III SA/Wa 2923/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "P." sp. z o.o. w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe "P. " sp. z o.o. w Z. wniosło o zwolnienie z obowiązku zapłaty wpisu sądowego, motywując to trudną sytuacją finansową. W związku z tym pismem z 8 listopada 2012 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącą do nadesłania wypełnionego formularza PPPr oraz dodatkowej dokumentacji dotyczącej jej stanu majątkowego. W wykonaniu tego wezwania Skarżąca przesłała żądany formularz, w którym powołała się na fakt zablokowania wszystkich jej kont bankowych, środków ruchomych i nieruchomości. Skarżąca wskazała, że działanie organów skarbowych uniemożliwiło jej odzyskanie zwrotu podatku VAT, co w efekcie doprowadziło do strat finansowych i konieczności zwolnienia kilkudziesięciu pracowników. Z żądanych dokumentów nie będzie wynikał brak środków. Skarżąca zaznaczyła, że przedstawia zajęcie urzędu skarbowego. Rachunków nie opłaca, stąd też bank zawiesił ich funkcjonowanie. Udziałów w innych podmiotach Skarżąca nie posiada. W lutym 2006 r. "zorganizowana grupa przestępcza składająca się z 5 funkcjonariuszy CBŚ" ukradła Skarżącej 9 kartonów z dokumentami i od tego czasu nie jest ona w stanie wskazać informacji o należnościach i zobowiązaniach. Wartość środków trwałych określiła na kwotę [...] zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 5.169.319,24 zł, zaś saldo na rachunkach bankowych wynosi "0". Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem okoliczności, na których Skarżąca oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały jedynie opisane, a nie wykazane. Wiąże się to z tym, że Skarżąca nie dostarczyła dokumentów uzupełniających wniosek. Nie przesłała mianowicie zeznań podatkowych, bilansu i rachunku zysków i strat, deklaracji VAT-7, zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012 r. Skarżąca oświadczyła jedynie że z żądanych dokumentów nie będzie wynikał brak środków. Także do złożenia oświadczenia Skarżąca ograniczyła wykonanie wezwania do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych. Wyjaśniła, że rachunków tych nie opłaca, stąd też bank zawiesił ich funkcjonowanie. Brak informacji o należnościach i zobowiązaniach uzasadniła natomiast kradzieżą dokumentów jakiej miała się dopuścić "zorganizowana grupa przestępcza składająca się z 5 funkcjonariuszy CBŚ". Skarżąca mimo deklaracji, że "przedstawia zajęcie Urzędu Skarbowego w Z. " dokumentu tego nie przedstawiła. To wszystko sprawia, że referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącej. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające aby podjąć obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Jak to już wskazano wyżej strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna przekonać sąd administracyjny o swojej sytuacji majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie oceny przedstawionej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej strona zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd administracyjny. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Co istotne Skarżąca miała świadomość ciążącego na niej obowiązku, gdyż niniejsze postępowanie nie jest pierwszym jakie zainicjowała i nie jest pierwszym, w którym uchyliła się od wykonania wezwania do udzielenia dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach. Bierna postawa Skarżącej nie spotkała się z aprobatą, czemu dano wyraz choćby w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2012 r., II FZ 755/12; 17 sierpnia 2012 r., I FZ 264 i 265/12; 14 czerwca 2012 r., I FZ 141/12). Z tych wszystkich względów na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji