udzieliły organy najwyższych władz wymiaru sprawiedliwości (NSA, ETPCz), z których wynika, że koszt sporu sądowego jest jednym z kosztów prowadzenia działalności gospodarczej i to nawet w procesie likwidacji, zaś strata nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Urzędnik sądowy podziela poglądy wyrażane niejednokrotnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którymi strona, która wyzbywa się zdolności do uiszczenia kosztów sądowych w ten sposób, że preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, zasługuje na odmowę zwolnienia jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i nie może skutecznie podnosić zarzutu pozbawienia jej prawa do sądu (Administrativus court est via et veritas, et vita). W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę na fakt, że gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu gospodarczego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to wprowadziłby stosowną regulację prawną. Takiej regulacji nie ma. Jest natomiast brak priorytetu zobowiązań prywatnoprawnych względem danin publicznych i dlatego nawet wszczęcie postępowania likwidacyjnego nie uzasadnia automatycznie przyznania prawa pomocy. Ze złożonych dokumentów wynika, że Skarżąca posiada aktywa trwałe o wartości 7.825240,79 zł oraz aktywa obrotowe o wartości 515075,83 zł (stan na koniec 06/2016 r.). Jej kapitał zapasowy sięga kwoty 6.764.300,00 zł. Na koniec 06/2016 r. Skarżąca wypracowała przychody w wysokości 9087 zł Analiza transakcji na przedłożonych wyciągach bankowych wskazuje, że na rachunek skarżącej wpływają znaczne kwoty. Przykładowo w dniu 9 sierpnia 2016 r. K.P. dokonał dwóch wpłat w łącznej wysokości 70.000 zł tytułem zaliczek, 25 sierpnia wpłynęła kwota 550 zł. Nadto, po stronie należności krótkoterminowych na koniec 06/2016 r. została oznaczona kwota 491543,35 zł. Również z nadesłanych rejestrów zakupów wynika uczestnictwo Skarżącej w obrocie gospodarczym i ponoszenie przez nią ciężarów prywatnoprawnych. Skarżąca przy tym nie wykazała, by zobowiązania te korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi będącymi wynikiem postepowań wnioskowych Skarżącej, podejmowanych w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Referendarz sądowy wskazuje również na fakt, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego Skarżąca obowiązana jest do uiszczenia dwóch wpisów od skarg w wysokości 100 zł każdy, podczas gdy wartość jej majątku trwałego znacznie przewyższa 7 milionów zł. W sytuacji, kiedy w orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), nie wspominając już o uzyskiwanych przychodach, referendarz sądowy jest bezradny jeżeli chodzi o możliwość uwzględnienia wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy, z uwagi na wysokość posiadanych środków, charakter sporu i wartość majątku Skarżącej, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.