III SA/Wa 3060/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S.A. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy H. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie posiada pieniędzy ani w kasie ani na koncie bankowym. Wobec powyższego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2018 r., Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie wypełnionego formularza wniosku PPPr i jego podpisanie przez osoby uprawnione do reprezentacji, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano Skarżącą do udzielenia w terminie 7 dni dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów Spółki, poprzez nadesłanie: - sprawozdania finansowego za lata 2016-2017; - odpisu zgłoszenia identyfikacyjnego Spółki oraz ewentualnie zgłoszeń aktualizacyjnych składanych zgodnie z art. 5 i art. 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2017 r. poz. 869 ze zm.); - wyciągów z wszystkich rachunków bankowych Spółki za ostatnie 6 miesięcy prowadzenia działalności z wyszczególnieniem operacji dokonywanych na tych rachunkach w tym okresie i aktualnych sald rachunków oraz w przypadku rachunków zamkniętych do nadesłania dokumentów potwierdzających zamknięcie tych rachunków; - informacji dot. możliwości pokrycia kosztów sądowych przez wspólników Spółki; - innych informacji, które Spółka uzna za istotne. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca nadesłała wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła brakiem środków do wniesienia opłaty sądowego, co jest spowodowane opóźnieniem w regulowaniu należności Spółki oraz ograniczeniem działalności. Skarżąca oświadczyła, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 100.000 zł. Skarżąca nie posiada środków trwałych, nie posiada rachunków bankowych, a stan kasy wynosi 0 zł. Jednocześnie w piśmie przewodnim, przy którym nadesłano formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów z uwagi na trwający sezon urlopowy. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2018 r. poinformowano Spółkę o przedłużeniu terminu do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów Spółki o 7 dni od daty otrzymania pisma. Pismo informujące o przedłużeniu terminu do nadesłania żądanych dokumentów zostało doręczone Skarżącej w dniu 4 września 2018 r., a zatem termin do nadesłania dokumentów upływał wraz z dniem 11 września 2018 r. Do dnia podjęcia przedmiotowego rozstrzygnięcia Skarżąca nie odpowiedziała jednak na wezwanie referendarza sądowego i nie nadesłała dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową Spółki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątki, w tym między innymi możliwość przydzielenia stronie prawa pomocy. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie wykazane przez wnioskodawcę. Zauważyć należy, że słowo "wykazanie", nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne, leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Rozpoznając przedmiotowy wniosek w powyższym świetle uznano, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za jego uwzględnieniem. W rozpoznawanej sprawie Spółka nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji majątkowej. Spółka nie odpowiedziała bowiem na wezwanie referendarza sądowego i nie nadesłała żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. W ocenie referendarza sądowego, brak podstawowych informacji chociażby o przychodach, majątku i działalności Spółki uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę czy Spółka jest lub była w stanie zabezpieczyć środki na partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Podsumowując, w ocenie referendarza sądowego, w sprawie nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., tj. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W rezultacie brak jest wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.