III SA/Wa 2963/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. z siedzibą w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do grudnia 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do grudnia 2014 r. W piśmie procesowym z dnia 5 czerwca 2017 r. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, złożony na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a.". W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że egzekucja kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji może być niemożliwa do odwrócenia, a późniejszy jej zwrot może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji. Branża, w której działa Skarżąca, wymaga ciągłych nakładów finansowych, ponieważ prowadzonej działalności nie można wykonywać bez wydatków tj. paliwo, ubezpieczenie, przeglądy techniczne. Skarżąca wskazała, że egzekucja kary pieniężnej może spowodować utratę płynności finansowej i uniemożliwić pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością, a w konsekwencji doprowadzić do ogłoszenia upadłości. Ponadto wskazała, że organ administracji wszczął już egzekucję, która prowadzona jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu, wskazać należy, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Należy także pamiętać, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, że obowiązkiem strony jest sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. i dopiero wówczas sąd, oceniając wskazane przez stronę przesłanki, ma podstawy do sięgania do dokumentacji obrazującej sytuację majątkową strony, złożonej chociażby wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Sąd nie jest natomiast uprawniony do odwrócenia tej kolejności i domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 319/10; postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 314/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Sąd zauważa, że przedmiotem sporu w sprawie jest należność pieniężna a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, sama egzekucja należności pieniężnych, na którą powołuje się Skarżąca nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W tym względzie należy podzielić pogląd wyrażany przez Naczelny Sąd Administracyjny, z którego wynika, że egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji (29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 317/10, CBOSA). Sąd wskazuje, że wstrzymanie wykonania decyzji nie ma na celu ochrony strony przed finansowymi skutkami przymusowego wykonania decyzji (która zazwyczaj jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej skarżącego), ale ma ją zabezpieczyć przed takimi skutkami egzekucji, których w razie wygrania sprawy nie można by było odwrócić. Skarżąca w niniejszej sprawie nie złożyła jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałaby jej aktualna sytuacja finansowa czy zdolność do pokrywania obciążeń np. deklaracje podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych. W konsekwencji, ocena sytuacji finansowej Skarżącej, wobec nieprzedstawienia wymaganych dokumentów, musiałaby nastąpić tylko na podstawie oświadczeń Skarżącej. Jak wynika ze złożonego wniosku, zakończenie prowadzenia działalności, miało by się wiązać ze wstrzymaniem realizacji bieżących zobowiązań finansowych takich jak wydatki na paliwo, ubezpieczenie, przeglądy techniczne. Jak wskazano wyżej, na obecnym etapie postępowania nie ma dowodów, jakoby brak możliwości realizacji wymienionych należności był zagrożony w związku z ewentualnymi działaniami podjętymi przez organy egzekucyjne. Tym samym Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, nie tylko że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale nawet swojej sytuacji finansowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.