III SA/Wa 2834/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług postanawia Odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Z. P. (dalej jako strona lub skarżący), w skardze, a następnie w odpowiedzi na wezwanie referendarza sadowego także w formularzu PPF z 11 grudnia 2012 zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza strona wskazała, że: - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żona; - nie posiada wartościowych przedmiotów; - jest na wyłącznym utrzymaniu syna M. , "który zapewnia mieszkanie, jedzenie, środki czystości". Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 29 listopada 2013 r. o, m.in. – zestawienie dochodów i wydatków jak też szczegółowego oznaczenia źródeł utrzymania ze wskazaniem wysokości i rodzaju świadczenia i terminu uzyskania, dokumentacji finansowej za ostatni rok prowadzenia działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie trzy miesiące prowadzenia tej działalności, skarżący, w piśmie z 11 grudnia 2013 r. wskazał, że – nie osiągnął wraz z żoną w 2012 i 2013 r. żadnych dochodów; w 2012 i 2013 r. nie prowadził działalności gospodarczej, zatem nie przekaże związanych z nią dokumentów; - wszelkie wydatki ponosi ich syn M. ; - z powodu braku rachunku bankowego nie jest w stanie złożyć wyciągów z tego rachunku; - jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek chorobowy zony w wysokości 800 zł miesięcznie; - wszelkie informacje o stanie majątkowym strony znajdują się w aktach sprawy Referendarz sądowy zauważa, skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie jedynym wymagalnym kosztem sądowym jest kwota wpisu w wysokości 500 zł i do tej kwoty należy odnieść zdolność strony do ponoszenia kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że istnienie powyższej przesłanki powinna wykazać strona ubiegająca się o prawo pomocy. Powinna ona zatem przedstawić swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochody w taki sposób, by z przedłożonych przezeń dowodów i złożonych wyjaśnień wynikało, iż mimo ograniczenia wydatków do minimum niezbędnego dla zaspokojenia potrzeb życiowych, nie jest w stanie zaoszczędzić środków na koszty sądowe. Zarazem, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 stycznia 2011 r. (II FZ 643/10) niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dlań rozstrzygnięcia. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim w nadesłanych przez Skarżącego materiałach zabrakło wyjaśnień na temat prowadzonej przezeń działalności gospodarczej i to pomimo wezwań o złożenie dokumentacji (finansowej, w tym zestawienia faktur VAT) za dokładnie oznaczony okres. Ograniczenie się do stwierdzenia, że Skarżący w 2012 r. nie prowadził działalności gospodarczej i nie był podatnikiem podatku VAT nie jest wystarczające, ponieważ dochody osiągnięte w przeszłych okresach mogą wpływać na zdolność finansową skarżących obecnie. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że skoro - jak sam Skarżący oświadczył - wszelkie wydatki związane z utrzymaniem ponosi syn, to oznacza, iż uzyskiwanym w ostatnim czasie dochodem gospodarstwa domowego w kwocie 800 zł może on swobodnie dysponować. To z kolei oznacza, że bez konieczności czynienia jakichkolwiek zmian i oszczędności w wydatkach kwotę tę może w całości przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych, wymagalnych w wysokości 500 zł. Wykonując wskazania strony z punktu 9 pisma z 11 grudnia 2013 r. zgodnie z którym "wszelkie informacje o stanie majątkowym strony znajdują się w aktach (administracyjnych) sprawy" referendarz sądowy zauważa, że skarżący wraz z zoną umową darowizny z [...] stycznia 2011 r. Rep nr [...] darował na rzecz syna gospodarstwo rolne o pow. ponad 11 tys. m. kw. wraz z budynkiem mieszkalnym, obora, budynkiem gospodarczym oraz urządzeniami rolniczymi w tym ciągnikiem rolniczym (arkusz odwoławczy w aktach administracyjnych). Tym samym zakres pomocy syna nie może ograniczać się do prostych świadczeń alimentacyjnych, ponieważ uzyskał on od rodziców środki służące osiąganiu dochodów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 stycznia 2009 r. II FZ 6/09, ciężar dowodu zaistnienia przesłanek do uzyskania prawa pomocy spoczywa na stronie, która o tę pomoc się ubiega. Strona musi wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny, którzy pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym bądź są zobowiązani do jej alimentacji (art. 252 p.p.s.a.). Przepisy k.r.o., regulujące stosunki między małżonkami i między rodzicami i dziećmi nakładają na małżonków, rodziców i dzieci określone obowiązki alimentacyjne (art. 128 k.r.o.). Do obowiązków tych zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji. Referendarz sądowy zauważa nadto, że z akt administracyjnych wynika, wbrew deklaracjom strony, posiadanie rachunku bankowego wobec którego "zastosowano skuteczny środek egzekucyjny w dniu [...] .06.2012 r. )". Referendarz sądowy zauważa, że sytuacja majątkowa strony była już przedmiotem oceny przez Sąd Administracyjny w innej sprawie, natomiast strona po raz kolejny, nie ustosunkowała się wyczerpująco do doręczonego jej wezwania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.