III SA/Wa 292/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia i rozłożenia na raty zaległości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący S. L. zwrócił się o zwolnienie z opłaty sądowej, motywując to brakiem środków. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz, w którym podał, iż utrzymuje się z emerytury oraz działalności gospodarczej, z których to źródeł osiąga dochód w kwocie 2.331 zł. Z dochodu tego 350 zł przekazuje żonie na opłacenie czynszu i energii. Pozostałą część emerytury przeznacza na życie. Skarżący leczy się z powodu [...] . Podał, że spłaca kredyt na zakup samochodu, którego rata wynosi 1.553,93 zł. Cały dochód osiągnięty w 2011 r. z działalności gospodarczej Skarżący przeznaczył na spłatę tego kredytu. Poza tym Skarżący ma jeszcze kredyt w rachunku. Skarżący przedstawił zeznanie podatkowe, rozliczenie dochodu z działalności gospodarczej za 2011 r., deklaracje VAT-7, decyzję w sprawie emerytury, kalendarz spłat kredytu, umowę majątkową małżeńską, dokument obrazujący wysokość czynszu, zaświadczenie lekarskie, zaświadczenia o saldach na rachunkach. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że istnienie powyższej przesłanki powinna wykazać strona ubiegająca się o prawo pomocy. Powinna ona zatem przedstawić swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochody w taki sposób, by z przedłożonych przezeń dowodów i złożonych wyjaśnień wynikało, iż mimo ograniczenia wydatków do minimum niezbędnego dla zaspokojenia potrzeb życiowych, nie jest w stanie zaoszczędzić środków na koszty sądowe. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Po pierwsze Skarżący nie udzielił informacji na temat sytuacji finansowej żony. Podał jedynie, że przekazuje żonie 350 zł tytułem zwrotu części opłat za czynsz i energię elektryczną. Przesłał nadto umowę majątkową małżeńską, z której wynika, że między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Tymczasem rozdzielność majątkowa nie zwalnia z udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej żony, która w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest zobowiązana do pomocy mężowi. Obowiązek ten nie jest uzależniony od ustroju majątkowego małżeńskiego (por. postanowienie NSA z 16 lutego 2012 r., I FZ 25/12). Skoro Skarżący twierdzi, iż potrzebuje pomocy w realizacji swoich praw (w tym przypadku w postaci uiszczenia kosztów sądowych), to koniecznym jest ocena, czy pomoc udzielana przez żonę nie wystarczy dla zabezpieczenia tej potrzeby. Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy żony Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o przyznaniu pomocy z budżetu państwa. Niedostarczenie szczegółowych informacji na temat sytuacji majątkowej żony nie pozwala ocenić rzeczywistej sytuacji materialnej Skarżącego pod kątem spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Po drugie Skarżący nie wykonał w pełni wezwania referendarza sądowego z 3 lutego 2012 r. Nie przesłał bowiem wyciągów z rachunków bankowych. Przedłożył jedynie zaświadczenia o wysokości sald na dwóch rachunkach. Zaświadczenia te wskazują jaki jest stan środków na dany dzień. Nie sposób z nich natomiast wywnioskować jakich operacji dokonano na tych rachunkach w ciągu ostatnich kilku miesięcy. Po trzecie nawet te informacje, których Skarżący udzielił nie wskazują na spełnienie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika z nadesłanych materiałów skala prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej jest znaczna – przychody i koszty sięgają wielotysięcznych kwot. Przykładowo w 2011 r. przychody wyniosły 413.185,50 zł, zaś koszty ich uzyskania kształtowały się na poziomie 394.585,40 zł. Trudno zatem przyjąć, że Skarżący – przy takich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym. Zwłaszcza, że na obecnym jego etapie jedynym wymaganym kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 500 zł. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na tej podstawie postanowiono jak w sentencji.