III SA/Wa 3011/14

Warszawa, 11 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących z nieujawnionych źródeł postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 20 sierpnia 2014 r. przez G. B. (dalej: "Skarżący", "Strona") zawarto również wniosek o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W dniu 20 listopada 2014 r. wezwano Skarżącego za pośrednictwem pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi 10 grudnia 2014 r. W dniu 11 grudnia 2014 r. pełnomocnik Skarżącego wypowiedział pełnomocnictwo Skarżącemu, o czym zawiadomił Sąd przesyłką nadaną w dniu 12 grudnia 2014 r. Zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do uzupełnienia wniosku nie został on uzupełniony, wobec czego należało pozostawić wniosek bez rozpoznania. Referendarz sądowy wskazał również, że bez wpływu na to rozstrzygnięcie pozostaje fakt wypowiedzenia pełnomocnictwa przez pełnomocnika, bowiem w tej sytuacji jest on zobligowany do działania w imieniu strony jeszcze przez dwa tygodnie. Pismem z dnia 22 lutego 2019 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Strona wskazała, że nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest winą Skarżącego, natomiast pełnomocnicy Skarżącego dopuścili się rażących zaniedbań, poprzez które nie mógł się on dowiedzieć o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu. Zgodnie z dyspozycją art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", warunkiem przywrócenia terminu do dokonania określonej prawem czynności jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w ciągu 7 dni od ustania przeszkody powodującej uchybienie terminu oraz równoczesne dokonanie czynności, która nie została wykonana w terminie, jak również uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu. Ponadto należy przywołać negatywne skutki procesowe jakich doznała strona wskutek uchybienia. Natomiast zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że przywrócenie terminu mogłoby nastąpić w rzeczywiście wyjątkowych okolicznościach np. działanie siły wyższej w postaci długotrwałej poważnej klęski żywiołowej. W sprawie tej zaś nie mamy do czynienia z sytuacją nadzwyczajną. Ani nieświadomość strony co do kierowanych do profesjonalnych pełnomocników wezwań, ani pozostawanie w niewiedzy co do ich niewypełnienia, nie są takimi okolicznościami. Okolicznością niekwestionowaną w niniejszej sprawie jest to, że Skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzupełnił ich. Trzeba podkreślić, że w orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż osoba podejmująca czynności w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała określonych czynności procesowych. Wiadomym jest, że pełnomocnik powinien dołożyć należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, a tym samym zadbać o należyte i terminowe podejmowanie czynności procesowych w imieniu strony skarżącej, tak aby mocodawca nie doznał z tego powodu jakichkolwiek negatywnych konsekwencji. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w jednakowy sposób traktuje wszystkie strony postępowania, a przestrzeganie ustawowych terminów do dokonania określonych czynności procesowych warunkuje ich prawną skuteczność. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy tego pełnomocnika w niedokonaniu czynności procesowej w ustawowym terminie. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na treść art. 42 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Natomiast art. 42 § 2 p.p.s.a. stanowi, że adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. Stwierdzić zatem należy, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącego, który dopiero po jego otrzymaniu wypowiedział Skarżącemu pełnomocnictwo, a pomimo tego w żaden sposób nie odpowiedział na wezwanie. Mając na uwadze powyższe, Sąd badając wniosek o przywrócenie terminu złożony przez Skarżącego, po ponad 4 latach od upływu terminu do wykonania wezwania, nie stwierdził aby Skarżący wskazał na wyjątkowe okoliczności, uzasadniające jego zasadność. Co prawda ustawa P.p.s.a. nie precyzuje, co mieści się w znaczeniu tego sformułowania, ale niewątpliwie nie może być ono rozumiane rozszerzająco jako każdy przypadek (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/11). W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o nadzwyczajną sytuację uniemożliwiającą działanie strony w normalnym trybie, tj. z zachowaniem terminów do dokonywania czynności procesowych (por. postanowienie NSA z 7 października 2014 r., sygn. akt I FZ 345/14). W sytuacji zatem, gdy złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu, nie miało miejsca w okolicznościach wskazujących na wyjątkowy przypadek, to wniosek Strony należy uznać za niedopuszczalny w świetle art. 87 § 5 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 88 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.