III SA/Wa 2916/15
WyrokWSA w Warszawie2016-12-14
Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Alojzy Skrodzki, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy miał obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia, czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie, w kontekście orzekania o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie miał obowiązku przeprowadzania dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, jeśli zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia stanu faktycznego. W sytuacji, gdy dokumentacja finansowa spółki jednoznacznie wykazywała jej złą kondycję finansową i niewypłacalność już w poprzednich latach, a wniosek o upadłość został złożony znacznie później, organ mógł samodzielnie ocenić, czy wniosek był złożony we właściwym czasie. Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki może zostać orzeczona, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Skarbowego w S. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego wraz ze spółką M. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia, czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Alojzy Skrodzki, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant ref. Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. oddala skargę
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] marca 2015 r. Naczelnik Skarbowego w S. (dalej zwany "NUS") orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej P.G. (dalej zwanego "Skarżącym") wraz ze spółką M. Sp. z o. o. z siedzibą w S. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie 3.756.961 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień wydania decyzji wynoszącymi 2.175.126 zł.
Skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.
Skarżący zarzucił decyzji NUS naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) dalej zwanej "O.p." polegające na wydaniu ww. decyzji pomimo zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.
Na udowodnienie powyższej okoliczności wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości w celu wykazania, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w terminie.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany "DIS") decyzją z [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję NUS.
Według DIS w sprawie spełnione zostały formalne warunki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego, określone w art. 108 O.p. Podkreślił ponadto, że w dacie kiedy upływały terminy płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. Skarżący był prezesem zarządu M. Sp. z o.o.
DIS stwierdził ponadto, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że egzekucja wobec spółki była bezskuteczna, z uwagi na brak możliwości zaspokojenia wierzycieli.
W konkluzji DIS podzielił w całości stanowisko NUS, iż w sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - Skarżącego. Jednocześnie podzielił pogląd, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne, wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 O.p.
Ponadto wskazany przez Skarżącego rachunek bankowy oraz majątek ruchomy Spółki w skład którego miałoby wchodzić; samochód [...] oraz [...], Samochód ciężarowy [...], zestaw kontenerów biurowych (12 sztuk) z pełnym wyposażeniem, kruszywo do produkcji mas bitumicznych, zbiornik na asfalt i olej napędowy, zaspokoiłyby istniejącą zaległość spółki jedynie w znikomym stopniu.
DIS dokonując analizy sytuacji finansowej spółki M. pod kątem zaistnienia przesłanek upadłościowych i ustalenia czasu właściwego do zgłoszenia wniosku o upadłość tej Spółki wskazał, w oparciu o dane zawarte w bilansie za 2009 r., że poniosła ona stratę w wysokości 3.031.490,20 zł. Na podstawie bilansu za rok 2010 stwierdził, iż kondycja finansowa spółki była już słaba w momencie obejmowania przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu i nie uległa poprawie na przestrzeni kolejnego roku mimo, iż strata uległa minimalnemu zmniejszeniu do kwoty 2.988.917,17 zł.
Dodatkowo wskazano, że ze sprawozdań finansowych Spółki wynika również, że w 2008r. aktywa trwałe i obrotowe wynosiły 3.420.272,91 zł, kapitał własny wynosił 1.129.232,25 zł, natomiast zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wyniosły 4.549.505,16 zł, Spółka zanotowała stratę za 2008 rok w wysokości - 686.921,36 zł,
Z kolei w 2009 r. aktywa trwałe i obrotowe wynosiły 6.070.200,60 zł, kapitał własny wynosił 3.910.702,45 zł natomiast zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 9.980.903,05 zł, Spółka zanotowała stratę za 2009 rok w wysokości - 3.031.490,20 zł. W 2010 r. aktywa trwale i obrotowe wynosiły 3.532.913,79 zł, kapitał własny wynosił 6.899.619,62 zł, natomiast zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 10.432.533,41 zł. Spółka zanotowała stratę za 2010 rok w wysokości - 2.988.917,17 zł.
W konsekwencji, w ocenie DIS już na koniec 2008 r. majątek spółki był znacznie niższy od jej zobowiązań a sytuacja ekonomiczno-finansowa Spółki stwarzała zagrożenie dla terminowego regulowania zobowiązań. Ponadto M. Sp. z o. o. nie wywiązywało się z zobowiązań podatkowych począwszy od 2009 r.
Dodatkowo Spółka zalega również z płatnościami także wobec: Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., Urzędu Miejskiego w S., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych.
Tym samym zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, już w 2009 r. spółka stała się niewypłacalna, gdyż trwale zaprzestała regulowania swoich zobowiązań. Wartość zobowiązań spółki w latach 2008, 2009, 2010 przekraczała wartość jej majątku, co stanowiło o wypełnieniu także drugiej przesłanki ustawowej ustanowionej w art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (przewaga zobowiązań nad majątkiem), zgodnie z którym dłużnika uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Również złożony w 2011 r. przez Skarżącego wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki był spóźniony i powinien być złożony niezwłocznie po objęciu funkcji członka zarządu i po zapoznaniu się z sytuacją finansową Spółki.
Skarżący nie zgadzając się z decyzją DIS złożył skargę, w której wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 180 oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 188 O.p., polegające na odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność wykazania czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie. W uzasadnieniu złożonego odwołania stwierdził, że DIS nie jest biegłym z zakresu rachunkowości. Ponadto zarzucił, iż organy podatkowe w nie dysponowały materiałem dowodowym zezwalającym na stwierdzenie, iż wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie.
Skarżący wskazał, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został dopiero złożony w wyniku nie podpisania kontraktu na budowę dróg w wysokości kilkuset milionów złotych, który zmieniłby sytuację finansową spółki.
DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym orzeczeniem z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżony akt w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący upatruje wadliwość zaskarżonej decyzji w naruszeniu przepisów postępowania polegających, w szczególności, na odmowie przeprowadzenia przez Organy podatkowe dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność wykazania czy wniosek Skarżącego o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie a tym samym – w konsekwencji - czy w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. wystąpiły przesłanki pozwalające na przypisaniu Stronie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki czy też wystąpiła przesłanka egzoneracyjna.
Jednocześnie w sprawie bezspornym jest, że Skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości do Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział [...] Gospodarczy w dniu 28 kwietnia 2011r., który jednak – w ocenie Organu – był spóźniony albowiem "już w momencie obejmowania funkcji prezesa w lutym 2010r. Skarżący powinien zdawać sobie sprawę, że istnieją przesłanki do złożenia przez niego wniosku o upadłość spółki" .
Przy tak zakreślonych granicach sporu, punktem wyjścia dla ewentualnego uznania zasadności zgłoszonego przez Skarżącego zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu wykazania czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie jest, zdaniem Sądu, ocena zebranego w sprawie przez Organy materiału dowodowego w kontekście potrzeby powołania biegłego z zakresu rachunkowości (jak to wywodzi Skarżący).
Nie ulega bowiem wątpliwości, że zgodnie z treścią art. 197 § 1 O.p. (choć Skarżący w skardze nie powołuje się na ten przepis) kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego albowiem użyte słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy podatkowej. Inaczej mówiąc, Organ podatkowy obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2010 r., I GSK 1082/09, publ. na stronach: www.CBOIS.gov.pl).
Poza tym organy nie mają obowiązku przy dokonywaniu ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości powoływać biegłych z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia faktu oraz daty powstania niewypłacalności, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia danego stanu faktycznego (por. dla przykładu: wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012r. w sprawie II FSK 1235/10 publ. – jak wyżej, na stronach: www.CBOIS.gov.pl).).
Powyższa konstatacja jest o tyle istotna, że przeczy kluczowej tezie Skarżącego, że skoro "Strona nie jest biegłym z zakresu rachunkowości, nie jest nim także DIS w W.", to tym samym Organ odwoławczy "powinien uwzględnić wniosek o powołanie biegłego z zakresu rachunkowości, który po zapoznaniu się z całą dokumentacją finansową spółki mógłby wypowiedzieć się w przedmiocie złożonego wniosku dowodowego" (por. treść skargi – zdanie końcowe). Sąd wskazuje przy tym nie tylko na sprzeczność przedmiotowej tezy z treścią przywołanego przepisu art. 197 § 1 O.p. , ale także błędnie wyprowadzonego przez pełnomocnika Skarżącego wniosku, a mianowicie, że to powołany biegły "mógłby wypowiedzieć się w przedmiocie złożonego wniosku dowodowego".
Odnosząc się do kluczowej kwestii tj. czy Organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy Sąd uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz poczynione ustalenia, trafnie doprowadziły organ podatkowy do wniosku, że nie było podstaw do powołania w sprawie biegłego.
Analiza akt sprawy oraz zaskarżonych decyzji upoważnia Sąd do stwierdzenia, że - wbrew zarzutom skargi - Organy nie naruszyły zasad postępowania określonych w art. 180, art. 187 § 1 i art. 191O.p. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl natomiast art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Z ww. przepisu wynika, że dla realizacji uprawnienia strony do żądania przeprowadzenia dowodu niezbędne jest zaistnienie dwóch przesłanek. Przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Sądu, Organy prawidłowo wywiązały się z nałożonych w/wym. przepisami reguł postępowania, gdyż podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dowody zostały zebrane i ocenione bezstronnie, a ich analiza i ocena została dokonana w całokształcie i wzajemnym powiązaniu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191O.p. Podkreślenia wymaga, że organy dokonały przy tym trafnej analizy sytuacji finansowej Spółki wykazując, że za lata 2009 - 2010 Spółka ponosiła stratę w wysokości 3.031.4690,20 zł za 2009r. oraz w wysokości 2.988.917,17 zł za 2010r. Ponadto należy zauważyć, że za te lata kapitał własny Spółki osiągnął wartość ujemną, co oznaczało zagrożenie dla kondycji działalności przedsiębiorstwa. Podzielić w związku z tym należy pogląd Organu, że ujemny kapitał własny zmniejsza szanse na pozyskanie finansowania oraz stwarzał poważne zagrożenie dla dalszego funkcjonowania Spółki, a tym samym stanowił podstawę do ogłoszenia upadłości.
Co należy także podkreślić, ustalenia te w sposób jednoznaczny wynikają ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności z dokumentacji finansowej Spółki będącej w posiadaniu organów za lata 2009 - 2010. Dodać można, że powyższe okoliczności są niesporne, gdyż nie zostały w złożonej skardze zakwestionowane przez pełnomocnika Skarżącego, który jedynie wskazuje na "konieczność" powołania biegłego "na okoliczność wykazania czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie".
W tak ustalonym i bezspornym stanie faktycznym, Organy podatkowe dokonały właściwej subsumpcji przepisów materialnoprawnych mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b) O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.
Zgodnie zaś z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich członka zarządu oraz za zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Skarżący pełnił obowiązki Prezesa Zarządu Spółki M. sp. z o.o. w czasie, kiedy upływał termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2009r. – co również w sprawie jest bezsporne i wynika choćby z takich dokumentów, jak odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS Nr [...], umowy o pracę Skarżącego z dnia 1 lutego 2010r. zawartą ze Spółką M. oraz z aneksu do tej umowy z dnia 17 lutego 2010r., a także ze świadectwa pracy wydanego Skarżącemu w dniu 31 maja 2011r.
Przedstawione dane potwierdza również złożona przez Skarżącego w dniu 29 kwietnia 2011r. rezygnacja z funkcji prezesa Spółki oraz rozwiązanie umowy o pracę.
Powyższe, w zestawieniu z opisaną wcześniej sytuacją finansową Spółki, potwierdzają jednoznacznie, jak przyjęły to zresztą Organy, że już na koniec 2008r. majątek Spółki był znacznie niższy od jej zobowiązań, co oznacza, że sytuacja finansowa – ekonomiczna Spółki stwarzała zagrożenie dla terminowego regulowania zobowiązań. Okoliczność ta oraz fakt, że Spółka nie wywiązywała się z zobowiązań począwszy od 2009r., gdyż nie regulowała zobowiązań podatkowych z tytułu podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2009r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2009r., a także zalegała z płatnościami również wobec Urzędu Miejskiego w S., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz PFRON, dawały podstawy do przyjęcia, że już w 2009r. Spółka stała się niewypłacalna, gdyż zaprzestała regulowania swoich zobowiązań w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.
W tym stanie rzeczy podzielić należy pogląd Organów podatkowych, że wniosek skarżącego o ogłoszenie upadłości z dnia 28 kwietnia 2011r. był spóźniony, z uwagi na wcześniejsze wystąpienie przesłanek upadłościowych, podobnie, jak przyjęcie, iż Strona, w okolicznościach sprawy, nie przedstawiła dowodów na brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie.
Zdaniem Sądu nie można w tym zakresie przyznać racji Skarżącemu, iż złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie, tj. w momencie, gdy Spółka nie podpisała kontraktu opiewającego na kwotę kilkuset milionów złotych na budowę dróg, który miałby wpłynąć na sytuację finansową Spółki. Jak bowiem słusznie zauważył Organ odwoławczy, mimo iż Skarżący podejmował działania mające na celu poprawę kondycji finansowej Spółki, to jednak działania te nie przyniosły rezultatu, a sytuacja finansowa Spółki nie uległa poprawie, jak to zakładał Skarżący. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że prowadząc działalność w trudnej sytuacji gospodarczej, jak również podejmując działania naprawcze mające na celu ratowanie spółki, organ zarządczy podejmuje działania należące do kategorii tzw. ryzyka gospodarczego. Oznacza to, że – jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – członek zarządu winien liczyć się z koniecznością ogłoszenia upadłości spółki także w sytuacji, gdy podejmowane działania nie przyniosą zamierzonego rezultatu lub poniesieniem odpowiedzialności za nagromadzone długi (por. dla przykładu wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 07.05.2014r. sygn. akt I SA/Po 970/13; WSA w Krakowie w wyroku z dnia 13.03.2012r. sygn. akt I SA/Kr 127/12 czy WSA w Warszawie z dnia 11.08.2010r. sygn. akt VIII SA/Wa 258/10). Kwintesencją powyższej tezy stanowi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.09.2010r. (sygn. akt. II FSK 110/10.) w którym stwierdzono, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową.
W świetle powyższego nie może odnieść pożądanego skutku w aspekcie przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. argumentacja Skarżącego, iż "spółka miała podpisać kontrakt w wysokości kilkuset milionów złotych na budowę dróg, co zmieniłoby sytuację finansową spółki", a zatem "dopiero po niedojściu do zwarcia tej umowy" zaszły przesłanki do zgłoszenia stosownego wniosku o upadłość.
Sąd wyjaśnia, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość nie może polegać na "nadziei na wpływy i zysk" i może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok SN z dnia 10.02.2011r., sygn. akt II UK 265/10).
Jak słusznie wskazał WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 22.05.2013r. (sygn. akt I SA/Go 88/13), właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Dla jego określenia nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu. Moment zgłoszenia wniosku o upadłość nie może być pozostawiony swobodnemu uznaniu członkowi zarządu, gdyż punktem odniesienia w tym zakresie są przepisy prawa upadłościowego.
Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, ponieważ zarzuty skargi, w ocenie Sądu są bezpodstawne, skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło