III SA/Wa 3036/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA del. Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę 1. Postanowieniem z [...] marca 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w O. oddalił skargę R. Z. ( dalej ,,Skarżący" ), na czynności egzekucyjne dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Z motywów postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął egzekucję do majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 12 października 2011 r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., a obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 20 września 2011 r., wystawionego przez Wojewodę [...] i obejmującego należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu kredytowanego. Na podstawie ww. tytułów wykonawczych zawiadomieniem z 15 listopada 2011 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w E. S.A. Zawiadomieniem z tego samego dnia nr [...] dokonane zostało zajęcie rachunku Skarżącego w [...]. Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zostały doręczone Skarżącemu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych w dniu 17 listopada 2011 r., w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm. ) dalej,,k.p.a.". Przesyłkę adresowaną do Skarżącego odebrała G. P.. Pismem z 30 listopada 2011 r. Skarżący złożył skargę na czynności egzekucyjne dokonane zawiadomieniami nr [...] i nr [...] z dnia 15 listopada 2011 r. Stwierdził, że zakwestionowana czynność jest nieprawidłowa, z uwagi na brak doręczenia mu tytułu wykonawczego o nr [...]. Wniósł ponadto o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., powołanym na wstępie, Dyrektor Izby Skarbowej w O. oddalił skargę. Postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w O. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. 2. W zażaleniu z 19 marca 2012 r. na postanowienie oddalające skargę Skarżący podniósł argumenty tożsame z podniesionymi w piśmie z 30 listopada 2011 r. Wskazał, że nie otrzymał odpisu tytułu wykonawczego nr [...], a twierdzenie jakoby został on doręczony G. P. (jego ciotce) uznał za nieprawdziwe i nie poparte jakimikolwiek dowodami. Ponadto wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. 3. Postanowieniem z [...] września 2013 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W kontekście treści art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." wskazał, że skarga na czynności egzekucyjne przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, jak również nie ocenia prawidłowości prowadzonego przez wierzyciela postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady, nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ nadzoru dokonuje oceny czynności egzekucyjnej badając, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazał, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne dokonane na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], badaniu i ocenie podlegały wyłącznie okoliczności odnoszące się do czynności dokonanych przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny podjął działania zmierzające do ujawnienia majątku zobowiązanego przez zastosowanie środka egzekucyjnego przewidzianego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunków bankowych. Podstawę wystosowania zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem o nr [...] oraz nr [...] stanowiły wymienione wyżej tytuły wykonawcze o nr [...] oraz nr [...]. Minister Finansów powołując się na treść przepisu art. 80 u.p.e.a. wskazał, że przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu zostały sporządzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., będącego organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącego na podstawie skierowanych do tego organu przez wierzycieli - Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz Wojewodę [...] o ww. tytułów wykonawczych. Przedmiotowe zawiadomienia zostały skierowane do dłużników zajętej wierzytelności – E. S.A. oraz P. i prawidłowo doręczone tym bankom w dniu 18 listopada 2011 r. Jednocześnie, w związku z faktem, że czynność ta była pierwszą z czynności zastosowanych przez organ egzekucyjny, wraz z przesłanym Skarżącemu zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostały także do przedmiotowej przesyłki dołączone odpisy tytułów wykonawczych, w tym także odpis tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 12 października 2011 r. Przesyłka ta skierowana na niekwestionowany przez Skarżącego adres. tj. ul. [...] została tam odebrana w dniu 17 listopada 2011 r. przez G. P., która zgodnie z zapisami wynikającymi z potwierdzenia odbioru podjęła się oddania przesyłki adresatowi. Doręczenie przesyłki nastąpiło na zasadach określonych w art. 43 k.p.a. stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z dyspozycją art. 18 u.p.e.a. 4. Pismem z 4 listopada 2013 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niniejsze postanowienie zarzucając mu: - błąd w ustaleniach faktycznych, tj. naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a.- przez błędne przyjęcie, że w sprawie nastąpiło doręczenie Skarżącemu tytułu wykonawczego; - naruszenie art. 80 § 3 u.p.e.a. - przez dopuszczenie do prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomimo nie doręczenia Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. 5. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje. 6.1. Skarga jest niezasadna Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem). Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie . W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). 6.2. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] marca 2012 r., oddalające skargę na czynności egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego Zobowiązanego. Podstawą zaskarżonego postanowienia stanowi art. 54 u.p.e.a. Wskazać należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Jednocześnie zawiera gwarancje i procedury, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą zobowiązanemu w zależności od rodzaju i momentu naruszenia jego interesu prawnego, przy czym ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego (w tym przypadku - egzekucji w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, - art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a.). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390; zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/08, niepubl. oraz wyrok NSA z 22 września 2010 r. sygn. II FSK 568/09). W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., III SA/Wa 85/08, z 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, z 28 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1626/07, dostępne na stronie http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przysługuje zobowiązanemu (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Przy czym przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). W skardze na czynności egzekucyjne Skarżący zakwestionował dokonaną czynność egzekucyjną z uwagi na brak doręczenia Zobowiązanemu tytułu wykonawczego o nr [...], powołanego w zakwestionowanych zawiadomieniach o zajęciu. Zgodnie z art. 80 u.p.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Natomiast zgodnie z art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 12 października 2011 r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. ( obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r.) oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20 września 2011 r. wystawionego przez Wojewodę [...] ( obejmującego należności z tytułu grzywny), zawiadomieniem z dnia 15 listopada 2011 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w E. S.A. (doręczenie 18 listopada 2011 r.). Zawiadomieniem z tego samego dnia nr [...] dokonane zostało zajęcie rachunku Skarżącego w [...] (doręczenie 18 listopada 2011 r.) Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zostały doręczone na adres Skarżącego wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych w trybie art. 43 k.p.a. Bowiem jak wynika z zawartego w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę adresowaną do Skarżącego odebrała w dniu 17 listopada 2011 r. pełnoletnia domownik G. P. (ciotka Skarżącego). Skarżący w skardze nie kwestionuje odebrania samego zawiadomienia, jednakże w trakcie prowadzonego postepowania jak i w skardze podnosi, iż do zawiadomienia nie był dołączony tytuł wykonawczy o nr [...]. Natomiast ze wskazanego powyżej zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, iż wraz z zawiadomieniami z dnia 15 listopada 2011r. o nr [...] i [...] został doręczony tytuł wykonawczy [...]. Nie ulega wątpliwości, że zwrotne "Potwierdzenie odbioru przesyłki" jest dokumentem urzędowym, pozwala zatem przyjąć za prawdziwe to co zostało w nim stwierdzone. Zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Domniemanie prawdziwości tego dokumentu może zostać podważone i obalone. Jednakże Skarżący poza stwierdzeniem, iż otrzymana przesyłka nie zawierała tytułu wykonawczego o nr [...] nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego to stwierdzenie. W związku z powyższym argumentacja Skarżącego, iż w niniejszej sprawie adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w żaden sposób nie przesądza o zawartości przesyłki nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z tym , że w świetle powołanego materiału dowodowego organ egzekucyjny wraz z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu zawiadomił Skarżącego jako zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu wraz z zawiadomieniem o zajęciu odpis tytułu wykonawczego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 80 § 3 u.p.e.a. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, organy przeprowadziły bowiem postępowanie w zgodzie z art. 7 k.p.a. ( zasada prawdy obiektywnej ) oraz z zachowaniem reguł dotyczących przeprowadzania dowodów i ich oceny w postępowaniu jurysdykcyjnym, czyli zgodnie z art. 77 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia należy także uznać za wystarczające dla oceny jego legalności. 6.3. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.