III SA/Wa 2937/14

17.10.2014 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 17.10.2014 r. po rozpoznaniu wniosku D. SA o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].07.2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie D. SA, w formularzu PPPr z 2.08.2014 r, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że: - zajmuje się recyklingiem metali; - akcje zostały wprowadzone na GPW; - nastąpiła zmiana wyceny akcji przez rynek w ciągu kilku lat (z kilkudziesięciu na dwa złote); - organy podatkowe dokonały zabezpieczeń na rachunkach bankowych spółki na kwotę ponad 8 mln zł, co skutkowało spadkiem udziału spółki w rynku; - w wyniku dokonanych zabezpieczeń spółka zaprzestała działalności operacyjnej; - w 2010 r spółka uzyskała 722762 tys zł przychodów, w 2012 – 8246 tys zł przychodów; - wygranych pięć sporów przed WSA i NSA nie poprawiło znacząco sytuacji finansowej spółki (lata 2011 – 2012); - w styczniu 2014 r spółka uzyskała informację z banku o zabezpieczeniu jej rachunku na kwotę ponad 90 mln zł (należność główna i odsetki); - przychody spółki spadły do 187 tys zł w I kwartale 2014 r; w pierwszym kwartale 2014 r spółka poniosła 4005 tys zł straty, spadły też notowania na GPW; - z uwagi na spadek cen akcji spółka pozbawiona jest dostępu do "zewnętrznego finansowania" (w drodze pożyczek bankowych); - od 1.01.2004 r do 31.12.2010 r spółka zapłaciła 13014 tys zł podatku dochodowego; - długotrwałość postępowań i kontroli skarbowych oraz – w konsekwencji – spadek dochodów spółki doprowadził do redukcji personelu i ograniczeń rozmiaru działalności; - przez okres od zablokowania rachunków bankowych (styczeń 2014 r) do chwili obecnej suma powtarzalnych opłat i obciążeń (na rzecz pracowników, kontrahentów, opłat sądowych, skarbowych,, notarialnych i in) wyniosła 1345742 zł, czyli ok 193tys zł miesięcznie; skarga spółki jest oczywiście zasadna, a odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych spowoduje skutek cofnięcia skargi; - na rachunkach spółka posiada ok 14200 zł; - wartość środków trwałych – 6096 tys zł; z rachunku zysków i strat (1.01.2013-31.12.2013 r wynika zysk netto 3109 zł, przy czym rzis za I kwartał 2014 r wykazuje stratę netto w kwocie 3750 tys zł; Spółka zobrazowała swoją sytuację finansową za pomocą wykresów wysokości sprzedaży, wyników finansowych, wartości rynkowej akcji na przestrzeni lat. Załączyła: bilans z rzis za 2013 r, salda z rachunków bankowych, bilans za I kwartał 2014 r W wykonaniu wezwania referendarza sądowego (m.in. o wskazanie pokrywania kosztów obsługi księgowej i prawnej, korespondencji, określenie zadłużenia) spółka poinformowała, m.in., o tym, że zobowiązania podatkowe spółki, będące przedmiotem niniejszego postępowania oraz innych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych nie zostały ujęte w zestawieniu zobowiązań i należności D. SA na 30.09.2014 r . W I półroczu 2014 r spółka zanotowała wpływ gotówki z działalności operacyjnej w kwocie 368 tys zł, co posłużyło sfinansowaniu wydatków inwestycyjnych w kwocie 76 tys zł, obsługi zadłużenia (z tytułu obligacji i pożyczek). Pozostała część wydatków związanych z obsługa zadłużenia została pokryta ze środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. W pierwszym półroczu 2014 r stan posiadanych środków pieniężnych zmniejszył się o 210 tys zł, tj do kwoty 146 tys zł. Spółka przekazała, m.in., zestawienie faktur wystawionych od 1.04 do 30.09.2014 r, wyciąg z rachunku bankowego, zestawienie należności na 30.09.2014 r, zestawienie zobowiązań na 30.09.2014 r, zestawienie kosztów obsługi prawnej 1.01.2014 r – 30.09.2014 r, kosztów najmu nieruchomości, kosztów usług pocztowych, rachunek przepływów pieniężnych za pierwsze półrocze 2014 r, zestawienie nieruchomości posiadanych przez D. SA o łącznej wartości bilansowej 5223390,15 zł. Referendarz sądowy zauważa, że jedyny koszt wymagany obecnie w sprawie to koszt wpisu od skargi w sprawie w wysokości ponad 23 tys zł, zatem do tej wysokości należy rozważać zdolność strony do ponoszenia obciążeń. Zdolność do ponoszenia przyszłych obciążeń należy, bowiem rozważać z uwzględnieniem każdoczesnej sytuacji majątkowej i finansowej strony. Zdaniem referendarza spółka rzetelnie przedstawiła swoją sytuację finansową i nadesłane dokumenty oraz oświadczenia mogą być podstawą ceny wniosku o prawo pomocy. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Referendarz sądowy wykazuje szacunek dla dorobku prawnego i traktuje uiszczanie świadczeń publicznoprawnych, w tym podatków (nawet w większej od spodziewanej wysokości) oraz kosztów sądowych, jako jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które – co do zasady - powinny być zaspokajane z uzyskiwanych przychodów (podobnie postanowienia z 5.06.2008 r., I FZ 236/08, 2.07. 2004 r., I SA/Gd 269/04, z 18.10.2013 r., II FZ 878/13, z 27.02. 2014 r II FZ 1353/13 CBOSA). Opłaty sądowe powinny być traktowane jako część kosztów działalności przedsiębiorcy w ogóle (podobnie wyrok ETPCz z 19.01.2010 r. w sprawie FELIX BLAU Sp. z o.o. p. Polsce, nr 1783/04, gdzie Trybunał rozważał kwestię uiszczania kosztów sądowych w sytuacji ponoszenia przez spółkę strat). Stąd sam fakt wykazywania, iż działalność gospodarcza przyniosła – w ostatnim czasie - stratę, nie może stanowić samoistnej podstawy do przyznania zwolnienia od kosztów, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona uzyskuje przychody i wykazuje wyższe koszty uzyskania tych przychodów (por. postanowienie SA w Szczecinie z dnia 26.04.2006r., I ACz 447/06, Lex nr 516572). Nawet zmiana opłacalności prowadzonej działalności gospodarczej w latach 2011-2014, w stosunku do tej z lat 2004 - 2010, przy osiąganiu jednak w dalszym ciągu z niej przychodów, nie jest okolicznością uzasadniającą eliminowanie z tej działalności kosztów, takich jako koszty postępowania sądowego, wpływających jedynie na końcowy wynik finansowy. Referendarz sądowy zaznacza, że spółka uzyskuje w dalszym ciągu przychody w wysokości wskazanej w części historycznej (368 tys za I półrocze 2014 r) i nie wykazała niemożliwości pokrycia z tych źródeł kosztów wpisu w wysokości 23 tys. Okolicznościami tymi nie jest uzyskiwanie straty czy pogorszenie rezultatów działalności gospodarczej. Natomiast uzyskiwanie przychodów wynika tak z deklaracji spółki, jak z przedłożonego zestawienia faktur VAT za okres 1.04.2014 – 30.09.2014 r. Nadto strona nie wykazała, by ponoszone przez spółkę wydatki korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami z tytułu wpisu od skargi. Uwagę tą należy odnieść choćby do kosztów obsługi prawnej, które w 2014 r wyniosły 220 tys zł. Co więcej, z nadesłanych dokumentów wynika posiadanie przez spółkę należności w kwocie 6005882,38 zł, nie wspominając już o posiadaniu trzech nieruchomościach (wartość bilansowa – ok 5 mln zł, zał. nr 7) i, co za tym idzie, możliwości gospodarowania nimi – ze skutkiem dla oceny możliwości regulowania zobowiązań. Także deklaracja spółki z pisma z 14.10.2014 r o tym, że stan posiadanych środków pieniężnych zmniejszy się w 2014 r do kwoty 146 tys zł nie wskazuje na brak możliwości wygospodarowania z tek kwoty środków na pokrycie wpisu od skargi. Ubocznie tylko referendarz sądowy wskazuje, że spółka już po wydaniu decyzji zabezpieczających na kwotę 90 mln deklarowała przeprowadzenie skupu akcji własnych (580tys sztuk) w cenie do 12 zł za akcję, a środki na ten cel miały pochodzić z kapitału zapasowego. W 2013 r spółka planowała też wypłacić dywidendę w wysokości 2 zł za akcję, co przy liczbie posiadanych akcji (5 867 703) wskazuje na posiadanie pewnych środków finansowych. Dane te wynikają z komunikatów giełdowych spółki i są ogólnie dostępne na stronach notowań giełdowych i na stronie GPW. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.