III SA/Wa 297/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - Skarżący – R. L., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego obecna sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. W związku egzekucją sądową zajęty został cały jego majątek oraz rachunki bankowe. Pomimo wszelkich starań, nie jest on w stanie uiścić wpisu sądowego w sprawie. Do pisma Skarżący załączył tytuły wykonawcze z [...] maja 2012 r., zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z [...] sierpnia 2012 r. oraz zeznania podatkowe za 2010 i 2011 r. Pismem z 23 kwietnia 2013 r. Skarżący został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do: wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania Skarżącego oraz osób prowadzących ze Skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, nadesłania zeznań podatkowych Skarżącego oraz osób prowadzących ze Skarżącym wspólne gospodarstwo domowe za 2012 r., udokumentowanie wysokości przychodów (dochodów, kosztów) uzyskiwanych aktualnie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej np. bilans za drugie półrocze 2012 r., kopia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie Skarżącego i osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W odpowiedzi Skarżący złożył wniosek na formularzu, w którym wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą ze stratą. W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym wszystkie posiadane środki pieniężne zostały ściągnięte z rachunków bankowych. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i posiada mieszkanie we współwłasności. Ponadto Skarżący wskazał dochody żony w wysokości 2.400 zł brutto. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, Skarżący ponownie nadesłał kopie zawiadomienia o zajęciu z[...]sierpnia 2012 r., kopie tytułów wykonawczych z [...] maja 2012 r., zeznania podatkowe za 2010 i 2011 r. Ponadto nadesłał "rozliczenie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012", wyciąg z rachunku bankowego małżonków za okres od 16 listopada 2012 r. do 24 lutego 2013 r. oraz Skarżącego - za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r., a także za okres od 30 listopada 2012 r. do 29 grudnia 2012 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinien zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając, także na wezwanie, niezbędną dokumentację źródłową. Niewątpliwie przy tym zwiększonej staranności procesowej można wymagać od strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, którego aktywność i inicjatywa w gromadzeniu materiału dowodowego powinna polegać co najmniej na próbie dostarczenia tych dokumentów, o które wyraźnie wzywano. W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu Skarżący nie przedstawił w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwił merytoryczną ocenę wniosku. Skarżący nie wykonał bowiem należycie wezwania referendarza sądowego i nie nadesłał wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych oraz nie złożył żądanych oświadczeń. W szczególności Skarżący nie przedłożył mimo, że był do tego zobowiązany zeznań podatkowych za 2012 r. - swojego oraz żony, a także nie udokumentował wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę. Ponadto w wezwaniu wyraźnie zażądano nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Skarżącego i jego żony za ostatnie trzy miesiące. Skarżący natomiast nadesłał wyciągi z trzech rachunków, z których dwa dotyczą różnych, jednomiesięcznych okresów, z kolei trzeci - wspólny małżonków - dotyczy wprawdzie 3 miesięcy, ale nie 3 ostatnich. Poza tym, nie dokumentuje on żadnego przepływu środków, a zwłaszcza wpływów wynagrodzenia żony. Z powyższego można wywnioskować, że żona Skarżącego ma inny, poza wspólnym z mężem, rachunek bankowy, z którego wyciągu również nie nadesłano. Co równie istotne, Skarżący nie przedstawił miesięcznego zestawienia dochodów i wydatków, którego żądano w pkt 5 wezwania. W sytuacji, w której wnioskodawca nie przedstawia wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej, bądź też przedstawia niepełne lub niejasne dane – co miało miejsce w niniejszej sprawie – to powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Przyznanie tego prawa jest bowiem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie w oparciu o wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków przez Skarżącego i jego żonę. W konsekwencji referendarz sądowy nie jest w stanie ocenić jakimi rzeczywiście dochodami dysponował Skarżący na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy oraz jakie niezbędne wydatki ponosił. Tak zobrazowana przez Skarżącego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Końcowo wskazać również należy, że Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane, pomimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 56/09). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.